profilaktyka zatorowości systemowej
Wskazanie

Profilaktyka zatorowości systemowej to zespół działań mających na celu zapobieganie tworzeniu się i przemieszczaniu skrzeplin z serca lub naczyń krwionośnych do narządów odległych. Jest to kluczowe postępowanie u pacjentów z migotaniem przedsionków, sztucznymi zastawkami serca, kardiomiopatią, przebytym zawałem serca z powstaniem skrzepliny w lewej komorze oraz u osób z trombofilią.

W profilaktyce zatorowości systemowej stosuje się przede wszystkim leki przeciwkrzepliwe. Warfaryna (Warfin) i acenokumarol (Sintrom) to klasyczne doustne antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K. Obecnie coraz częściej stosuje się doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K (NOAC): dabigatran (Pradaxa), rywaroksaban (Xarelto), apiksaban (Eliquis) i edoksaban (Lixiana). U pacjentów, którzy nie mogą przyjmować doustnych antykoagulantów, stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe: enoksaparynę (Clexane), nadroparynę (Fraxiparine) lub dalteparynę (Fragmin).

W niektórych przypadkach stosuje się również leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard) czy klopidogrel (Plavix, Areplex), jednak ich skuteczność w profilaktyce zatorowości systemowej jest mniejsza niż leków przeciwkrzepliwych. U pacjentów z migotaniem przedsionków, u których istnieją przeciwwskazania do farmakoterapii, można rozważyć zamknięcie uszka lewego przedsionka przy użyciu specjalnych urządzeń (np. Watchman, Amplatzer).

Największe trudności w profilaktyce zatorowości systemowej dotyczą utrzymania równowagi między skutecznym zapobieganiem zatorom a ryzykiem krwawień. Leczenie antagonistami witaminy K wymaga regularnej kontroli INR i dostosowywania dawki. NOAC, choć wygodniejsze w stosowaniu, są droższe i nie zawsze refundowane. Dodatkowo wyzwaniem jest niska adherencja pacjentów do zaleceń, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii. Decyzje terapeutyczne komplikują się u pacjentów z jednoczesnym wysokim ryzykiem zakrzepowo-zatorowym i wysokim ryzykiem krwawień, a także u osób z niewydolnością nerek, gdzie dawkowanie leków przeciwkrzepliwych wymaga modyfikacji.