Właściwości farmakodynamiczne
Latacom (50 mcg + 5 mg)/ml
Latacom to złożony lek okulistyczny zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (6,8 mg/ml, odpowiadający 5 mg tymololu), stosowany w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP). Latanoprost, będący selektywnym agonistą receptorów FP, zwiększa odpływ cieczy wodnistej głównie przez przepływ naczyniówkowo-twardówkowy, bez wpływu na produkcję cieczy czy barierę krew-ciecz wodnista. Tymolol, nieselektywny β-adrenolityk, zmniejsza produkcję cieczy wodnistej poprzez hamowanie cyklicznego AMP. Synergistyczne działanie obu substancji skutkuje znacznym obniżeniem IOP, z początkiem działania już po godzinie i maksymalnym efektem w 6-8 godzin po podaniu. Regularne stosowanie zapewnia utrzymanie obniżonego IOP przez 24 godziny.
Właściwości farmakodynamiczne leku Latacom
Latacom jest złożonym produktem leczniczym należącym do grupy farmakoterapeutycznej: leki oftalmologiczne, leki blokujące receptory β-adrenergiczne – tymolol, produkty złożone (kod ATC: S01E D51). Zawiera dwie substancje czynne: latanoprost (50 µg/ml) oraz tymololu maleinian (6,8 mg/ml, co odpowiada 5 mg tymololu), które działając synergistycznie prowadzą do znacznego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP).1
Mechanizm działania substancji czynnych
Latanoprost jest selektywnym prostanoidowym agonistą receptorów FP, będącym analogiem prostaglandyny F2α. Jego główny mechanizm działania polega na zwiększaniu odpływu cieczy wodnistej, przede wszystkim poprzez zwiększenie przepływu naczyniówkowo-twardówkowego. Dodatkowo obserwuje się ułatwienie przepływu przez siateczkę beleczkowatą poprzez zmniejszenie oporu odpływu. Co istotne, latanoprost nie wykazuje znaczącego wpływu na produkcję cieczy wodnistej, barierę krew-ciecz wodnista ani na wewnątrzgałkowe krążenie krwi.2
Bezpieczeństwo stosowania latanoprostu potwierdzają długoterminowe badania. W trakcie długotrwałego leczenia latanoprostem oczu małp, które poddano pozatorebkowemu usunięciu soczewki, nie zaobserwowano wpływu na czynność naczyń krwionośnych siatkówki, co udowodniono w badaniu angiografii fluorescencyjnej. Ponadto, podczas krótkotrwałego leczenia pacjentów z pseudofakią, latanoprost nie powodował przecieku fluoresceiny do tylnego odcinka oka.3
Tymolol jest nieselektywnym β-adrenolitykiem, oddziałującym zarówno na receptory adrenergiczne β1, jak i β2. Nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani nieswoistego działania błonowego. Lek nie wykazuje bezpośredniego działania hamującego na czynność mięśnia sercowego. Jego mechanizm obniżania IOP polega na zmniejszaniu wytwarzania cieczy wodnistej w nabłonku rzęskowym. Dokładny mechanizm tego działania nie jest w pełni wyjaśniony, jednak prawdopodobnie związany jest z hamowaniem wytwarzania cyklicznego AMP.4
Badania nie wykazały istotnego wpływu tymololu na przepuszczalność bariery krew-ciecz wodnista dla białek osocza. W długoterminowych badaniach prowadzonych na królikach nie zaobserwowano wpływu tymololu na wewnątrzgałkowy przepływ krwi.5
Skuteczność kliniczna produktu Latacom
Badania kliniczne dotyczące ustalania dawkowania wykazały, że preparat Latacom zawierający latanoprost i tymolol powoduje znacząco większe obniżenie średniego dziennego ciśnienia wewnątrzgałkowego w porównaniu do monoterapii tymololem lub latanoprostem podawanymi raz na dobę.6
Przeprowadzono dwa sześciomiesięczne, randomizowane, dobrze kontrolowane badania kliniczne z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, w których porównano działanie obniżające IOP produktu złożonego (latanoprost i tymolol) z monoterapią latanoprostem lub tymololem. Badania te objęły pacjentów z IOP o wartości wynoszącej przynajmniej 25 mm Hg lub wyższej. Po początkowym okresie leczenia tymololem (2-4 tygodnie), podczas którego osiągnięto średnie obniżenie IOP o 5 mm Hg od wartości wyjściowej, zanotowano dodatkowe obniżenie średniego IOP po 6-miesięcznym leczeniu produktem złożonym. Wartości obniżenia wynosiły odpowiednio 3,1 mm Hg, 2,0 mm Hg i 0,6 mm Hg.7
Długoterminowa skuteczność produktu Latacom została potwierdzona w trakcie sześciomiesięcznej, otwartej, wydłużonej fazy powyższych badań.8
Czas działania i dawkowanie
Rezultaty badań wskazują, że podawanie produktu Latacom wieczorem prowadzi do większego obniżenia IOP w porównaniu do podawania produktu rano. Jednakże przy ustalaniu zaleceń dotyczących pory dawkowania (rano lub wieczorem) należy wziąć pod uwagę styl życia pacjenta oraz prawdopodobieństwo stosowania się przez niego do zaleceń terapeutycznych.9
Istotna informacja kliniczna dotyczy przypadków niedostatecznej skuteczności produktu złożonego. W takiej sytuacji możliwe jest, że osobne zastosowanie pojedynczych składników (tymololu i latanoprostu raz na dobę) może być nadal skuteczne, co potwierdzają wyniki badań.10
Profil farmakokinetyczny działania
Działanie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe produktu Latacom rozpoczyna się stosunkowo szybko – już po godzinie od podania. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest w ciągu od sześciu do ośmiu godzin po aplikacji leku. Przy regularnym stosowaniu produktu, zgodnie z zalecanym schematem dawkowania, odpowiednie obniżenie IOP utrzymuje się przez 24 godziny od podania.11
| Parametr | Latanoprost | Tymolol | Latacom (produkt złożony) |
|---|---|---|---|
| Początek działania | Zwiększanie odpływu cieczy wodnistej | Zmniejszanie wytwarzania cieczy wodnistej | Po godzinie od podania |
| Mechanizm działania | Agonista receptorów FP | Nieselektywny β-adrenolityk (β1 i β2) | Działanie synergistyczne |
| Maksymalny efekt | Zwiększenie przepływu naczyniówkowo-twardówkowego | Hamowanie wytwarzania cAMP | 6-8 godzin po podaniu |
| Dawkowanie | Raz na dobę | Dwa razy na dobę | Preferowane podanie wieczorne |
| Czas działania | Do 24 godzin | 8-12 godzin | Pełne 24 godziny przy regularnym stosowaniu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania