Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Losartan Krka

Podczas stosowania preparatu Losartan Krka (25 mg, 50 mg lub 100 mg, tabletki powlekane) należy zachować szczególną ostrożność w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat potencjalnych zagrożeń oraz wymaganych środków ostrożności podczas leczenia losartanem potasowym.¹

Reakcje nadwrażliwości i obrzęk naczynioruchowy

Pacjenci z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie (obejmującym obrzęk twarzy, warg, gardła i/lub języka) wymagają szczególnej obserwacji podczas leczenia losartanem. Monitorowanie jest konieczne ze względu na możliwość wystąpienia podobnych reakcji w trakcie terapii.²

Niedociśnienie i zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej

Objawowe niedociśnienie może wystąpić szczególnie po podaniu pierwszej dawki losartanu lub po zwiększeniu dawki u pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową i/lub niedoborem sodu. Stany te mogą być spowodowane intensywnym leczeniem moczopędnym, dietą z ograniczeniem soli, biegunką lub wymiotami. Przed rozpoczęciem leczenia losartanem należy wyrównać istniejące niedobory lub zastosować mniejszą dawkę początkową leku. Zalecenie to dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci w wieku od 6 do 18 lat.³

Zaburzenia równowagi elektrolitowej i hiperkaliemia

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, zarówno ze współistniejącą cukrzycą, jak i bez niej, często występują zaburzenia równowagi elektrolitowej, które wymagają odpowiedniego wyrównania. W badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią obserwowano większą częstość występowania hiperkaliemii w grupie leczonej losartanem w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.⁴

Z tego powodu zaleca się ścisłe monitorowanie:

• stężenia potasu w osoczu
• klirensu kreatyniny

Monitorowanie jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością serca oraz klirensem kreatyniny wynoszącym od 30 do 50 ml/min.⁵

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania losartanu z:

• lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas
• suplementami potasu
• substytutami soli kuchennej zawierającymi potas
• innymi produktami mogącymi zwiększać stężenie potasu w surowicy krwi (np. produktami zawierającymi trimetoprim)

Łączne stosowanie powyższych preparatów z losartanem może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu stężenia potasu.⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Dane farmakokinetyczne wykazują znaczne zwiększenie stężenia losartanu w osoczu u pacjentów z marskością wątroby. W związku z tym należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie.⁷

Ze względu na brak doświadczeń terapeutycznych, losartan jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby

Ponadto nie zaleca się stosowania losartanu u dzieci z zaburzeniami czynności wątroby.⁸

Zaburzenia czynności nerek

Zahamowanie aktywności układu renina-angiotensyna może prowadzić do zaburzeń czynności nerek, z niewydolnością nerek włącznie. Ryzyko to dotyczy szczególnie pacjentów, u których czynność nerek zależy od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron, takich jak osoby z:

• ciężką niewydolnością serca
• wcześniej występującymi zaburzeniami czynności nerek

Podobnie jak w przypadku innych leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, obserwowano zwiększenie stężenia mocznika we krwi oraz kreatyniny w surowicy krwi u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki. Te zmiany czynności nerek mogą być odwracalne po odstawieniu leku.⁹

Losartan należy stosować ostrożnie u pacjentów z:

• obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych
• zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki

Nie zaleca się stosowania losartanu u dzieci ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego < 30 ml/min/1,73 m² ze względu na brak odpowiednich danych.¹⁰

W trakcie leczenia losartanem należy regularnie monitorować czynność nerek, szczególnie w przypadkach współistnienia innych czynników mogących wpływać na funkcję nerek, takich jak:

• gorączka
• odwodnienie

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania losartanu i inhibitorów ACE, ponieważ takie połączenie może prowadzić do zaburzeń czynności nerek.¹¹

Stan po przeszczepieniu nerki

Brak jest wystarczających doświadczeń dotyczących stosowania losartanu u pacjentów, którym niedawno przeszczepiono nerkę.¹²

Pierwotny hiperaldosteronizm

Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem zazwyczaj nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez hamowanie aktywności układu renina-angiotensyna. W związku z tym nie zaleca się stosowania losartanu u tej grupy pacjentów.¹³

Choroba wieńcowa i zaburzenia naczyniowo-mózgowe

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych, nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami naczyniowo-mózgowymi może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

• zawał mięśnia sercowego
• udar mózgu

W związku z tym konieczne jest uważne dostosowanie dawki losartanu oraz systematyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego u tych pacjentów.¹⁴

Niewydolność serca

U pacjentów z niewydolnością serca, ze współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub bez nich, istnieje ryzyko wystąpienia:

• ciężkiego niedociśnienia tętniczego
• ostrej niewydolności nerek

Ryzyko to jest podobne jak w przypadku innych leków działających na układ renina-angiotensyna.¹⁵

Ze względu na ograniczone doświadczenia terapeutyczne, losartan należy stosować ostrożnie u pacjentów:

• z niewydolnością serca i współistniejącymi ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
• z ciężką niewydolnością serca (klasa IV wg NYHA)
• z niewydolnością serca i objawowymi, zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca

Leczenie skojarzone losartanem i beta-adrenolitykami u pacjentów z niewydolnością serca należy prowadzić ze szczególną ostrożnością.¹⁶

Zwężenie zastawki aorty i zastawki dwudzielnej, kardiomiopatia przerostowa

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania losartanu u pacjentów z:

• zwężeniem zastawki aorty
• zwężeniem zastawki dwudzielnej
• kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu

U tych pacjentów rozszerzenie naczyń może prowadzić do istotnych zaburzeń hemodynamicznych.¹⁷

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Dostępne dane kliniczne wskazują, że jednoczesne stosowanie leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron zwiększa ryzyko wystąpienia:

• niedociśnienia
• hiperkaliemii
• zaburzeń czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek)

Z tego powodu nie zaleca się podwójnej blokady układu RAA poprzez jednoczesne zastosowanie:

• inhibitorów ACE
• antagonistów receptora angiotensyny II (jak losartan)
• aliskirenu

Podwójna blokada układu RAA jest dopuszczalna wyłącznie pod ścisłym nadzorem specjalisty, z regularnym monitorowaniem:

• czynności nerek
• stężenia elektrolitów
• ciśnienia tętniczego krwi

U pacjentów z nefropatią cukrzycową bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.¹⁸

Laktoza jako substancja pomocnicza

Produkt Losartan Krka zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:

• Losartan Krka, 25 mg: 27,3 mg laktozy jednowodnej
• Losartan Krka, 50 mg: 54,7 mg laktozy jednowodnej
• Losartan Krka, 100 mg: 109,3 mg laktozy jednowodnej

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z:

• rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy
• brakiem laktazy
• zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy

Stan powyższych schorzeń należy ustalić przed rozpoczęciem leczenia.¹⁹

Stosowanie podczas ciąży

Nie należy rozpoczynać leczenia losartanem podczas ciąży. Jeśli pacjentka planuje ciążę, a kontynuacja leczenia losartanem nie jest niezbędna, zaleca się zastosowanie alternatywnych leków przeciwnadciśnieniowych o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży.²⁰

W przypadku potwierdzenia ciąży leczenie antagonistami receptora angiotensyny II (w tym losartanem) należy natychmiast przerwać i, jeśli zachodzi taka konieczność, zastosować inne leki o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie w ciąży.²¹

Specyfika działania u pacjentów rasy czarnej

Podobnie jak zaobserwowano w przypadku inhibitorów konwertazy angiotensyny, losartan i inni antagoniści angiotensyny wykazują mniejszą skuteczność w obniżaniu ciśnienia tętniczego u osób rasy czarnej w porównaniu do osób innych ras. Zjawisko to jest prawdopodobnie związane z większą częstością występowania niskiej aktywności reniny w populacji osób rasy czarnej z nadciśnieniem tętniczym.²²