Leki w grupie
„leki hematopoetyczne”
Leki hematopoetyczne to grupa preparatów farmakologicznych stymulujących procesy krwiotwórcze w organizmie. Działają one poprzez pobudzanie szpiku kostnego do produkcji elementów morfotycznych krwi (krwinek czerwonych, białych, płytek krwi) lub poprzez dostarczanie niezbędnych składników do ich wytwarzania. Stosowane są głównie w leczeniu niedokrwistości różnego pochodzenia, neutropenii, małopłytkowości oraz w stanach po chemioterapii czy radioterapii.
Leki hematopoetyczne można podzielić na kilka podgrup: czynniki wzrostu układu krwiotwórczego, preparaty żelaza, witaminy niezbędne w hematopoezie oraz inne substancje wspomagające procesy krwiotwórcze.
Czynniki wzrostu układu krwiotwórczego obejmują erytropoetyny (epoetyna alfa – Eprex, Binocrit; epoetyna beta – NeoRecormon; darbepoetyna alfa – Aranesp), które stymulują produkcję erytrocytów, oraz czynniki stymulujące tworzenie kolonii granulocytów (G-CSF: filgrastym – Neupogen, Accofil; pegfilgrastym – Neulasta; lenograstym – Granocyte), które zwiększają liczbę neutrofili.
Preparaty żelaza są kluczowe w leczeniu niedokrwistości z niedoboru tego pierwiastka. Dostępne są formy doustne (siarczan żelaza – Hemofer, Ferratum; fumaran żelaza – Ferrum Lek; glukonian żelaza – Ascofer) oraz dożylne (żelazo karboksymaltoza – Ferinject; kompleks wodorotlenku żelaza z sacharozą – Venofer; kompleks żelaza z dekstranem – Cosmofer).
Do grupy witamin i kofaktorów niezbędnych w hematopoezie zaliczamy witaminę B12 (cyjanokobalamina – Vitamin B12 WZF), kwas foliowy (Acidum Folicum), witaminę B6 (pirydoksyna) oraz witaminę C, które są istotne w procesie dojrzewania komórek krwi.
Największą zaletą stosowania leków hematopoetycznych jest możliwość skutecznej korekty zaburzeń hematologicznych bez konieczności transfuzji krwi, co minimalizuje ryzyko powikłań immunologicznych i infekcyjnych. Ponadto, leki te często umożliwiają kontynuację agresywnych terapii przeciwnowotworowych przez zmniejszenie nasilenia ich działań niepożądanych na układ krwiotwórczy.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków hematopoetycznych obejmują ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych (szczególnie przy stosowaniu erytropoetyn), reakcje nadwrażliwości (zwłaszcza na preparaty żelaza dożylnego), potencjalne zwiększenie ryzyka progresji niektórych nowotworów oraz możliwość wystąpienia nadciśnienia tętniczego. W przypadku czynników wzrostu G-CSF mogą wystąpić bóle kostne, objawy grypopodobne oraz rzadko – pęknięcie śledziony. Stosowanie tych leków wymaga regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi oraz stanu klinicznego pacjenta.
Lista leków w tej grupie
-
Neupogen – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Produkt leczniczy zawiera filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, pozyskiwany metodą inżynierii genetycznej z bakterii E. coli, oraz sorbitol jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu skrócenia czasu neutropenii i zapobiegania gorączce neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej oraz mieloablacyjnej przed przeszczepieniem szpiku. Ponadto lek jest używany do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej oraz leczenia różnych form ciężkiej neutropenii związanej z infekcjami i przewlekłymi chorobami. Został zatwierdzony dla pacjentów dorosłych i dzieci w celu zmniejszenia ryzyka powikłań infekcyjnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Neupogen – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Produkt leczniczy zawiera filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, wytwarzany metodą rekombinacji DNA w bakterii E. coli. Jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań i zawiera także sorbitol jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu skrócenia czasu trwania neutropenii oraz zmniejszenia częstości gorączki neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej lub mieloablacyjnej. Produkt jest również wskazany do mobilizacji komórek progenitorowych krwi obwodowej oraz leczenia różnych typów neutropenii, w tym związanej z zakażeniem wirusem HIV.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Neupogen – Roztwór do wstrzykiwań – 300 mcg/ml (30 mln j.m./ml)
Produkt leczniczy zawiera filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, produkowany metodą rekombinowanego DNA w bakteriach E. coli. Jest stosowany w celu skrócenia czasu trwania neutropenii oraz zmniejszenia ryzyka gorączki neutropenicznej u pacjentów poddawanych chemioterapii cytotoksycznej. Preparat pomaga także w mobilizacji progenitorowych komórek krwi obwodowej oraz w zwiększaniu liczby granulocytów u pacjentów z różnymi formami neutropenii. Może być wykorzystywany u dorosłych i dzieci w trakcie terapii przeciwnowotworowej oraz w zaawansowanym stadium zakażenia wirusem HIV.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna