Właściwości farmakokinetyczne
Piperacillin/Tazobactam Sandoz 4 g/0,5 g 4 g + 500 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Piperacillin/Tazobactam Sandoz 4 g/0,5 g

Lek Piperacillin/Tazobactam Sandoz 4 g/0,5 g zawiera dwie substancje czynne: piperacylinę (4 g w postaci piperacyliny sodowej) oraz tazobaktam (0,5 g w postaci tazobaktamu sodowego), których właściwości farmakokinetyczne zostały szczegółowo zbadane i opisane. Poniżej przedstawiono charakterystykę procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji tych składników, a także specyficzne cechy farmakokinetyczne u wybranych grup pacjentów.¹

Wchłanianie

Po podaniu produktu Piperacillin/Tazobactam Sandoz w dawce 4 g + 0,5 g w formie 30-minutowej infuzji dożylnej, obserwuje się uzyskanie maksymalnych stężeń w osoczu wynoszących odpowiednio 298 μg/ml dla piperacyliny oraz 34 μg/ml dla tazobaktamu.²

Dystrybucja

Zarówno piperacylina, jak i tazobaktam charakteryzują się zbliżonym, około 30% stopniem wiązania z białkami osocza. Co istotne, obecność innych związków nie wpływa na ten parametr. Metabolit tazobaktamu odznacza się bardzo niskim stopniem wiązania z białkami osocza.³

Piperacylina z tazobaktamem wykazują dobrą dystrybucję tkankową, penetrując efektywnie do różnych tkanek i płynów ustrojowych, w tym do:⁴

• błony śluzowej jelit
• pęcherzyka żółciowego
• płuc
• żółci
• kości

Średnie stężenia leku w tkankach osiągają zazwyczaj wartości stanowiące od 50% do 100% stężenia w osoczu. Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków z grupy penicylin, przenikanie leku do płynu mózgowo-rdzeniowego u pacjentów bez zapalenia opon mózgowych jest ograniczone.⁵

Metabolizm

Piperacylina podlega częściowej biotransformacji, w wyniku której powstaje metabolit deetylowy o słabszej aktywności mikrobiologicznej w porównaniu ze związkiem macierzystym. Z kolei tazobaktam jest metabolizowany do jednego metabolitu, który nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej.⁶

Wydalanie

Główną drogą eliminacji piperacyliny i tazobaktamu są nerki, gdzie substancje te są wydalane poprzez mechanizmy przesączania kłębuszkowego oraz wydzielania kanalikowego. Piperacylina ulega szybkiemu wydalaniu w postaci niezmienionej, przy czym w moczu wykrywane jest około 68% podanej dawki. W przypadku tazobaktamu i jego metabolitu, nerki również stanowią główną drogę eliminacji – około 80% dawki tazobaktamu pojawia się w moczu w postaci niezmienionej, a pozostała część w formie metabolitu.⁷

Dodatkową drogą eliminacji jest wydzielanie do żółci, które dotyczy zarówno piperacyliny, tazobaktamu, jak i deetylopiperacyliny.⁸

Po podaniu zdrowym osobom pojedynczych lub wielokrotnych dawek preparatu Piperacillin/Tazobactam Sandoz, okres półtrwania (t₁/₂) dla piperacyliny i tazobaktamu wynosi od 0,7 do 1,2 godziny. Parametr ten nie jest zależny ani od wielkości zastosowanej dawki, ani od czasu trwania infuzji. Warto podkreślić, że okresy półtrwania obu substancji czynnych w fazie eliminacji ulegają wydłużeniu przy zmniejszeniu klirensu nerkowego.⁹

Interesującym aspektem jest wzajemny wpływ obu składników na ich farmakokinetykę. Chociaż tazobaktam nie wpływa w istotny sposób na farmakokinetykę piperacyliny, to przypuszcza się, że piperacylina może obniżać szybkość wydalania tazobaktamu.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z marskością wątroby obserwuje się wydłużenie okresów półtrwania zarówno piperacyliny (o około 25%), jak i tazobaktamu (o około 18%) w porównaniu z osobami zdrowymi.¹¹

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, występuje wydłużenie okresów półtrwania obu składników, proporcjonalne do stopnia zmniejszenia klirensu kreatyniny. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min, okres półtrwania piperacyliny ulega dwukrotnemu wydłużeniu, natomiast okres półtrwania tazobaktamu – aż czterokrotnemu, w porównaniu z pacjentami o prawidłowej funkcji nerek.¹²

Pacjenci poddawani dializoterapii

W trakcie zabiegu hemodializy usuwane jest od 30% do 50% dawki piperacyliny z tazobaktamem oraz dodatkowo 5% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.¹³

Podczas dializy otrzewnowej eliminacji ulega około 6% dawki piperacyliny oraz 21% dawki tazobaktamu, a także do 18% dawki tazobaktamu w formie metabolitu.¹⁴

Dzieci i młodzież

Analiza farmakokinetyki populacyjnej wykazała, że szacunkowy klirens leku u dzieci w wieku od 9 miesięcy do 12 lat jest porównywalny do wartości obserwowanych u dorosłych. Średnia wartość klirensu dla badanej populacji pediatrycznej wynosi 5,64 (0,34) ml/min/kg masy ciała.¹⁵

U młodszych dzieci w przedziale wiekowym od 2 do 9 miesięcy, szacunkowy klirens piperacyliny stanowi 80% wartości obserwowanej u dzieci starszych.¹⁶

Średnia objętość dystrybucji piperacyliny w populacji pediatrycznej wynosi 0,243 (0,011) l/kg masy ciała i nie wykazuje zależności od wieku pacjenta.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania piperacyliny o 32% oraz tazobaktamu o 55% w porównaniu z osobami młodszymi. Ta różnica może wynikać ze zmian w klirensie kreatyniny związanych z procesem starzenia się organizmu.¹⁸

Różnice rasowe

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych ochotników rasy azjatyckiej (n=9) i kaukaskiej (n=9), którym podawano pojedynczą dawkę 4 g + 0,5 g produktu Piperacillin/Tazobactam Sandoz, nie wykazały znaczących różnic w farmakokinetyce piperacyliny lub tazobaktamu pomiędzy przedstawicielami tych grup etnicznych.¹⁹