Wpływ dabigatranu eteksylanu na płodność, ciążę i laktację

W praktyce klinicznej niezbędne jest przekazanie kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią kompleksowych informacji dotyczących stosowania dabigatranu eteksylanu. Lek ten, jako antykoagulant, wymaga szczególnej ostrożności w tych grupach pacjentek ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu oraz niemowlęcia.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Pacjentkom w wieku rozrodczym należy przekazać jednoznaczną informację o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii dabigatranem eteksylanem. Kobiety te powinny unikać zajścia w ciążę w trakcie całego okresu leczenia tym lekiem, co wynika z potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu.²

Stosowanie w okresie ciąży

Należy poinformować pacjentkę, że dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania dabigatranu eteksylanu u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. W badaniach przedklinicznych wykazano szkodliwy wpływ leku na rozrodczość, jednak dokładne potencjalne zagrożenie dla człowieka nie zostało w pełni określone.³

Bardzo istotne jest przekazanie informacji, że dabigatranu eteksylanu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia. Decyzja o ewentualnym zastosowaniu leku powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka w indywidualnym przypadku.⁴

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o wynikach badań przedklinicznych, które wykazały, że w dawkach toksycznych dla samic zwierząt laboratoryjnych (odpowiadających 5- do 10-krotnie większej ekspozycji osoczowej w porównaniu z ekspozycją u pacjentów) zaobserwowano:⁵

• Zmniejszenie masy ciała płodu
• Obniżenie przeżywalności zarodka/płodu
• Zwiększenie liczby wad rozwojowych płodu

Dodatkowo w badaniach pre- i postnatalnych na modelach zwierzęcych zaobserwowano wzrost śmiertelności płodów po podaniu dawek toksycznych dla samic (dawka odpowiadająca 4-krotnie większej ekspozycji osoczowej niż obserwowana u pacjentów).⁶

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Pacjentka powinna zostać poinformowana, że nie są dostępne dane kliniczne dotyczące wpływu dabigatranu na niemowlęta karmione piersią. Nie wiadomo, czy dabigatran przenika do mleka kobiecego i jakie mogłoby to mieć konsekwencje dla karmionego dziecka.⁷

Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, lekarz musi przekazać pacjentce jednoznaczną informację o konieczności przerwania karmienia piersią na cały okres leczenia dabigatranem eteksylanem. Jeżeli terapia tym lekiem jest niezbędna, należy rozważyć alternatywne metody karmienia niemowlęcia.⁸

Wpływ na płodność

Lekarz powinien poinformować, że nie ma dostępnych danych klinicznych dotyczących wpływu dabigatranu eteksylanu na płodność u ludzi.⁹

Warto jednak przekazać pacjentce informacje z badań przedklinicznych, w których zaobserwowano:¹⁰

• Wpływ na płodność samic zwierząt laboratoryjnych w postaci zmniejszenia liczby zagnieżdżeń zapłodnionego jaja
• Zwiększenie częstości utraty zapłodnionego jaja przed zagnieżdżeniem po podaniu dawki 70 mg/kg masy ciała (stanowiącej 5-krotność całkowitej ekspozycji osoczowej w porównaniu z ekspozycją u pacjentów)
• Brak innych wpływów na płodność samic
• Brak wpływu na płodność samców

W przypadku pacjentek planujących ciążę, należy rozważyć zastosowanie alternatywnych leków przeciwkrzepliwych, dla których dostępne są szersze dane dotyczące bezpieczeństwa w okresie ciąży i karmienia piersią.

Zalecenia dla lekarzy prowadzących terapię dabigatranem eteksylanem

Podczas stosowania dabigatranu eteksylanu u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien:¹¹

1. Przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący planowania ciąży przed rozpoczęciem terapii
2. Poinformować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia
3. Zalecić natychmiastowe poinformowanie lekarza w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży
4. Rozważyć zmianę leczenia na inny lek przeciwkrzepliwy o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w ciąży, jeśli pacjentka planuje ciążę
5. Jednoznacznie poinformować o konieczności przerwania karmienia piersią na czas leczenia dabigatranem eteksylanem