kacheksja
Kacheksja (łac. cachexia) to kompleksowy zespół metaboliczny charakteryzujący się postępującą utratą masy ciała, zanikiem mięśni szkieletowych oraz tkanki tłuszczowej. Towarzyszy jej często anoreksja, stan zapalny, insulinooporność oraz zwiększony katabolizm białek mięśniowych. Kacheksja występuje jako powikłanie wielu chorób przewlekłych, szczególnie nowotworów (kacheksja nowotworowa), przewlekłej niewydolności serca, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, niewydolności nerek czy AIDS.
W patofizjologii kacheksji kluczową rolę odgrywają cytokiny prozapalne (TNF-α, IL-1, IL-6), które zaburzają metabolizm i prowadzą do nasilonego rozpadu białek. Charakterystyczne jest występowanie ujemnego bilansu energetycznego, mimo że sam niedostateczny pobór pokarmu nie jest jedyną przyczyną tego stanu. Diagnoza kacheksji opiera się na kryteriach obejmujących utratę masy ciała >5% w ciągu 12 miesięcy (lub BMI <20 kg/m²) oraz obecność co najmniej trzech z pięciu objawów: zmniejszenie siły mięśniowej, zmęczenie, anoreksja, obniżony wskaźnik beztłuszczowej masy ciała oraz nieprawidłowe wyniki badań biochemicznych.
Leczenie kacheksji powinno być wielokierunkowe i obejmować odpowiednie żywienie, kontrolę procesu zapalnego oraz aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości pacjenta. Stosuje się również farmakoterapię, w tym progestageny (octan megestrolu), kortykosteroidy, kannabinoidy czy leki anaboliczne. Kacheksja znacząco wpływa na jakość życia pacjentów, zwiększa toksyczność leczenia przeciwnowotworowego oraz jest niezależnym czynnikiem złego rokowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Megace 40 mg/ml
Megace w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 40 mg/ml zawiera zmikronizowany megestrolu octan i jest wskazany do leczenia anoreksji oraz utraty masy ciała u pacjentów z chorobami nowotworowymi oraz zespołem nabytego niedoboru odporności (AIDS). Lek ten poprawia apetyt i przeciwdziała kacheksji, co jest kluczowe dla utrzymania odpowiedniego stanu odżywienia i poprawy jakości życia pacjentów. Zawiesina ma postać białej do kremowej, mlecznej substancji, łatwej do wymieszania, co ułatwia dawkowanie, zwłaszcza u pacjentów z trudnościami w połykaniu.
AIDS, anoreksja, anoreksja nowotworowa, benzoesan sodu, biodostępność, brak łaknienia, choroba nowotworowa, dysfagia, działanie alergizujące, kacheksja, konserwant, megestrol octan, pacjent onkologiczny, sacharoza, substancja czynna, utrata masy ciała, zawiesina doustna, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła obturacyjna choroba płuc – Objawy
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (COPD) charakteryzuje się nieodwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza w drogach oddechowych, spowodowanym przewlekłym stanem zapalnym i uszkodzeniem płuc. Objawy, takie jak duszność, przewlekły kaszel, zwiększona produkcja plwociny oraz świszczący oddech, nasilają się wraz z postępem choroby, która jest klasyfikowana w czterech stadiach od łagodnego (stadium 1) do bardzo ciężkiego (stadium 4). Zaostrzenia choroby manifestują się wzmożoną dusznością, zmianą koloru i ilości plwociny, gorączką oraz obrzękami, i mogą prowadzić do dalszego uszkodzenia płuc oraz niewydolności oddechowej. Czynniki przyspieszające progresję to kontynuacja palenia, ekspozycja na zanieczyszczenia oraz częste zaostrzenia. W zaawansowanych stadiach obserwuje się duszność nawet w spoczynku, kacheksję, niewydolność oddechową i sercową, a także znaczące ograniczenie aktywności fizycznej.
czynność płuc, depresja, duszność, infekcja układu oddechowego, izolacja społeczna, kacheksja, klatka piersiowa beczkowata, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, obrzęk kostek, obturacja dróg oddechowych, odkrztuszanie plwociny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekły kaszel, rehabilitacja pulmonologiczna, sinica, spirometria, stan zapalny dróg oddechowych, świszczący oddech, szczepienie przeciwko grypie, szczepienie przeciwko pneumokokom, tolerancja wysiłku, utrata masy ciała, zaburzenia lękowe, zaburzenia snu, zanieczyszczenie powietrza, zaostrzenie choroby - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Wskazania do stosowania
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest istotnym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym około 9 kcal/g tłuszczu energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym kwasu linolowego (omega-6) i α-linolenowego (omega-3). Stanowi podstawę wielu preparatów, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi olejami (np. MCT, olej z oliwek, olej rybi), co pozwala na optymalizację profilu kwasów tłuszczowych i dostosowanie do potrzeb metabolicznych pacjentów. Energia pochodząca z tłuszczów w tych emulsjach stanowi zwykle 30-50% całkowitej wartości energetycznej, co umożliwia właściwy bilans z węglowodanami i białkami. Wskazania do stosowania obejmują pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, stany kataboliczne o różnym nasileniu, niedobory NNKT, a także żywienie noworodków, wcześniaków, pacjentów chirurgicznych i onkologicznych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zwyrodnieniowa stawów, emulsja tłuszczowa, kacheksja, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, niedobór NNKT, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, ostra niewydolność jelit, profil kwasów tłuszczowych, przetoka przewodu pokarmowego, stan kataboliczny, terapia żywieniowa, triglicerydy MCT, wcześniaki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia wchłaniania tłuszczów, zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe, żywienie wcześniaków - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Wskazania do stosowania
Lizyna bezwodna, podawana jako chlorowodorek lizyny, jest kluczowym aminokwasem egzogennym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie w preparacie Kabiven Peripheral. Preparat ten dostępny jest w trójkomorowych workach o pojemnościach 2400 ml, 1920 ml i 1440 ml, zawierających odpowiednio 5,6 g, 4,5 g i 3,4 g lizyny bezwodnej oraz całkowitą zawartość aminokwasów wynoszącą 57 g, 45 g i 34 g. Całkowita zawartość azotu w preparacie wynosi 9,0 g, 7,2 g lub 5,4 g, a wartość energetyczna całkowita to 1700 kcal, 1400 kcal lub 1000 kcal, w zależności od objętości worka. Lizyna pełni istotne funkcje biologiczne, takie jak udział w syntezie białek, tworzeniu kolagenu, absorpcji wapnia oraz produkcji enzymów i hormonów, co czyni ją niezbędnym składnikiem żywienia pozajelitowego u pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego bądź dojelitowego.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, chlorowodorek lizyny, choroba nowotworowa, choroba przewodu pokarmowego, ciężka infekcja, ciężkie oparzenie, ciężkie zapalenie trzustki, Kabiven Peripheral, kacheksja, kolagen, lizyna bezwodna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, roztwór aminokwasów, sepsa, SIRS, synteza białek, tkanka łączna, zaburzenie motoryki jelit, zespół krótkiego jelita, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Octan megestrolu – Wskazania do stosowania
Octan megestrolu, dostępny w preparacie Megalia w postaci zawiesiny doustnej o stężeniu 40 mg/ml, jest syntetycznym progestagenem stosowanym przede wszystkim w leczeniu anoreksji i utraty masy ciała u pacjentów z chorobą nowotworową oraz zespołem wyniszczenia u chorych z AIDS. Mechanizm działania obejmuje modulację wydzielania cytokin prozapalnych oraz wpływ na neuropeptydy regulujące łaknienie, co prowadzi do zwiększenia apetytu i poprawy przyjmowania pokarmów. Terapia octanem megestrolu ma na celu zahamowanie postępującej kacheksji, poprawę parametrów antropometrycznych (masa ciała, BMI) oraz ogólnego samopoczucia pacjenta, co jest kluczowe dla utrzymania zdolności do kontynuacji leczenia przeciwnowotworowego lub przeciwretrowirusowego. Preparat jest szczególnie wskazany u pacjentów, u których standardowe interwencje żywieniowe okazały się nieskuteczne.
anoreksja, anoreksja nowotworowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, dysfagia, funkcja nadnerczy, kacheksja, leki przeciwretrowirusowe, niewydolność wątroby, octan megestrolu, parametry antropometryczne, progestagen, progesteron, retencja płynów, utrata masy ciała, zaburzenia glikemii, zaburzenia wchłaniania glukozy, zakrzepica żylna, zawiesina doustna