Właściwości farmakodynamiczne
Fragmin 2500 j.m. a.Xa/0,2 ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Fragmin

Dalteparyna sodowa, będąca substancją czynną produktu leczniczego Fragmin, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych, w podgrupie heparyn i pochodnych (kod ATC: B01A B04). Jest to heparyna drobnocząsteczkowa o masie cząsteczkowej wynoszącej 6000, która uzyskiwana jest ze śluzówki jelita świńskiego. Działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny sodowej wynika z jej zdolności do nasilania hamującego wpływu antytrombiny (AT) na aktywność czynnika Xa oraz trombinę. ¹

Mechanizm działania

Charakterystyczną cechą dalteparyny sodowej jest selektywność jej działania – silniej hamuje aktywność czynnika Xa niż wydłuża czas krzepnięcia osocza (APTT). Dodatkowo, Fragmin wykazuje mniejszy wpływ na czynność płytek krwi i ich adhezję w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, przez co wywiera słabszy wpływ na pierwotną hemostazę. Uważa się, że niektóre przeciwzakrzepowe właściwości dalteparyny sodowej mogą również wynikać z jej oddziaływania na ścianę naczyń krwionośnych lub układ fibrynolizy. ²

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna dalteparyny sodowej została potwierdzona w kilku randomizowanych badaniach klinicznych, w różnych populacjach pacjentów:

Badanie PREVENT

W randomizowanym, kontrolowanym placebo, podwójnie ślepym badaniu PREVENT uczestniczyło 3700 pacjentów z ostrym stanem chorobowym wymagającym hospitalizacji ≥ 4 dni oraz unieruchomionych w ostatnim czasie (≤3 dni). U pacjentów otrzymujących Fragmin zaobserwowano znaczące zmniejszenie częstości występowania klinicznie istotnych żylnych epizodów zakrzepowo-zatorowych o 45% w porównaniu do grupy placebo. Częstość występowania incydentów stanowiących pierwotny punkt końcowy wynosiła 2,77% w grupie otrzymującej dalteparynę w porównaniu do 4,96% w grupie placebo (różnica -2,19%, 95% PU: -3,57 do -0,81; p=0,0015). ³ Wyniki badania jednoznacznie wskazują na klinicznie istotne zmniejszenie ryzyka wystąpienia zatorowości żylnej w grupie pacjentów otrzymujących dalteparynę. ⁴

Badanie PROTECT

W międzynarodowym, randomizowanym, kontrolowanym badaniu wieloośrodkowym PROTECT (Prophylaxis for Thromboembolism in Critical Care Trial) porównano skuteczność dalteparyny w dawce 5000 j.m. podawanej raz na dobę z heparyną niefrakcjonowaną w dawce 5000 j.m. podawaną dwa razy na dobę. W badaniu uczestniczyło 3746 pacjentów krytycznie chorych, z czego 76% stanowili pacjenci z przyczyn medycznych, a pozostali to pacjenci poddani zabiegom chirurgicznym, skierowani na oddział intensywnej terapii na co najmniej 3 dni. ⁵

Pierwotnym punktem końcowym badania była proksymalna zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych, co oceniano za pomocą okresowego badania ultradźwiękowego z kompresją. Około 90% pacjentów wymagało wentylacji mechanicznej. Leczenie było prowadzone przez czas pobytu na oddziale intensywnej terapii, maksymalnie do 90 dni. Średni czas trwania badania w obu grupach wynosił 7 dni (rozstęp interkwartylowy: 4-12 dni). ⁶ Ocena zdarzeń zakrzepowych i krwawień była przeprowadzana w sposób zaślepiony. ⁷

Wyniki badania PROTECT wykazały:

• Brak istotnej różnicy w częstości występowania proksymalnej zakrzepicy żył głębokich pomiędzy grupami (5,1% w grupie dalteparyny vs 5,8% w grupie heparyny niefrakcjonowanej; współczynnik ryzyka 0,92; 95% CI: 0,68-1,23; p=0,57). ⁸
• Znaczące zmniejszenie ryzyka zatorowości płucnej o 49% w grupie pacjentów stosujących dalteparynę (bezwzględna różnica 1,0%; 95% CI: 0,30-0,88; p=0,01), co stanowiło wtórny punkt końcowy badania. ⁹
• Brak istotnych różnic między grupami w zakresie częstości występowania epizodów dużych krwawień (współczynnik ryzyka: 1,00; 95% CI: 0,75-1,34; p=0,98). ¹⁰
• Brak istotnych różnic w częstości zgonów podczas pobytu w szpitalu (współczynnik ryzyka: 0,92; 95% CI: 0,80-1,05; p=0,21). ¹¹

Badanie Parrot (A6301091)

Dodatkowo przeprowadzono otwarte badanie fazy IIIb z udziałem dorosłych pacjentów w wieku od 18 do 85 lat. Celem badania była optymalizacja leczenia w zakresie zapobiegania krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym podczas zabiegów hemodializy u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. ¹²

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych