mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej
Wskazanie
Mobilizacja komórek progenitorowych krwi obwodowej to proces zwiększania liczby macierzystych komórek hematopoetycznych (HSC) we krwi obwodowej, co umożliwia ich pozyskanie w celu późniejszego przeszczepienia. W warunkach fizjologicznych większość HSC znajduje się w szpiku kostnym, a ich obecność we krwi obwodowej jest niewielka. Mobilizacja stosowana jest głównie przed procedurą autologicznego lub allogenicznego przeszczepienia komórek macierzystych u pacjentów z chorobami hematologicznymi (szpiczak mnogi, chłoniaki, białaczki) lub guzami litymi.
Do mobilizacji komórek stosuje się przede wszystkim czynniki wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF), takie jak filgrastym (Neupogen, Accofil, Zarzio, Nivestim), pegfilgrastym (Neulasta, Pelmeg, Ziextenzo) czy lenograstym (Granocyte). W przypadku niewystarczającej odpowiedzi na G-CSF stosuje się plerixafor (Mozobil), który jest antagonistą receptora chemokinowego CXCR4 i znacząco zwiększa skuteczność mobilizacji. Inne podejścia obejmują zastosowanie chemioterapii mobilizującej (najczęściej cyklofosfamid – Endoxan), często w połączeniu z G-CSF.
Procedura mobilizacji zazwyczaj trwa 4-5 dni w przypadku stosowania samego G-CSF lub dłużej, gdy wykorzystywana jest chemioterapia mobilizująca. Po osiągnięciu odpowiedniej liczby krążących komórek CD34+ we krwi obwodowej (zwykle powyżej 10-20 komórek/μl) przeprowadza się aferezę, czyli separację komórek macierzystych z krwi obwodowej pacjenta lub dawcy.
Główne trudności podczas mobilizacji to występowanie tzw. słabych mobilizatorów (poor mobilizers), czyli pacjentów, u których standardowe schematy nie dają satysfakcjonującej liczby komórek CD34+. Problem ten dotyczy około 10-30% pacjentów i jest częstszy u osób starszych, intensywnie leczonych wcześniej chemioterapią (zwłaszcza lekami alkilującymi lub analogami puryn), po radioterapii obejmującej kości czy z zaawansowaną chorobą. U takich pacjentów konieczne jest zastosowanie plerixaforu lub innych alternatywnych strategii mobilizacji. Inne wyzwania obejmują działania niepożądane G-CSF (bóle kostne, gorączka, leukocytoza) oraz powikłania po chemioterapii mobilizującej (neutropenia, infekcje).
Skuteczna mobilizacja jest kluczowym etapem warunkującym powodzenie całej procedury przeszczepienia komórek macierzystych, dlatego wybór optymalnej strategii mobilizacji powinien być dostosowany indywidualnie do każdego pacjenta, uwzględniając jego stan kliniczny, wcześniejsze leczenie oraz rodzaj choroby podstawowej.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Neupogen – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Produkt leczniczy zawiera filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, pozyskiwany metodą inżynierii genetycznej z bakterii E. coli, oraz sorbitol jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu skrócenia czasu neutropenii i zapobiegania gorączce neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej oraz mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku. Ponadto lek jest używany do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej oraz leczenia różnych form ciężkiej neutropenii związanej z infekcjami i przewlekłymi chorobami. Został zatwierdzony dla pacjentów dorosłych i dzieci w celu zmniejszenia ryzyka powikłań infekcyjnych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Neupogen – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Produkt leczniczy zawiera filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, wytwarzany metodą rekombinacji DNA w bakterii E. coli. Jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań i zawiera także sorbitol jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu skrócenia czasu trwania neutropenii oraz zmniejszenia częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej lub mieloablacyjnej. Produkt jest również wskazany do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej oraz leczenia różnych typów neutropenii, w tym związanej z zakażeniem wirusem HIV.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Neupogen – Roztwór do wstrzykiwań – 300 mcg/ml (30 mln j.m./ml)
Produkt leczniczy zawiera filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, produkowany metodą rekombinowanego DNA w bakteriach E. coli. Jest stosowany w celu skrócenia czasu trwania neutropenii oraz zmniejszenia ryzyka gorączki neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej. Preparat pomaga także w mobilizacji progenitorowych komórek krwi obwodowej oraz w zwiększaniu liczby granulocytów u pacjentów z różnymi formami neutropenii. Może być wykorzystywany u dorosłych i dzieci w trakcie terapii przeciwnowotworowej oraz w zaawansowanym stadium zakażenia wirusem HIV.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna