Działania niepożądane leku Dabigatran Etexilate Viatris

Dabigatran eteksylan jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego profil bezpieczeństwa został szczegółowo zbadany w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, w tym około 35 000 osób leczonych dabigatranem eteksylanem. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów i zapewnienia optymalnej terapii.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Działania niepożądane obserwowano u znaczącego odsetka pacjentów przyjmujących dabigatran eteksylan w zależności od wskazania klinicznego. Występowały one u około 22% pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych w zapobieganiu udarom i zatorowości systemowej (leczenie długoterminowe przez okres do 3 lat), u 14% pacjentów leczonych z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ZŻG/ZP) oraz u 15% pacjentów stosujących profilaktykę ZŻG/ZP.²

Krwawienia jako główne działanie niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi zdarzeniami niepożądanymi były krwawienia, które wystąpiły u:³

• 16,6% pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych długoterminowo w ramach profilaktyki udarów i zatorowości systemowej
• 14,4% dorosłych pacjentów leczonych z powodu ZŻG/ZP
• 19,4% pacjentów dorosłych w badaniu RE-MEDY oceniającym profilaktykę ZŻG/ZP
• 10,5% pacjentów dorosłych w badaniu RE-SONATE oceniającym profilaktykę ZŻG/ZP

Należy podkreślić, że mimo rzadkiej częstości występowania w badaniach klinicznych, mogą wystąpić duże lub ciężkie krwawienia, które niezależnie od lokalizacji mogą prowadzić do niepełnosprawności, zagrażać życiu, a nawet spowodować zgon pacjenta.⁴

Systematyka działań niepożądanych

Działania niepożądane dabigatranu eteksylanu zostały zidentyfikowane zarówno na podstawie przeprowadzonych badań klinicznych, jak i danych zgromadzonych po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Dotyczą one wskazań takich jak: profilaktyka udaru o podłożu zakrzepowo-zatorowym i zatorowości systemowej u pacjentów z migotaniem przedsionków, leczenie ZŻG/ZP oraz profilaktyka ZŻG/ZP.⁵

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Kliniczna interpretacja działań niepożądanych

Powikłania krwotoczne

Zdarzenia krwotoczne stanowią najistotniejszą grupę działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem dabigatranu eteksylanu. Pomimo różnic w częstości występowania w zależności od wskazania, krwawienia mogą dotyczyć wielu układów i narządów organizmu.⁶

Do najczęściej zgłaszanych krwawień należą:

• Krwawienia z przewodu pokarmowego – często występujące zarówno u pacjentów z migotaniem przedsionków, jak i u pacjentów leczonych z powodu ZŻG/ZP
• Krwawienia z nosa – często zgłaszane w obu głównych wskazaniach
• Krwotok śródskórny – często występujący niezależnie od wskazania
• Krwotok w obrębie układu moczowo-płciowego – w tym krwiomocz, często obserwowany w obu wskazaniach

Zaburzenia hematologiczne

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu krwiotwórczego u pacjentów stosujących dabigatran eteksylan w profilaktyce udaru i zatorowości systemowej często występuje niedokrwistość, natomiast niezbyt często obserwuje się zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz małopłytkowość.⁷

Rzadziej zgłaszane są poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza czy neutropenia, których częstość jest określana jako nieznana, co oznacza, że nie można jej oszacować na podstawie dostępnych danych.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Oprócz krwawień z przewodu pokarmowego, dabigatran eteksylan może powodować szereg innych objawów ze strony przewodu pokarmowego, w tym:⁹

• Ból brzucha – często występujący u pacjentów z migotaniem przedsionków
• Biegunka – często występująca u pacjentów z migotaniem przedsionków
• Niestrawność – często obserwowana u pacjentów z migotaniem przedsionków
• Nudności – często zgłaszane u pacjentów z migotaniem przedsionków
• Wrzód przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenie przełyku – niezbyt często
• Zapalenie żołądka i przełyku – niezbyt często

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów przyjmujących dabigatran eteksylan mogą wystąpić różnego rodzaju reakcje nadwrażliwości, które obejmują:¹⁰

• Nadwrażliwość na lek – niezbyt często
• Wysypka i świąd – niezbyt często
• Ciężkie reakcje, takie jak reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy oraz pokrzywka – rzadko
• Skurcz oskrzeli – częstość nieznana

Zaburzenia wątroby

Dabigatran eteksylan może wywoływać nieprawidłową czynność wątroby lub nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby, które objawiają się niezbyt często. Podobnie niezbyt często obserwuje się zwiększoną aktywność aminotransferaz – zarówno alaninowej, jak i asparaginianowej.¹¹

Różnice w profilach bezpieczeństwa w zależności od wskazania

Istnieją pewne różnice w częstości występowania działań niepożądanych między pacjentami leczonymi w ramach profilaktyki udaru i zatorowości systemowej a pacjentami leczonymi z powodu ZŻG/ZP. Przykładowo, niedokrwistość występuje często u pacjentów z migotaniem przedsionków, natomiast niezbyt często u pacjentów z ZŻG/ZP. Krwawienie dostawowe jest rzadkie w profilaktyce udaru, ale niezbyt częste w leczeniu ZŻG/ZP.¹²

Szczególnie niebezpieczne może być krwawienie wewnątrzczaszkowe, które występuje niezbyt często u pacjentów z migotaniem przedsionków stosujących dabigatran w profilaktyce udaru, natomiast rzadko u pacjentów leczonych z powodu ZŻG/ZP.¹³

Monitorowanie pacjentów otrzymujących dabigatran eteksylan

Ze względu na profil działań niepożądanych dabigatranu eteksylanu, szczególnie ryzyko krwawień, pacjenci przyjmujący ten lek powinni być poddawani regularnemu monitorowaniu klinicznemu. Należy zwracać uwagę na objawy krwawienia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka takich powikłań. Istotne jest także monitorowanie parametrów morfologii krwi oraz funkcji wątroby, gdyż lek może powodować zaburzenia hematologiczne i hepatologiczne.¹⁴

Szczególna uwaga jest wymagana przy objawach krwawień z przewodu pokarmowego, krwiomoczu czy krwawieniach dostawowych, które mogą sygnalizować nadmierne działanie przeciwzakrzepowe leku.¹⁵