ciężka wrodzona neutropenia
Wskazanie

Ciężka wrodzona neutropenia (SCN – Severe Congenital Neutropenia) to rzadkie schorzenie hematologiczne charakteryzujące się znacznym obniżeniem liczby neutrofili we krwi obwodowej (poniżej 0,5 × 10^9/l). Neutrofile są kluczowymi komórkami układu odpornościowego, odpowiedzialnymi za walkę z infekcjami bakteryjnymi. Choroba zazwyczaj ujawnia się we wczesnym dzieciństwie i objawia się nawracającymi, ciężkimi zakażeniami bakteryjnymi, takimi jak zapalenie płuc, ropnie skórne, zapalenie węzłów chłonnych czy sepsa.

Najczęstszą przyczyną SCN są mutacje w genach HAX1, ELANE (ELA2) lub G6PC3. Diagnostyka opiera się na badaniach morfologicznych krwi, biopsji szpiku kostnego oraz badaniach genetycznych. Charakterystyczne cechy to głęboka neutropenia oraz zatrzymanie dojrzewania prekursorów neutrofilów w szpiku kostnym na etapie promielocytów lub mielocytów.

W leczeniu ciężkiej wrodzonej neutropenii stosuje się przede wszystkim czynniki stymulujące tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF). W Polsce dostępne są preparaty takie jak Neupogen (filgrastim), Accofil (filgrastim), Grastofil (filgrastim), Nivestim (filgrastim) czy Neulasta (pegfilgrastim). Terapia G-CSF zazwyczaj prowadzi do wzrostu liczby neutrofili i zmniejszenia częstości infekcji u około 90% pacjentów. W przypadkach opornych na G-CSF lub przy rozwoju zespołu mielodysplastycznego/białaczki szpikowej, konieczne może być przeszczepienie komórek macierzystych szpiku kostnego.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z ciężką wrodzoną neutropenią jest zwiększone ryzyko rozwoju zespołu mielodysplastycznego i ostrej białaczki szpikowej (ryzyko wynosi około 15-30% w ciągu 20 lat obserwacji). Regularne monitorowanie morfologii krwi, badanie szpiku kostnego oraz badania cytogenetyczne są niezbędne do wczesnego wykrycia transformacji nowotworowej. Innym problemem jest odpowiednie dostosowanie dawki G-CSF – zbyt niska może nie zapewniać dostatecznej ochrony przed infekcjami, zbyt wysoka może potencjalnie zwiększać ryzyko transformacji białaczkowej.

Pacjenci wymagają kompleksowej opieki wielospecjalistycznej, włączając hematologów, immunologów, genetyków klinicznych oraz specjalistów chorób zakaźnych. Profilaktyka zakażeń, w tym stosowanie antybiotyków w przypadku podejrzenia infekcji, jest kluczowym elementem postępowania. W ciężkich przypadkach konieczna może być izolacja pacjenta i restrykcyjne przestrzeganie zasad higieny.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl