dyslipoproteinemia
Dyslipoproteinemia to zaburzenie gospodarki lipidowej charakteryzujące się nieprawidłowym stężeniem lub składem lipoprotein w surowicy krwi. W przeciwieństwie do klasycznych dyslipidemii, które dotyczą głównie zmian ilościowych lipidów, dyslipoproteinemie wiążą się z jakościowymi zmianami w strukturze i funkcji cząsteczek transportujących lipidy.
Wśród dyslipoproteinemii wyróżnia się hiperlipoproteinemie (zwiększone stężenie lipoprotein) oraz hipolipoproteinemie (zmniejszone stężenie lipoprotein). Mogą one mieć podłoże genetyczne (pierwotne dyslipoproteinemie) lub być skutkiem innych chorób, takich jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy choroby nerek (wtórne dyslipoproteinemie).
Do najważniejszych konsekwencji klinicznych dyslipoproteinemii należy zwiększone ryzyko rozwoju miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Nieprawidłowe lipoproteiny mogą odkładać się w ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do ich zwężenia i niedokrwienia narządów. W diagnostyce wykorzystuje się pomiary stężeń poszczególnych frakcji lipoprotein, elektroforezę lipoprotein oraz badania genetyczne.
Leczenie dyslipoproteinemii obejmuje modyfikację stylu życia (dieta niskotłuszczowa, aktywność fizyczna), leczenie chorób podstawowych oraz farmakoterapię (statyny, fibraty, ezetimib). W przypadkach opornych na leczenie stosuje się niekiedy aferezę lipoprotein – metodę pozaustrojowego oczyszczania krwi z nadmiaru lipoprotein.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Qlaira 3 mg (tabletka ciemnożółta); 2 mg + 2 mg (tabletka czerwona); 2 mg + 3 mg (tabletka jasnożółta); 1 mg (tabletka ciemnoczerwona)
Qlaira to złożony hormonalny produkt antykoncepcyjny zawierający estradiol walerianian w dawkach 3 mg, 2 mg, 1 mg oraz dienogest w dawkach 2 mg i 3 mg, w zależności od koloru tabletki. Lek jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym laktozę (do 50 mg na tabletkę). Szczególne przeciwwskazania dotyczą pacjentek z aktualną lub przebytą żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, a także z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami do VTE, takimi jak oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i białka S. Ponadto, przeciwwskazaniem jest planowany rozległy zabieg operacyjny z długotrwałym unieruchomieniem oraz wysokie ryzyko VTE wynikające z obecności wielu czynników ryzyka.
antykoagulant toczniowy, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dienogest, dławica piersiowa, długotrwałe unieruchomienie, dyslipoproteinemia, estradiol walerianian, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, migrena z ogniskowymi objawami, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór zależny od hormonów płciowych, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony hormonalny produkt antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axia Forte Plus 3 mg + 0,03 mg
Axia Forte Plus, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym w formie tabletek powlekanych, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, a także u osób z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE) oraz z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami do zakrzepicy, takimi jak oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C lub S. Przeciwwskazania obejmują również wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, np. w przypadku rozległych zabiegów operacyjnych z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, lek jest niewskazany u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu, migreną z ogniskowymi objawami neurologicznymi oraz obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych lub hiperhomocysteinemią. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym i ciężką dyslipoproteinemią.
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dławica piersiowa, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, laktoza bezwodna, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór wątroby, nowotwór zależny od hormonów płciowych, ombitaswir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dessette 20 mcg + 150 mcg
Lek Dessette, zawierający 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym 47,24 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentek z nietolerancją laktozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), takie jak aktywna lub przebyta zakrzepica żył głębokich (DVT), zatorowość płucna (PE), dziedziczne lub nabyte predyspozycje do zakrzepicy (np. mutacja czynnika V Leiden, niedobory antytrombiny III, białka C i S), planowane rozległe zabiegi operacyjne z unieruchomieniem oraz wysokie ryzyko VTE wynikające z wielu czynników ryzyka. Równie istotne są przeciwwskazania dotyczące tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (ATE), w tym aktywne lub przebyte incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA), migrena z aurą oraz obecność czynników ryzyka takich jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze i dyslipoproteinemia.
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol i dezogestrel, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami, mutacja czynnika V Leiden, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywne białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axia Forte Plus
Przed rozpoczęciem terapii produktem Axia Forte Plus, zawierającym drospirenon, konieczna jest szczegółowa ocena stanu pacjentki z uwzględnieniem czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowych (VTE i ATE). Stosowanie tego preparatu wiąże się z podwyższonym ryzykiem VTE, szacowanym na 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, co jest dwukrotnie wyższym ryzykiem niż w przypadku preparatów zawierających lewonorgestrel, norgestimat lub noretisteron. Ryzyko to wzrasta znacząco przy współistnieniu czynników takich jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek powyżej 35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy, nowotwory). Przeciwwskazane jest stosowanie Axia Forte Plus u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka VTE lub ATE, a w przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego zaleca się przerwanie terapii na co najmniej 4 tygodnie przed i 2 tygodnie po zabiegu. Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.
antagonista aldosteronu, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, drospirenon, dyslipoproteinemia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwioplucie, lewonorgestrel, migotanie przedsionków, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, noretisteron, norgestimat, nowotwór wątroby, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Teenia 3 mg + 0,02 mg
Lek Teenia, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancje czynne i pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, lecytynę sojową oraz orzeszki ziemne. Szczególnie istotne jest wykluczenie u pacjentek z ryzykiem lub występowaniem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), takiej jak aktywna lub przebyta zakrzepica żył głębokich (DVT) czy zatorowość płucna (PE), a także z dziedzicznymi predyspozycjami (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi (ATE), w tym po incydentach sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA) oraz u osób z migreną z aurą, hiperhomocysteinemią czy obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych. Wysokie ryzyko ATE związane jest także z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym i dyslipoproteinemią.
aktywowane białko C, antykoagulant toczniowy, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, doustny środek antykoncepcyjny, drospirenon i etynyloestradiol, dyslipoproteinemia, hiperhomocysteinemia, migrena z aurą, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia gospodarki lipidowej, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa