Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Neupogen

Stosowanie filgrastymu (rekombinowanego metionylowanego ludzkiego czynnika pobudzającego tworzenie kolonii granulocytów) wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz uwzględnienia licznych zagrożeń, które mogą wystąpić podczas terapii. Poniższe informacje stanowią zbiór wytycznych dotyczących bezpiecznego stosowania produktu leczniczego Neupogen.¹

Nadwrażliwość

U pacjentów leczonych produktem Neupogen obserwowano występowanie reakcji nadwrażliwości, w tym ciężkich reakcji anafilaktycznych. Reakcje te mogą pojawić się zarówno podczas pierwszego, jak i kolejnych podań leku. W przypadku wystąpienia objawów klinicznie istotnej nadwrażliwości należy natychmiast i trwale przerwać podawanie produktu Neupogen. Przeciwwskazane jest stosowanie leku u pacjentów z wywiadem nadwrażliwości na filgrastym lub pegfilgrastym.²

Powikłania ze strony układu oddechowego

Stosowanie G-CSF wiąże się z ryzykiem wystąpienia objawów niepożądanych ze strony układu oddechowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na śródmiąższową chorobę płuc. Podwyższone ryzyko wystąpienia tych powikłań dotyczy pacjentów z niedawnymi naciekami w płucach lub po przebytym zapaleniu płuc. Objawy takie jak kaszel, gorączka, duszność oraz radiologicznie widoczne nacieki w płucach, którym towarzyszy pogorszenie czynności oddechowej, mogą być wczesnymi objawami ostrego zespołu niewydolności oddechowej (ARDS). W takiej sytuacji należy zaprzestać podawania produktu Neupogen i wdrożyć odpowiednie leczenie.³

Kłębuszkowe zapalenie nerek

U pacjentów otrzymujących filgrastym i pegfilgrastym raportowano przypadki kłębuszkowego zapalenia nerek. Stan ten zazwyczaj ustępuje po zmniejszeniu dawki lub całkowitym odstawieniu leku. Istotnym elementem monitorowania bezpieczeństwa terapii jest regularna kontrola wyników badania moczu.⁴

Zespół przesiąkania włośniczek

Po podaniu czynnika wzrostu kolonii granulocytów obserwowano zespół przesiąkania włośniczek – stan potencjalnie zagrażający życiu, szczególnie gdy leczenie jest opóźnione. Charakteryzuje się on niedociśnieniem tętniczym, hipoalbuminemią, obrzękami i zagęszczeniem krwi. Pacjenci, u których wystąpią objawy tego zespołu, wymagają ścisłego monitorowania oraz wdrożenia standardowego leczenia objawowego, które może obejmować intensywną opiekę medyczną.⁵

Powiększenie i pęknięcie śledziony

Zarówno u pacjentów, jak i u zdrowych dawców otrzymujących Neupogen odnotowano przypadki powiększenia śledziony (najczęściej bezobjawowe) oraz jej pęknięcia, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Z tego powodu należy regularnie kontrolować wielkość śledziony za pomocą badania fizykalnego lub ultrasonograficznego. Należy rozważyć możliwość pęknięcia śledziony u osób zgłaszających ból w lewej górnej części brzucha lub na szczycie stawu barkowego. U pacjentów z ciężką przewlekłą neutropenią obserwowano, że zmniejszenie dawki Neupogen powodowało spowolnienie lub zatrzymanie postępującego powiększenia śledziony, a u 3% pacjentów konieczne było wykonanie splenektomii.⁶

Wzrost komórek nowotworowych

Czynnik pobudzający wzrost kolonii granulocytów może stymulować wzrost komórek szpikowych w warunkach in vitro. Podobny efekt obserwowano również dla niektórych komórek pozaszpikowych. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów z chorobami nowotworowymi.⁷

Zespół mielodysplastyczny i przewlekła białaczka szpikowa

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania produktu Neupogen u pacjentów z zespołem mielodysplastycznym lub przewlekłą białaczką szpikową nie zostały dotychczas ustalone. Stosowanie leku w tych jednostkach chorobowych nie jest wskazane. Szczególną uwagę należy zwrócić na rozróżnienie transformacji blastycznej w przebiegu przewlekłej białaczki szpikowej od ostrej białaczki szpikowej.⁸

Ostra białaczka szpikowa

Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania produktu Neupogen u pacjentów z wtórną ostrą białaczką szpikową (AML), podawanie leku wymaga zachowania ostrożności. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania produktu Neupogen u pacjentów w wieku poniżej 55 lat z noworozpoznaną AML i korzystnym profilem cytogenetycznym [t(8; 21), t(15; 17) i inv(16)] nie zostały ustalone.⁹

Małopłytkowość

U pacjentów otrzymujących Neupogen zgłaszano występowanie małopłytkowości. Należy regularnie monitorować liczbę płytek krwi, szczególnie podczas pierwszych tygodni leczenia. U pacjentów z ciężką przewlekłą neutropenią, u których rozwinie się małopłytkowość (liczba płytek krwi < 100 × 10⁹/l), należy rozważyć czasowe wstrzymanie lub zmniejszenie dawki produktu Neupogen.¹⁰

Leukocytoza

U mniej niż 5% pacjentów z nowotworem otrzymujących Neupogen w dawkach większych niż 3 mikrogramy (0,3 mln j.m.)/kg masy ciała na dobę obserwowano liczbę białych krwinek wynoszącą 100 × 10⁹/l lub większą. Nie odnotowano działań niepożądanych bezpośrednio związanych z takim stopniem leukocytozy, jednak ze względu na potencjalne zagrożenia związane z ciężką leukocytozą, podczas leczenia produktem Neupogen konieczne jest regularne monitorowanie liczby białych krwinek. Gdy po osiągnięciu spodziewanego nadiru liczba leukocytów przekroczy 50 × 10⁹/l, należy natychmiast przerwać podawanie leku. W przypadku stosowania produktu Neupogen w celu mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej (PBPC), podawanie leku należy przerwać lub zmniejszyć jego dawkę, gdy liczba leukocytów wzrośnie do > 70 × 10⁹/l.^{Immunogenność}

Podobnie jak w przypadku wszystkich białek stosowanych terapeutycznie, istnieje ryzyko wystąpienia immunogenności. Wskaźnik powstawania przeciwciał przeciw filgrastymowi jest zazwyczaj niski. Choć obserwuje się występowanie przeciwciał wiążących, nie jest to zjawisko zaskakujące dla leków biologicznych i nie jest ono związane z działaniem neutralizującym.¹²

Zapalenie aorty

Po podaniu czynnika stymulującego tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF) zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów z nowotworami złośliwymi, zgłaszano przypadki zapalenia aorty. Objawami towarzyszącymi temu stanowi mogą być: gorączka, ból brzucha, ogólne złe samopoczucie, ból pleców oraz podwyższone wartości markerów zapalnych (np. białko C-reaktywne i zwiększona liczba białych krwinek). Zapalenie aorty jest zazwyczaj diagnozowane za pomocą tomografii komputerowej i zwykle ustępuje po odstawieniu G-CSF.¹³

Specjalne ostrzeżenia związane z chorobami współistniejącymi

Nosicielstwo genu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej i niedokrwistość sierpowatokrwinkowa

U pacjentów, którzy stosują Neupogen i są nosicielami genu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej lub cierpią na tę chorobę, odnotowano przypadki przełomu choroby, niekiedy zakończone zgonem. Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność przepisując produkt Neupogen tej grupie pacjentów.¹⁴