Właściwości farmakokinetyczne
Losartan Krka 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Losartan Krka

Losartan Krka to lek zawierający losartan potasowy, antagonistę receptora angiotensyny II, stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Charakterystyka farmakokinetyczna obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnej z organizmu, co ma istotne znaczenie dla zrozumienia działania leku i jego skuteczności terapeutycznej.¹

Wchłanianie

Losartan charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. W trakcie tego procesu substancja czynna podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, w wyniku którego powstaje aktywny metabolit – kwas karboksylowy (E 3174) oraz inne nieczynne metabolity.²

Ogólna biodostępność losartanu wynosi około 33%, co jest konsekwencją efektu pierwszego przejścia.³ Po podaniu doustnym maksymalne stężenie losartanu w osoczu (Cmax) występuje stosunkowo szybko – po około 1 godzinie, natomiast jego aktywny metabolit osiąga maksymalne stężenie po 3-4 godzinach.⁴

Dystrybucja

Zarówno losartan, jak i jego aktywny metabolit charakteryzują się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza – powyżej 99%. Wiążą się one głównie z albuminami.⁵ Objętość dystrybucji losartanu wynosi 34 litry, co wskazuje na stosunkowo dobrą penetrację leku do tkanek.⁶

Metabolizm

Metabolizm losartanu odgrywa kluczową rolę w jego aktywności farmakologicznej. Około 14% dawki losartanu podanej drogą doustną lub dożylną ulega przekształceniu do aktywnego metabolitu – kwasu karboksylowego (E 3174).⁷ Co istotne, aktywny metabolit wykazuje 10-40 razy silniejsze działanie niż związek macierzysty przy porównaniu takiej samej masy obu substancji.⁸

Po podaniu znakowanego izotopowo losartanu (14C) stwierdzono, że radioaktywność osocza jest związana głównie z losartanem i jego aktywnym metabolitem.⁹ Należy zaznaczyć, że u około 1% badanych osób obserwuje się minimalną przemianę losartanu do aktywnego metabolitu, co może wpływać na skuteczność terapeutyczną leku u tych pacjentów.¹⁰ Poza aktywnym metabolitem, w organizmie powstają również inne, nieaktywne metabolity losartanu.¹¹

Eliminacja

Klirens osoczowy losartanu wynosi około 600 ml/min, natomiast jego aktywnego metabolitu jest znacznie niższy i wynosi 50 ml/min.¹² Wartości klirensu nerkowego są również zróżnicowane – dla losartanu wynosi on 74 ml/min, a dla jego aktywnego metabolitu 26 ml/min.¹³

Drogi wydalania losartanu obejmują zarówno nerki, jak i przewód pokarmowy:

• Około 4% dawki losartanu jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej
• Około 6% dawki jest wydalane z moczem w postaci aktywnego metabolitu
• Znaczna część leku (58% po podaniu doustnym i 50% po podaniu dożylnym) jest wydalana z kałem

¹⁴

Farmakokinetyka losartanu ma charakter liniowy dla dawek nieprzekraczających 200 mg.¹⁵

Okres półtrwania losartanu w osoczu jest stosunkowo krótki i wynosi około 2 godzin, natomiast dla jego aktywnego metabolitu jest zdecydowanie dłuższy i wynosi od 6 do 9 godzin.¹⁶ Przy podawaniu losartanu w dawce 100 mg raz na dobę nie obserwuje się istotnej kumulacji ani losartanu, ani jego aktywnego metabolitu w osoczu.¹⁷

Farmakokinetyka w grupach specjalnych

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym nie obserwuje się istotnych różnic w stężeniu losartanu i jego aktywnego metabolitu w osoczu w porównaniu do młodszych pacjentów z nadciśnieniem.¹⁸ Oznacza to, że modyfikacja dawkowania u osób starszych zazwyczaj nie jest konieczna.

Różnice związane z płcią

Obserwuje się istotne różnice w farmakokinetyce losartanu między kobietami a mężczyznami. U kobiet z nadciśnieniem tętniczym stężenie losartanu w osoczu może być nawet dwukrotnie wyższe niż u mężczyzn z tym samym schorzeniem.¹⁹ Co interesujące, stężenie aktywnego metabolitu nie różni się istotnie między płciami, co może sugerować różnice w szybkości metabolizmu losartanu u kobiet i mężczyzn.²⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby znacząco wpływają na farmakokinetykę losartanu. U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną poalkoholową marskością wątroby stężenie losartanu w osoczu jest około 5-krotnie wyższe, a jego aktywnego metabolitu 1,7-krotnie wyższe niż u młodych zdrowych ochotników płci męskiej.²¹ To zjawisko ma istotne znaczenie kliniczne i wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z klirensem kreatyniny powyżej 10 ml/min stężenie losartanu w osoczu nie ulega istotnym zmianom.²² Natomiast u pacjentów hemodializowanych wartość AUC (pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) dla losartanu jest około dwukrotnie wyższa w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek.²³

Stężenie aktywnego metabolitu losartanu w osoczu nie zmienia się istotnie zarówno u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, jak i u pacjentów hemodializowanych.²⁴

Warto podkreślić, że ani losartanu, ani jego aktywnego metabolitu nie można skutecznie usunąć z organizmu za pomocą hemodializy.²⁵ Ma to istotne znaczenie w przypadku przedawkowania leku u pacjentów dializowanych.

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Farmakokinetyka losartanu została przebadana u 50 dzieci z nadciśnieniem tętniczym w różnych grupach wiekowych – od niemowląt (powyżej 1. miesiąca życia) do młodzieży (do 16 lat). W badaniu podawano losartan doustnie w dawce wynoszącej około 0,54-0,77 mg/kg raz na dobę.²⁶

Wyniki badań wskazują, że:

• Losartan jest przekształcany do aktywnego metabolitu we wszystkich grupach wiekowych²⁷
• Parametry farmakokinetyczne losartanu po podaniu doustnym są zbliżone u niemowląt, małych dzieci, dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym oraz u młodzieży²⁸
• Parametry farmakokinetyczne aktywnego metabolitu wykazują większe zróżnicowanie między grupami wiekowymi, z istotną statystycznie różnicą między dziećmi w wieku przedszkolnym a młodzieżą²⁹
• Narażenie na lek i jego metabolity jest stosunkowo duże u niemowląt i małych dzieci³⁰

Te różnice farmakokinetyczne należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania losartanu u dzieci i młodzieży.

Charakterystyka farmakokinetyczna – podsumowanie głównych parametrów

Przedstawione właściwości farmakokinetyczne losartanu mają istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście ustalania odpowiedniego dawkowania, częstości podawania oraz przewidywania potencjalnych interakcji lekowych. Zwłaszcza w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, hemodializowanych oraz dzieci i młodzieży, parametry farmakokinetyczne mogą wymagać dostosowania dawkowania.³¹