scyntygrafia tarczycy
Scyntygrafia tarczycy to obrazowa metoda diagnostyczna z zakresu medycyny nuklearnej, polegająca na ocenie dystrybucji radioizotopu w gruczole tarczowym. Badanie umożliwia określenie morfologii tarczycy, jej położenia, wielkości oraz funkcji poszczególnych obszarów gruczołu.
W procedurze wykorzystuje się najczęściej izotopy technetu (99mTc) lub jodu (123I, 131I), które po dożylnym podaniu gromadzą się w komórkach tarczycy. Następnie za pomocą gamma kamery rejestruje się promieniowanie emitowane przez zgromadzony w tarczycy radioizotop, co pozwala na uzyskanie dwuwymiarowego obrazu gruczołu.
Scyntygrafia tarczycy znajduje zastosowanie w diagnostyce różnicowej guzków tarczycy (określenie ich aktywności hormonalnej jako „gorące” lub „zimne”), w ocenie położenia tkanki tarczycowej (np. przy podejrzeniu ektopii), w diagnostyce nadczynności tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe nadczynne), a także w planowaniu leczenia radiojodem i ocenie jego skuteczności.
Badanie to jest szczególnie wartościowe przy kwalifikacji pacjentów do leczenia operacyjnego oraz przy ocenie pozostałości tarczycy po tyreoidektomii. Scyntygrafia może również służyć do wykrywania przerzutów zróżnicowanego raka tarczycy, zwłaszcza przy użyciu izotopu jodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tirosint Sol 112 mcg
Lewotyroksyna sodowa w postaci roztworu doustnego (Tirosint Sol) jest skutecznym lekiem w terapii zaburzeń funkcji tarczycy, jednak jej stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z potwierdzoną nietolerancją na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Ponadto, preparatu nie należy stosować u osób z nieleczoną niewydolnością kory nadnerczy, niedoczynnością przysadki mózgowej oraz nadczynnością tarczycy, ze względu na ryzyko poważnych powikłań, takich jak przełom nadnerczowy czy nasilenie tyreotoksykozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem są także ostre stany kardiologiczne, w tym ostry zawał mięśnia sercowego, ostre zapalenie mięśnia sercowego oraz zapalenie serca, gdzie lewotyroksyna może pogorszyć przebieg choroby. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie lewotyroksyny i leków tyreostatycznych u kobiet w ciąży z nadczynnością tarczycy, ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu.
choroba wieńcowa, choroby nadnerczy, leczenie radiojodem, lek tyreostatyczny, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadczynność tarczycy w ciąży, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy płodu, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niestabilna choroba wieńcowa, nietolerancja substancji czynnej, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadnerczowy, roztwór doustny, scyntygrafia tarczycy, tyreotoksykoza, tyreotoksykoza jatrogenna, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia funkcji tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie serca, zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Wola – Diagnostyka i diagnoza
Wola to powiększenie gruczołu tarczowego, wykrywane najczęściej podczas badania fizykalnego, które może manifestować się jako wole rozlane, pojedynczy guzek lub wole wieloguzkowe. Diagnostyka obejmuje ocenę funkcji tarczycy poprzez oznaczenie poziomu TSH, fT4 i fT3 oraz badania przeciwciał tarczycowych (np. anty-TPO, anty-TG) w celu identyfikacji autoimmunologicznych przyczyn, takich jak choroba Gravesa-Basedowa czy zapalenie Hashimoto. Ultrasonografia tarczycy jest podstawowym badaniem obrazowym, umożliwiającym ocenę wielkości, liczby i charakteru guzków (echogeniczność, zwapnienia, unaczynienie), a także kwalifikację do biopsji cienkoigłowej (BAC). Scyntygrafia jest wskazana u pacjentów z obniżonym TSH w celu oceny funkcji guzków (gorące vs zimne), natomiast TK lub MRI stosuje się przy podejrzeniu wola zamostkowego lub ucisku na struktury szyi i klatki piersiowej.
badanie cytologiczne, badanie molekularne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Plummera, dysfagia, eutyreoza, guzek tarczycy, hipertyreoza, hipotyreoza, kalcytonina, niedobór jodu, odczyn Biernackiego, powiększenie tarczycy, przeciwciała anty-Tg, przeciwciała anty-TPO, przeciwciała przeciwko receptorowi TSH, przeciwciała tarczycowe, rak brodawkowaty tarczycy, rak rdzeniasty tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia tarczycy, system Bethesda, tomografia komputerowa, trijodotyronina, tyreoglobulina, tyreotropina, ultrasonografia tarczycy, wole, wole endemiczne, wole wieloguzkowe, wole zamostkowe, wolna tyroksyna, zapalenie tarczycy Hashimoto - Leksykon substancji czynnych
Nadtechnecjan sodu – Dawkowanie i sposób podawania
Nadtechnecjan sodu (Na99mTcO4) jest radiofarmaceutykiem szeroko stosowanym w medycynie nuklearnej, podawanym głównie dożylnie, z wyjątkiem scyntygrafii kanałów łzowych, gdzie stosuje się podanie miejscowe (2-4 MBq na oko). Aktywność podawana pacjentom dorosłym jest ściśle uzależniona od rodzaju badania: scyntygrafia tarczycy wymaga 80 MBq, gruczołów ślinowych 75-150 MBq, uchyłka Meckla 400 MBq, mózgu 370-800 MBq (z koniecznością blokady tarczycy i splotu naczyniówkowego), serca techniką pierwszego przejścia 400 MBq, serca po wyznakowaniu puli krwi 800 MBq, a diagnostyka krwawienia z przewodu pokarmowego 400 MBq. W nefrologii dawki wahają się od 37 do 185 MBq, zależnie od badania i patologii. U dzieci dawki są modyfikowane proporcjonalnie do masy lub powierzchni ciała, z minimalnymi wartościami 10 MBq dla scyntygrafii tarczycy, 20 MBq dla większości badań oraz 80 MBq przy znakowaniu erytrocytów. Procedury diagnostyczne często wymagają wcześniejszego podania środków blokujących wychwyt technetu (np. nadchloran potasu, jodki) oraz mogą wymagać dodatkowych leków, takich jak diuretyki czy inhibitory ACE, zwłaszcza w badaniach nefrologicznych.
akwizycja dynamiczna, betiatyd, blokada tarczycy, diagnostyczny poziom referencyjny, diagnostyka nefrologiczna, diuretyk, inhibitor ACE, krwawienie z przewodu pokarmowego, medycyna nuklearna, nadchloran potasu, nadtechnecjan sodu, radiofarmaceutyk, renografia, scyntygrafia dynamiczna, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia kanałów łzowych, scyntygrafia mózgu, scyntygrafia serca, scyntygrafia tarczycy, splot naczyniówkowy, wyznakowanie erytrocytów - Leksykon substancji czynnych
Sód nadtechnecjan – Dawkowanie i sposób podawania
Sód nadtechnecjan (99mTc) jest radiofarmaceutykiem o okresie półtrwania 6,01 godziny i energii promieniowania gamma 140 keV, stosowanym w diagnostyce medycyny nuklearnej. Dawkowanie dożylne u dorosłych (70 kg) różni się w zależności od badania: scyntygrafia tarczycy 20-80 MBq, gruczołów ślinowych 30-150 MBq (statyczne) do 370 MBq (dynamiczne), uchyłka Meckela 300-400 MBq, a scyntygrafia kanalików łzowych wymaga podania 2-4 MBq na oko. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek oraz u dzieci i młodzieży, gdzie dawki oblicza się według współczynników wagowych zgodnie z wytycznymi EANM, z minimalną aktywnością 10-20 MBq dla uzyskania diagnostycznej jakości obrazu.
diagnostyczny poziom referencyjny dawek, ektopowa błona śluzowa żołądka, Europejskie Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, kanaliki łzowe, medycyna nuklearna, niewydolność nerek, okres półtrwania, podanie dożylne, promieniowanie gamma, radiofarmaceutyk, scyntygrafia gruczołów ślinowych, scyntygrafia tarczycy, sód nadtechnecjan, uchyłek Meckela, worek spojówkowy, współczynnik zależności wagowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq
Jodek sodu Na¹³¹I POLATOM, zawierający radioizotop jodu-131 o aktywności od 1 MBq do 37 MBq, jest stosowany doustnie w diagnostyce i leczeniu chorób tarczycy. W diagnostyce scyntygraficznej oraz badaniu kinetyki radiojodu zaleca się podanie aktywności w zakresie 0,15-4 MBq, z optymalnym czasem wykonania badania jodochwytności po 24 godzinach od podania, choć możliwe jest także wcześniejsze badanie po 4-6 godzinach lub ocena sekwencyjna w ciągu kilku dni. W terapii raka zróżnicowanego tarczycy stosuje się znacznie wyższe dawki, od 37 do 240 MBq, najczęściej 37-74 MBq, a scyntygrafię całego ciała wykonuje się zwykle po minimum 72 godzinach od podania radiofarmaceutyku. Dawkowanie powinno być dostosowane do lokalnych poziomów referencyjnych (DRL) oraz przepisów krajowych, z uwzględnieniem stosunku korzyści diagnostycznych do ryzyka ekspozycji na promieniowanie jonizujące.
diagnostyczny poziom referencyjny, jod-131, jodek sodu, jodochwytność tarczycy, kapsułka twarda, kinetyka radiojodu, medycyna nuklearna, okres półtrwania, podanie doustne, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, przerzut raka tarczycy, radiofarmaceutyk, rak zróżnicowany tarczycy, scyntygrafia całego ciała, scyntygrafia tarczycy, tkanka tarczycowa