Właściwości farmakodynamiczne
Normodipine 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Normodipine

Normodipine zawiera substancję czynną amlodypinę, należącą do grupy farmakoterapeutycznej: antagonistów wapnia, podgrupy wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym (kod ATC: C08CA01). Charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania i szeregiem właściwości farmakodynamicznych istotnych w terapii nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca.¹

Mechanizm działania amlodypiny

Amlodypina działa jako antagonista napływu jonów wapnia należący do grupy dihydropirydyny (powolny inhibitor kanału wapniowego lub antagonista wapnia). Jej podstawowy mechanizm działania polega na hamowaniu przezbłonowego przepływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek błony mięśniowej naczyń.²

Mechanizm hipotensyjnego działania amlodypiny wynika z jej bezpośredniego działania rozkurczowego na mięśnie gładkie naczyń. W przypadku działania przeciwdławicowego, amlodypina zmniejsza niedotlenienie mięśnia sercowego poprzez dwa główne mechanizmy:³

• Rozszerzenie tętniczek przedwłosowatych – prowadzi to do zmniejszenia oporu obwodowego (obciążenia następczego), przeciwko któremu pracuje serce. Ponieważ częstość skurczów serca pozostaje niezmieniona, działanie to zmniejsza zużycie energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowanie na tlen.⁴
• Rozszerzenie dużych tętnic i tętniczek wieńcowych – dotyczy to zarówno obszarów niezmienionych, jak i zmienionych wskutek niedokrwienia. Efekt ten zwiększa zaopatrzenie w tlen u chorych ze skurczem naczyń wieńcowych (angina Prinzmetala).⁵

Efekty kliniczne w nadciśnieniu tętniczym

Podawanie amlodypiny raz na dobę pacjentom z nadciśnieniem tętniczym prowadzi do klinicznie znamiennego obniżenia ciśnienia tętniczego, zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej, utrzymującego się przez pełny 24-godzinny okres obserwacji. Lek charakteryzuje się powolnym początkiem działania, dzięki czemu nie obserwuje się gwałtownych spadków ciśnienia tętniczego po jego podaniu.⁶

Efekty kliniczne w dusznicy bolesnej

U pacjentów z dusznicą bolesną, podanie amlodypiny w jednej dawce dobowej przynosi szereg korzyści klinicznych, takich jak:⁷

• Wydłużenie czasu możliwego do wykonania wysiłku fizycznego
• Wydłużenie czasu do wystąpienia bólu wieńcowego
• Wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm
• Zmniejszenie częstości występowania dolegliwości wieńcowych
• Redukcja liczby stosowanych tabletek nitrogliceryny

Korzystny profil metaboliczny

Istotną zaletą amlodypiny jest brak niekorzystnych efektów metabolicznych i brak wpływu na profil lipidowy osocza. Amlodypina może być bezpiecznie stosowana u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, takimi jak:⁸

• Astma oskrzelowa
• Cukrzyca
• Dna moczanowa

Skuteczność w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym – badanie CAMELOT

Skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oceniano w niezależnym, wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanym placebo, z udziałem 1997 pacjentów, zatytułowanym CAMELOT (ang. Comparison of Amlodipine vs Enalapril to Limit Occurrences of Thrombosis).⁹

W badaniu przez 2 lata pacjenci otrzymywali: amlodypinę w dawce 5-10 mg (663 osoby), enalapryl w dawce 10-20 mg (673 osoby) lub placebo (655 osób), dodatkowo do standardowego leczenia obejmującego statyny, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne i aspirynę.¹⁰

Wyniki badania wykazały, że stosowanie amlodypiny wiązało się z rzadszymi hospitalizacjami z powodu dławicy piersiowej oraz rzadszym wykonywaniem zabiegów rewaskularyzacji u pacjentów z chorobą wieńcową.¹¹

Skróty: TIA – przemijający napad niedokrwienny¹²

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością serca

Badania hemodynamiczne oraz próby wysiłkowe przeprowadzone u pacjentów z niewydolnością serca klasy II-IV według klasyfikacji NYHA (New York Heart Association) wykazały, że amlodypina nie prowadzi do pogorszenia stanu klinicznego, ocenianego poprzez:¹³

• Zdolność do wykonywania wysiłku fizycznego
• Pomiary frakcji wyrzutowej lewej komory
• Nasilenie objawów klinicznych

W kontrolowanym badaniu PRAISE, przeprowadzonym z użyciem placebo u pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV wg NYHA leczonych digoksyną, lekami moczopędnymi i inhibitorami konwertazy angiotensyny, wykazano że zastosowanie amlodypiny nie zwiększa umieralności ani łącznie chorobowości i umieralności pacjentów z niewydolnością serca.¹⁴

W dalszej obserwacji, w długookresowym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo (PRAISE-2), oceniano wpływ amlodypiny u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca (NYHA III i IV) bez cech sugerujących podłoże niedokrwienne choroby, leczonych ustalonymi dawkami inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I), glikozydów naparstnicy i leków moczopędnych. W badaniu tym amlodypina nie miała wpływu na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, jednak była związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia obrzęku płuc.¹⁵

Badanie dotyczące leczenia zapobiegającego występowaniu zawałów mięśnia sercowego (ALLHAT)

Badanie ALLHAT (ang. Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack) było randomizowanym, kontrolowanym badaniem prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, dotyczącym zachorowalności i śmiertelności. Celem badania było porównanie nowych metod leczenia hipotensyjnego: amlodypiny (2,5-10 mg/d) lub lizynoprylu (10-40 mg/d) jako leczenia pierwszego rzutu, z leczeniem tiazydowym lekiem moczopędnym chlortalidonem (12,5-25 mg/d) u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanie nasilonym nadciśnieniem tętniczym.¹⁶

Do badania włączono ogółem 33 357 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, w wieku powyżej 55 lat, których obserwowano średnio przez 4,9 roku. Wszyscy pacjenci mieli przynajmniej jeden z następujących czynników ryzyka rozwoju choroby wieńcowej:¹⁷

• Uprzedni zawał mięśnia sercowego lub udar (ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania) lub wywiad dotyczący innego epizodu związanego z miażdżycą naczyń (ogółem 51,5%)¹⁸
• Cukrzyca typu 2. (36,1%)¹⁹
• Stężenie HDL-C <35 mg/dl (11,6%)²⁰
• Przerost lewej komory stwierdzony elektro- lub echokardiograficznie (20,9%)²¹
• Palenie papierosów (21,9%)²²

Pierwotnym punktem końcowym badania była łączna liczba zgonów z powodu choroby wieńcowej oraz zawałów mięśnia sercowego niezakończonych zgonem. Wyniki badania nie wykazały istotnej różnicy w częstości występowania pierwotnego punktu końcowego pomiędzy leczeniem amlodypiną a chlortalidonem: RR 0,98, 95% CI (0,90-1,07), p=0,65.²³

W zakresie wtórnego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie wyższa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlortalidonu (10,2% vs 7,7%, RR 1,38, 95% CI [1,25-1,52] p<0,001). Nie zaobserwowano natomiast różnic w śmiertelności ogólnej (bez względu na przyczynę) pomiędzy grupami stosującymi amlodypinę i chlortalidon: RR 0,96, 95% CI [0,89-1,02], p=0,20.²⁴

Stosowanie u dzieci i młodzieży

W badaniu obejmującym 268 dzieci w wieku od 6 do 17 lat z przeważającym wtórnym nadciśnieniem tętniczym, porównano efekty działania amlodypiny w dawkach 2,5 mg i 5,0 mg z placebo. Wykazano, że obie dawki zmniejszały ciśnienie skurczowe znacząco bardziej niż placebo, przy czym różnica pomiędzy tymi dwiema dawkami nie była statystycznie istotna.²⁵

Należy zaznaczyć, że dotychczas nie przeprowadzono badań oceniających długoterminowy wpływ amlodypiny na wzrost, dojrzewanie i rozwój ogólny u dzieci. Brakuje również danych dotyczących długoterminowego wpływu amlodypiny podawanej w dzieciństwie na zmniejszenie chorobowości i śmiertelności po osiągnięciu dorosłości.²⁶