hipercholesterolemia rodzinna
Hipercholesterolemia rodzinna (FH) to genetycznie uwarunkowane schorzenie metaboliczne charakteryzujące się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL we krwi. Jest dziedziczona autosomalnie dominująco i występuje z częstością około 1:250-1:500 w populacji ogólnej.
Przyczyną FH są najczęściej mutacje w genach kodujących receptor LDL (LDLR), apolipoproteinę B (APOB) lub konwertazę proproteinową subtylizyny/keksyny typu 9 (PCSK9). Mutacje te prowadzą do zaburzeń w usuwaniu cząsteczek LDL z krwiobiegu, co skutkuje ich akumulacją.
Pacjenci z hipercholesterolemią rodzinną prezentują charakterystyczne objawy kliniczne, takie jak żółtaki ścięgien (szczególnie ścięgna Achillesa), rąbek rogówkowy (arcus cornealis) przed 45. rokiem życia oraz znacznie podwyższone stężenie LDL-cholesterolu (>190 mg/dl u dorosłych, >160 mg/dl u dzieci). Heterozygotyczna postać FH zwiększa ryzyko przedwczesnej choroby wieńcowej 20-krotnie, natomiast homozygotyczna forma prowadzi do rozwoju miażdżycy już w wieku dziecięcym.
Leczenie hipercholesterolemii rodzinnej opiera się na intensywnej terapii hipolipemizującej. Statyny stanowią leczenie pierwszego rzutu, często w połączeniu z ezetymibem. W przypadkach opornych na standardową terapię stosuje się inhibitory PCSK9 (alirokumab, ewolokumab) lub kwas bempediowy. W najcięższych postaciach konieczne może być zastosowanie aferezy LDL. Wczesne rozpoznanie i leczenie FH znacząco zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ximve 40 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS stosowanie symwastatyny w dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat wykazało porównywalne wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w porównaniu z placebo (4,8% vs 5,1%). Częstość miopatii była niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie vs 0,09% w grupie placebo. Dawka 80 mg/dobę wiązała się z wyższym ryzykiem miopatii (1,0%) w porównaniu do 20 mg/dobę (0,02%). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) oraz niewydolność wątroby. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zaburzenia neurologiczne (np. bóle głowy, parestezje), skórne i psychiczne (np. bezsenność, depresja) występowały rzadko lub bardzo rzadko.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anafilaksja, astenia, ból mięśniowy, cukrzyca, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, Heart Protection Study, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atorvastatin Bluefish AB 60 mg
Atorwastatyna, będąca selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, skutecznie obniża syntezę cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do zmniejszenia stężenia LDL-C, całkowitego cholesterolu, triglicerydów oraz apolipoproteiny B, a także do zwiększenia aktywności receptorów LDL i poprawy jakości krążących cząsteczek LDL. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki atorwastatyny od 10 mg do 80 mg/dobę powodują redukcję LDL-C w zakresie 41-61%, całkowitego cholesterolu o 30-46%, triglicerydów o 14-33%, a apolipoproteiny B o 34-50%. W badaniu REVERSAL (80 mg/dobę) odnotowano zahamowanie progresji miażdżycy tętnic wieńcowych oraz istotne zmniejszenie stężenia CRP o 36,4%, co wskazuje na działanie przeciwzapalne leku. W badaniu MIRACL stosowanie atorwastatyny 80 mg/dobę u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym zmniejszyło ryzyko złożonych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 16% (p=0,048). W badaniu ASCOT-LLA (10 mg/dobę) u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego wykazano redukcję względnego ryzyka zakończonej zgonem choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego o 36% (p=0,0005).
apolipoproteina B, białko C-reaktywne, choroba wieńcowa, cukrzyca insulinoniezależna, HDL-C, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia mieszana, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, incydent mózgowo-naczyniowy, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, LDL, LDL-C, lipoproteiny, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, parametry lipidowe, przemijający napad niedokrwienny, przerost lewej komory, receptor LDL, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, triglicerydy, udar krwotoczny, udar lakunarny, udar niedokrwienny, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, VLDL, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rosuvastatin Medical Valley 20 mg
Rozuwastatyna, jako selektywny i kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA, hamuje syntezę endogennego cholesterolu poprzez blokadę przekształcania 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A do mewalonianu w wątrobie. Mechanizm ten prowadzi do zwiększenia ekspresji receptorów LDL na hepatocytach, co intensyfikuje wychwyt i katabolizm LDL oraz hamuje syntezę lipoprotein VLDL, skutkując obniżeniem stężenia LDL-C, cholesterolu całkowitego, triglicerydów, ApoB, nieHDL-C, VLDL-C i VLDL-TG, a także podwyższeniem HDL-C i ApoA-I. Wpływ na wskaźniki lipidowe, takie jak LDL-C/HDL-C, całkowity cholesterol/HDL-C, nieHDL-C/HDL-C oraz ApoB/ApoA-I, przekłada się na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Efekt terapeutyczny rozuwastatyny pojawia się szybko – już po 1 tygodniu, z 90% maksymalnej odpowiedzi w 2 tygodniach i pełną odpowiedzią po 4 tygodniach terapii.
3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzym A, arterioskleroza, cholesterol całkowity, cholesterol endogenny, cholesterol HDL, cholesterol LDL, Europejskie Towarzystwo Arteriosklerozy, frakcja LDL, frakcja nieHDL-C, hepatocyt, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia typu IIa, hipertriglicerydemia, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, lipoproteina VLDL, mewalonian, profil lipidowy, receptor LDL, ryzyko sercowo-naczyniowe, statyna, triglicerydy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvagen 20 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku Simvagen dostępnego w dawkach 20 mg i 40 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na symwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (57,7 mg w tabletce 20 mg i 115,4 mg w tabletce 40 mg). Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się wzrostem aktywności aminotransferaz, ze względu na ryzyko nasilenia hepatotoksyczności. Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią nie powinny stosować symwastatyny z uwagi na potencjalne zaburzenia rozwoju płodu oraz przenikanie leku do mleka matki.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karmienie piersią, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia, nadwrażliwość na symwastatynę, rabdomioliza, symwastatyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 20 mg
Atorvox (atorwastatyna) w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg jest wskazany do leczenia hipercholesterolemii pierwotnej, w tym heterozygotycznej i homozygotycznej postaci rodzinnej, oraz hiperlipidemii złożonej typu IIa i IIb. Lek stosuje się jako uzupełnienie diety i modyfikacji stylu życia, gdy metody niefarmakologiczne są niewystarczające. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej Atorvox może być stosowany jako terapia dodana do aferezy LDL lub jako podstawowa opcja terapeutyczna. Ponadto, lek jest zalecany w profilaktyce pierwotnej u dorosłych z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, w połączeniu z interwencjami niefarmakologicznymi. U dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia z hipercholesterolemią pierwotną decyzję o leczeniu podejmuje specjalista po ocenie korzyści i ryzyka.
afereza cholesterolu LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba sercowo-naczyniowa, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, incydent sercowo-naczyniowy, kompleks intima-media, lipoproteiny niskiej gęstości, miażdżyca, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, profil lipidowy, profilaktyka sercowo-naczyniowa, terapia hipolipemizująca, triglicerydy, zaburzenia lipidowe