Właściwości farmakodynamiczne
Atorvastatin Bluefish AB 60 mg

Atorwastatyna, będąca selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, skutecznie obniża syntezę cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do zmniejszenia stężenia LDL-C, całkowitego cholesterolu, triglicerydów oraz apolipoproteiny B, a także do zwiększenia aktywności receptorów LDL i poprawy jakości krążących cząsteczek LDL. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki atorwastatyny od 10 mg do 80 mg/dobę powodują redukcję LDL-C w zakresie 41-61%, całkowitego cholesterolu o 30-46%, triglicerydów o 14-33%, a apolipoproteiny B o 34-50%. W badaniu REVERSAL (80 mg/dobę) odnotowano zahamowanie progresji miażdżycy tętnic wieńcowych oraz istotne zmniejszenie stężenia CRP o 36,4%, co wskazuje na działanie przeciwzapalne leku. W badaniu MIRACL stosowanie atorwastatyny 80 mg/dobę u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym zmniejszyło ryzyko złożonych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 16% (p=0,048). W badaniu ASCOT-LLA (10 mg/dobę) u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego wykazano redukcję względnego ryzyka zakończonej zgonem choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego o 36% (p=0,0005).

Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny – charakterystyka ogólna

Atorwastatyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków modyfikujących stężenie lipidów, a dokładniej do inhibitorów reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA05). Jest to selektywny, kompetycyjny inhibitor reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA), która jest enzymem ograniczającym szybkość syntezy cholesterolu, katalizującym przemianę HMG-CoA do mewalonianu – prekursora steroli, w tym cholesterolu.1

Mechanizm działania atorwastatyny polega na obniżaniu stężenia cholesterolu i lipoprotein w surowicy poprzez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, co skutkuje zahamowaniem biosyntezy cholesterolu w wątrobie. Dodatkowo, lek wywołuje zwiększenie liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, co nasila wychwyt i katabolizm lipoprotein o niskiej gęstości (LDL).2

Metabolizm lipidów a działanie atorwastatyny

W wątrobie triglicerydy i cholesterol są wbudowywane w lipoproteiny bardzo niskiej gęstości (VLDL) i transportowane w osoczu do tkanek obwodowych. Z VLDL powstają lipoproteiny niskiej gęstości (LDL), które są katabolizowane głównie za pośrednictwem receptorów o wysokim powinowactwie do LDL (receptorów LDL).3

Działanie atorwastatyny jest wielokierunkowe i obejmuje:

  • Zmniejszenie wytwarzania LDL
  • Zmniejszenie ilości cząsteczek LDL
  • Nasilenie i utrzymanie zwiększonej aktywności receptora LDL
  • Korzystne zmiany jakościowe krążących cząsteczek LDL

Dzięki tym mechanizmom, atorwastatyna skutecznie zmniejsza stężenie cholesterolu LDL nawet u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie reagują na leczenie zmniejszające stężenie lipidów we krwi.4

Zależność odpowiedzi od wielkości dawki

Badania nad zależnością odpowiedzi od wielkości dawki wykazały, że atorwastatyna powoduje następujące zmiany parametrów lipidowych:

  • Zmniejszenie stężenia całkowitego cholesterolu: 30-46%
  • Zmniejszenie stężenia LDL-C: 41-61%
  • Zmniejszenie stężenia apolipoproteiny B: 34-50%
  • Zmniejszenie stężenia triglicerydów: 14-33%
  • Różnie nasilone zwiększenie stężenia HDL-C i apolipoproteiny A1

Efekty te potwierdzono zarówno u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, jak i z innymi postaciami hipercholesterolemii oraz hiperlipidemiami mieszanymi, w tym u pacjentów z cukrzycą insulinoniezależną.5

Badania kliniczne dotyczące skuteczności atorwastatyny

Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia

W wieloośrodkowym, 8-tygodniowym otwartym badaniu prowadzonym z wykorzystaniem procedury „compassionate use” z opcjonalną fazą dodatkową o zmiennej długości, wzięło udział 335 pacjentów, z których 89 zidentyfikowano jako osoby z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. U tych pacjentów średnia procentowa redukcja poziomu LDL-C wyniosła około 20%. Atorwastatynę podawano w dawkach do 80 mg/dobę.6

Wpływ na miażdżycę

Badanie REVERSAL (Reversing Atherosclerosis with Aggressive Lipid-Lowering Study) oceniało wpływ intensywnego leczenia hipolipemizującego atorwastatyną w dawce 80 mg w porównaniu ze standardowym leczeniem prawastatyną w dawce 40 mg na miażdżycę tętnic wieńcowych. Badanie było randomizowane, wieloośrodkowe, kontrolowane, z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, a ocenę przeprowadzano za pomocą ultrasonografii wewnątrznaczyniowej (IVUS) u pacjentów z chorobą wieńcową podczas angiografii.7

Badanie IVUS wykonywano podczas pierwszej wizyty oraz po 18 miesiącach leczenia u 502 pacjentów. W grupie leczonej atorwastatyną (n=253) nie stwierdzono progresji miażdżycy. Mediana procentowej zmiany całkowitej objętości blaszek miażdżycowych w stosunku do wartości wyjściowych (główny punkt końcowy badania) wynosiła -0,4% (p=0,98) w grupie leczonej atorwastatyną i 2,7% (p=0,001) w grupie leczonej prawastatyną (n=249). Różnica między grupami była statystycznie znamienna (p=0,02).8

Wpływ leczenia na parametry lipidowe w badaniu REVERSAL:

  • Zmniejszenie stężenia LDL-C w grupie atorwastatyny: z 3,89 ± 0,7 mmol/l do 2,04 ± 0,8 mmol/l
  • Zmniejszenie stężenia LDL-C w grupie prawastatyny: z 3,89 ± 0,7 mmol/l do 2,85 ± 0,7 mmol/l (p<0,0001)
  • Zmniejszenie stężenia całkowitego cholesterolu: o 34,1% dla atorwastatyny i 18,4% dla prawastatyny (p<0,0001)
  • Zmniejszenie stężenia triglicerydów: o 20% dla atorwastatyny i 6,8% dla prawastatyny (p<0,0009)
  • Zmniejszenie stężenia apolipoproteiny B: o 39,1% dla atorwastatyny i 22,0% dla prawastatyny (p<0,0001)
  • Zwiększenie stężenia HDL-C: o 2,9% dla atorwastatyny i 5,6% dla prawastatyny (różnica nieistotna statystycznie)

Ponadto, w grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie prawastatyny zmniejszenie to wynosiło średnio 5,2% (p<0,0001).<sup data-drug="Atorvastatin Bluefish AB" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W grupie leczonej atorwastatyną stężenie LDL-C uległo zmniejszeniu z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/1 (150 ± 28 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/1 (78,9 ± 30 mg/dl), a w grupie leczonej prawastatyną – z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/1 (150 ± 26 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/1 (110 ± 26 mg/dl) (p<0,0001). Atorwastatyna powodowała też znamienne zmniejszenie średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001), średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009) i średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p9

Należy zaznaczyć, że wyniki uzyskano po dawce 80 mg atorwastatyny i nie można ich ekstrapolować na mniejsze dawki. Profile bezpieczeństwa i tolerancji obu leków były porównywalne. W badaniu nie oceniano wpływu intensywnego zmniejszania stężenia lipidów na główne, sercowo-naczyniowe punkty końcowe, więc znaczenie kliniczne wyników w odniesieniu do pierwotnej i wtórnej prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych pozostaje nieznane.<sup data-drug="Atorvastatin Bluefish AB" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono ponadto zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną zmniejszenie to wynosiło średnio 5,2% (p10

Ostry zespół wieńcowy

Badanie MIRACL (Myocardial Ischemia Reduction with Aggressive Cholesterol Lowering) oceniało stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg u 3086 pacjentów (atorwastatyna: n=1538; placebo: n=1548) z ostrym zespołem wieńcowym (zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, niestabilna dławica piersiowa). Leczenie rozpoczynano w fazie ostrej po przyjęciu do szpitala i prowadzono przez okres 16 tygodni.11

Podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg/dobę wydłużało czas do osiągnięcia złożonego głównego punktu końcowego, na który składały się: zgon bez względu na przyczynę, zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem, zatrzymanie akcji serca zakończone udaną resuscytacją lub dławica piersiowa z towarzyszącymi cechami niedokrwienia mięśnia sercowego wymagająca hospitalizacji. Odnotowano redukcję ryzyka rzędu 16% (p=0,048).12

Do tego pozytywnego wyniku najbardziej przyczyniło się zmniejszenie o 26% częstości ponownych hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej z cechami niedokrwienia mięśnia sercowego (p=0,018). W przypadku pozostałych drugorzędowych punktów końcowych nie osiągnięto progu znamienności statystycznej (łącznie – placebo: 22,2%, atorwastatyna: 22,4%).13

Profil bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny w badaniu MIRACL był zgodny z profilem opisanym w charakterystyce produktu leczniczego.14

Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym

Badanie ASCOT-LLA

Badanie ASCOT-LLA (Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial Lipid Lowering Arm) było randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniem z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, które oceniało wpływ atorwastatyny na zakończoną zgonem i niezakończoną zgonem chorobę wieńcową. Uczestnikami byli pacjenci z nadciśnieniem tętniczym, w wieku 40-79 lat, bez wcześniejszego zawału mięśnia sercowego oraz leczenia dławicy piersiowej, ze stężeniem cholesterolu całkowitego ≤ 6,5 mmol/l (251 mg/dl).15

U wszystkich pacjentów występowały co najmniej 3 z wcześniej ustalonych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: płeć męska, wiek ≥ 55 lat, palenie tytoniu, cukrzyca, dodatni wywiad w kierunku występowania choroby wieńcowej u krewnego pierwszego stopnia, TC:HDL-C > 6, chorobę naczyń obwodowych, przerost lewej komory, przebyty incydent mózgowo-naczyniowy, swoiste zmiany w EKG, białkomocz lub albuminurię. 6, chorobę naczyń obwodowych, przerost lewej komory, przebyty incydent mózgowo-naczyniowy, swoiste zmiany w EKG, białkomocz lub albuminurię.”>16

Pacjenci otrzymywali leki przeciwnadciśnieniowe (w schemacie opartym albo na amlodypinie, albo na atenololu) i atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=5168) lub placebo (n=5137). Mediana okresu obserwacji wynosiła 3,3 roku.17

Zdarzenie Redukcja względnego ryzyka Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs. placebo) Redukcja bezwzględnego ryzyka Wartość p
Zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem 36% 100 vs. 154 1,1% 0,0005
Zdarzenia sercowo-naczyniowe i zabiegi rewaskularyzacji łącznie 20% 389 vs. 483 1,9% 0,0008
Zdarzenia wieńcowe łącznie 29% 178 vs. 247 1,4% 0,0006

Śmiertelność całkowita oraz śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych nie uległy znamiennemu zmniejszeniu (śmiertelność całkowita: 185 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 212 w grupie placebo, p=0,17; śmiertelność z przyczyn krążeniowych: 74 zgony w grupie leczonej atorwastatyną i 82 w grupie placebo, p=0,51).18

W analizie w podgrupach wydzielonych ze względu na płeć (81% mężczyzn, 19% kobiet) korzystne działanie atorwastatyny stwierdzono u mężczyzn, ale nie u kobiet – prawdopodobnie ze względu na małą częstość incydentów w podgrupie kobiet. Śmiertelność całkowita i śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych były liczbowo wyższe u kobiet (śmiertelność całkowita: 38 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 30 w grupie placebo; śmiertelność z przyczyn krążeniowych: 17 zgonów w grupie leczonej atorwastatyną i 12 w grupie placebo), jednak różnice nie były statystycznie znamienne.19

Stwierdzono znamienną zależność skuteczności leczenia od stosowanego leku przeciwnadciśnieniowego. Ryzyko wystąpienia głównego punktu końcowego (zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem) zmniejszyło się w wyniku stosowania atorwastatyny u pacjentów leczonych amlodypiną [HR 0,47 (0,32-0,69), p=0,00008], ale nie u pacjentów leczonych atenololem [HR 0,83 (0,59-1,17), p=0,287].20

Badanie CARDS

Badanie CARDS (Collaborative Atorvastatin Diabetes Study) było randomizowanym, wieloośrodkowym, kontrolowanym placebo badaniem prowadzonym w warunkach podwójnie ślepej próby u pacjentów z cukrzycą typu 2 w wieku 40-75 lat, bez uprzedniej historii chorób układu krążenia, ze stężeniem LDL-C ≤ 4,14 mmol/l (≤ 160 mg/dl) i stężeniem TG ≤ 6,78 mmol/l (≤ 600 mg/dl).21

U wszystkich pacjentów występował przynajmniej jeden z następujących czynników ryzyka: nadciśnienie tętnicze, aktualne palenie tytoniu, retinopatia, mikroalbuminuria lub makroalbuminuria. Pacjenci otrzymywali atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=1428) lub placebo (n=1410) przez okres, którego mediana obserwacji wynosiła 3,9 lat.22

Zdarzenie Redukcja względnego ryzyka Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs. placebo) Redukcja bezwzględnego ryzyka Wartość p
Duże zdarzenia sercowo-naczyniowe (zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego, zgon z powodu ostrej postaci choroby wieńcowej, niestabilna dławica piersiowa, CABG, PTCA, rewaskularyzacja, udar mózgu) 37% 83 vs. 127 3,2% 0,001
Zawał mięśnia sercowego (zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego) 42% 38 vs. 64 1,9% 0,007
Udary mózgu (zakończone i niezakończone zgonem) 48% 21 vs. 39 1,3% 0,0163

Nie stwierdzono różnic w skuteczności leczenia ze względu na płeć pacjentów, wiek lub początkowe stężenie cholesterolu LDL. Obserwowano korzystny trend w odniesieniu do wskaźnika umieralności (82 zgony w grupie placebo wobec 61 zgonów w grupie atorwastatyny, p=0,0592).23

Ponowny udar mózgu

Badanie SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) oceniało wpływ atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę lub placebo na występowanie udarów mózgu u 4731 pacjentów z udarem mózgu lub przemijającym napadem niedokrwiennym (TIA) przebytymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy, bez choroby niedokrwiennej serca (CHD) w wywiadzie.24

Pacjenci byli w 60% płci męskiej, w wieku 21-92 lata (średni wiek: 63 lata). Średnie wyjściowe stężenie LDL wynosiło 133 mg/dl (3,4 mmol/l). Średnie stężenie LDL-C podczas leczenia wynosiło 73 mg/dl (1,9 mmol/l) w grupie atorwastatyny i 129 mg/dl (3,3 mmol/l) w grupie placebo. Mediana okresu obserwacji wynosiła 4,9 roku.25

Stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do zmniejszenia ryzyka wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego w postaci udaru mózgu prowadzącego lub nieprowadzącego do zgonu o 15% (HR 0,85; 95% CI, 0,72-1,00; p=0,05 lub 0,84; 95% CI, 0,71-0,99; p=0,03 po korekcie uwzględniającej czynniki wyjściowe) w porównaniu do placebo.26

Umieralność ogólna wyniosła 9,1% (216/2365) w grupie leczonej atorwastatyną w porównaniu do 8,9% (211/2366) w grupie otrzymującej placebo.27

Analiza post hoc wykazała, że stosowanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do:

  • Zmniejszenia częstości występowania udarów niedokrwiennych (218/2365, 9,2% wobec 274/2366, 11,6%, p=0,01)
  • Zwiększenia częstości występowania udarów krwotocznych (55/2365, 2,3% wobec 33/2366, 1,4%, p=0,02) w porównaniu do placebo

Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego w określonych podgrupach pacjentów:

  • U pacjentów z przebytym udarem krwotocznym w momencie włączenia do badania: ryzyko znacząco wzrosło (7/45 w grupie leczonej atorwastatyną wobec 2/48 w grupie placebo; HR 4,06; 95% CI, 0,84-19,57)
  • U pacjentów z przebytym udarem lakunarnym w momencie włączenia do badania: również stwierdzono zwiększone ryzyko udaru krwotocznego (20/708 w grupie atorwastatyny wobec 4/701 w grupie placebo; HR 4,99; 95% CI, 1,71-14,61)

Jednocześnie u pacjentów z przebytym udarem lakunarnym obserwowano obniżenie ryzyka udaru niedokrwiennego (79/708 w grupie atorwastatyny wobec 102/701 w grupie placebo; HR 0,76; 95% CI, 0,57-1,02).28

Istnieje możliwość, że u pacjentów z przebytym udarem lakunarnym, którzy otrzymują atorwastatynę w dawce 80 mg/dobę, stwierdza się zwiększenie ryzyka udaru „netto”. Umieralność ogólna w podgrupach pacjentów wynosiła:

  • W podgrupie z przebytym udarem krwotocznym: 15,6% (7/45) w grupie atorwastatyny wobec 10,4% (5/48) w grupie placebo
  • W podgrupie z przebytym udarem lakunarnym: 10,9% (77/708) w grupie atorwastatyny wobec 9,1% (64/701) w grupie placebo

29

Badania u dzieci i młodzieży

Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna u dzieci w wieku 6-17 lat

W 8-tygodniowym, otwartym badaniu oceniono właściwości farmakokinetyczne, farmakodynamiczne oraz profil bezpieczeństwa i tolerancji atorwastatyny u dzieci i młodzieży z genetycznie potwierdzoną heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną i początkowym stężeniem LDL-C ≥4 mmol/l. Do badania włączono 39 dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat. Kohorta A liczyła 15 dzieci w wieku 6–12 lat w stadium 1 w skali Tannera. Kohorta B liczyła 24 dzieci w wieku 10–17 lat w stadium ≥2 w skali Tannera.30

Początkowe dawkowanie:

  • Kohorta A: 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia
  • Kohorta B: 10 mg na dobę w postaci tabletki

Dawka atorwastatyny była podwajana, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C <3,35 mmol/l w tygodniu 4. oraz jeśli produkt był dobrze tolerowany.<sup data-drug="Atorvastatin Bluefish AB" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Początkowa dawka atorwastatyny w Kohorcie A wynosiła 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia, a w Kohorcie B 10 mg na dobę w postaci tabletki. Dawka atorwastatyny była podwajana, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C 31

Wyniki pokazały, że już w tygodniu 2. u wszystkich pacjentów zaobserwowano zmniejszenie średnich wartości LDL-C, TC, VLDL-C i Apo B. U pacjentów, którym podawano dawkę podwójną, obserwowano dodatkowe zmniejszenie już po 2 tygodniach, podczas pierwszej oceny po zwiększeniu dawki. Średnie procentowe zmniejszenie wartości parametrów lipidów było podobne w obu kohortach, niezależnie od tego czy pacjenci przyjmowali dawkę początkową czy dawkę podwójną. W tygodniu 8. średnia procentowa zmiana w stosunku do początkowego stężenia LDL-C i TC wynosiła odpowiednio około 40% i 30% w całym zakresie dawkowania.32

W drugim otwartym badaniu klinicznym prowadzonym u jednej grupy pacjentów wzięło udział 271 dzieci i młodzieży, zarówno płci męskiej, jak i żeńskiej w wieku od 6 do 15 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Uczestnicy badania byli leczeni atorwastatyną przez okres do trzech lat. Warunkiem włączenia do badania było występowanie potwierdzonej heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej i początkowe stężenie LDL-C ≥ 4 mmol/l (około 152 mg/dl).33

W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Dawkowanie było zróżnicowane:

  • Dla dzieci poniżej 10 lat: początkowa dawka 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia)
  • Dla dzieci w wieku 10 lat i starszych: początkowa dawka 10 mg (raz na dobę)

U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C < 3,35 mmol/l. Średnia ważona dawka u dzieci w wieku od 6 do 9 lat wynosiła 19,6 mg, natomiast średnia ważona dawka u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 23,9 mg.<sup data-drug="Atorvastatin Bluefish AB" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci poniżej 10 lat wynosiła 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia). Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 10 mg (raz na dobę). U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C 34

Średnia wyjściowa wartość LDL-C wynosiła 6,12 (±1,26) mmol/l, co w przybliżeniu równe było 233 (±48) mg/dl. Wyniki terapii przedstawiono w poniższej tabeli:

Punkt czasowy Początek badania Miesiąc 30 Miesiąc 36/ET
N 271 206 240
TC (SD) mmol/l 7,86 (1,30) 4,95 (0,77)* 5,12 (0,86)
LDL-C (SD) mmol/l 6,12 (1,26) 3,25 (0,67) 3,45 (0,81)
HDL-C (SD) mmol/l 1,314 (0,2663) 1,327 (0,2796) 1,308 (0,2739)
TG (SD) mmol/l 0,93 (0,47) 0,79 (0,38)* 0,78 (0,41)
Apo B (SD) g/l 1,42 (0,28)** 0,90 (0,17)* 0,93 (0,20)***

* Miesiąc 30 N dla tego parametru wyniosła 207; ** Początek badania N dla tego parametru wyniosła 270; *** Miesiąc 36/ET N dla tego parametru wyniosła 243; „Miesiąc 36/ET” obejmował dane z ostatniej wizyty w przypadku pacjentów, którzy zakończyli swój udział w badaniu przed ustalonym punktem czasowym 36 miesięcy, jak również pełne dane z 36 miesięcy w przypadku pacjentów, którzy uczestniczyli w badaniu przez 36 miesięcy.

Uzyskane dane potwierdziły brak wpływu produktu leczniczego na którykolwiek z parametrów wzrostu i rozwoju (tj. wzrost, wagę, wskaźnik BMI, stadium rozwoju według skali Tannera, ocenę ogólnego rozwoju i dojrzewania) u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną leczonych atorwastatyną przez okres trwania badania obejmujący 3 lata. Nie odnotowano wpływu produktu leczniczego na wzrost, wagę ani BMI u pacjentów podzielonych według wieku, płci i wizyt.35

Heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia u pacjentów pediatrycznych w wieku 10-17 lat

W podwójnie ślepym badaniu kontrolowanym placebo, po którym nastąpiła otwarta faza obserwacji, wzięło udział 187 chłopców i miesiączkujących dziewcząt w wieku 10–17 lat (średni wiek 14,1 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (FH) lub ciężką hipercholesterolemią. Uczestników przydzielono losowo do grupy przyjmującej atorwastatynę (n=140) lub placebo (n=47) przez okres 26 tygodni. Przez kolejne 26 tygodni wszyscy uczestnicy przyjmowali atorwastatynę.36

Przez pierwsze 4 tygodnie podawano dawkę 10 mg atorwastatyny raz na dobę. Jeśli stężenie LDL-C wynosiło >3,36 mmol/l, dawkę zwiększano do 20 mg. Podczas trwającej 26 tygodni podwójnie ślepej fazy badania atorwastatyna znacząco zmniejszyła całkowite stężenie cholesterolu, cholesterolu LDL, triglicerydów i apolipoproteiny B w osoczu. Średnia uzyskana wartość cholesterolu LDL wynosiła 3,38 mmol/l (zakres: 1,81–6,26 mmol/l) w grupie przyjmującej atorwastatynę, w porównaniu do 5,91 mmol/l (zakres: 3,93-9,96 mmol/l) w grupie placebo podczas 26-tygodniowej podwójnie ślepej fazy badania.3,36 mmol/l, dawkę zwiększano do 20 mg. Podczas trwającej 26 tygodni podwójnie ślepej fazy badania atorwastatyna znacząco zmniejszyła całkowite stężenie cholesterolu, cholesterolu LDL, triglicerydów i apolipoproteiny B w osoczu. Średnia uzyskana wartość cholesterolu LDL wynosiła 3,38 mmol/l (zakres: 1,81 – 6,26 mmol/l) w grupie przyjmującej atorwastatynę, w porównaniu do 5,91 mmol/l (zakres: 3,93-9,96 mmol/l) w grupie placebo podczas 26-tygodniowej podwójnie ślepej fazy badania.”>37

W dodatkowym badaniu atorwastatyny i kolestypolu u pacjentów w wieku 10–18 lat z hipercholesterolemią wykazano, że atorwastatyna (N=25) powodowała znaczne zmniejszenie stężenia LDL-C w 26. tygodniu (p<0,05) w porównaniu do kolestypolu (N=31).<sup data-drug="Atorvastatin Bluefish AB" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W dodatkowym badaniu atorwastatyny i kolestypolu u pacjentów w wieku 10–18 lat z hipercholesterolemią wykazano, że atorwastatyna (N=25) powodowała znaczne zmniejszenie stężenia LDL-C w 26. tygodniu (p38

W badaniu dotyczącym stosowania produktu leczniczego w wyjątkowych przypadkach (ang. compassionate use) u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią (w tym hipercholesterolemią homozygotyczną) wzięło udział 46 dzieci leczonych atorwastatyną w dawce zależnej od reakcji na produkt leczniczy (niektórzy pacjenci otrzymywali 80 mg atorwastatyny na dobę). Badanie było prowadzone przez 3 lata: stężenie cholesterolu LDL zmniejszyło się o 36%.39

Nie ustalono długoterminowej skuteczności leczenia atorwastatyną w okresie dziecięcym, skutkującej zmniejszeniem zachorowalności i śmiertelności u dorosłych.40

Europejska Agencja Leków zniosła obowiązek zgłaszania wyników badań nad atorwastatyną u dzieci w wieku od 0 do poniżej 6 lat w leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii i u dzieci w wieku od 0 do poniżej 18 lat w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, hipercholesterolemii mieszanej, hipercholesterolemii pierwotnej oraz prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych.41

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl