escyna
Escyna, znana również jako eskulina lub saponina escynowa, to naturalny związek chemiczny pozyskiwany głównie z nasion kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum). W medycynie wykorzystywana jest jako składnik preparatów stosowanych w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej i jej objawów.
Mechanizm działania escyny opiera się na zmniejszaniu przepuszczalności naczyń krwionośnych, co ogranicza obrzęki i wynaczynienie płynów do tkanek. Wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe oraz wpływa na napięcie ściany naczyń żylnych. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność escyny w redukcji objawów takich jak uczucie ciężkości nóg, ból, obrzęki i skurcze nocne.
W praktyce klinicznej escyna stosowana jest w leczeniu żylaków kończyn dolnych, hemoroidów, obrzęków pourazowych oraz pooperacyjnych. Najczęściej występuje w postaci preparatów doustnych, żeli i maści do stosowania miejscowego. Stanowi również składnik leków złożonych wspomagających leczenie niewydolności żylnej.
Mimo ogólnie dobrego profilu bezpieczeństwa, escyna może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy dyskomfort żołądkowy. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na potencjalne interakcje.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Trybenozyd – Przedawkowanie
Przedawkowanie trybenozydu (10 mg/g w preparacie Venożel) jest klinicznie rzadkie ze względu na ograniczone wchłanianie przezskórne, zwłaszcza przy prawidłowej aplikacji na nieuszkodzoną skórę. Preparat zawiera również 12 mg diklofenaku sodowego i 5 mg escyny na gram żelu, co może wpływać na profil toksykologiczny w przypadku nadmiernego stosowania lub przypadkowego połknięcia. Ryzyko ogólnoustrojowego działania trybenozydu jest minimalne, jednak nadmierna aplikacja na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry oraz przypadkowe spożycie, szczególnie u dzieci, mogą prowadzić do objawów toksycznych charakterystycznych dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz potencjalnie nasilonych przez trybenozyd i escynę.
absorpcja substancji czynnych, antidotum, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, działanie niepożądane NLPZ, escyna, monitorowanie funkcji narządów, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy ogólnoustrojowe, profil toksykologiczny, trybenozyd, Venożel, wchłanianie przezskórne, zatrucie NLPZ - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Venoforton –
Produkt leczniczy Venoforton jest płynem doustnym zawierającym kompleks ekstraktów roślinnych: wyciąg z owoców kasztanowca (40 g/100 g, DER 1:1, etanol 96% V/V, zawierający 15-24 mg escyny na 4 ml), nalewkę z miłorzębu (37 g/100 g, DER 1:5, etanol 70% V/V), nalewkę z kwiatostanu głogu (10 g/100 g, DER 1:5, etanol 60% V/V), wyciąg z ziela jemioły (10 g/100 g, DER 1:1, etanol 96% V/V) oraz nalewkę z ziela arniki (3 g/100 g, DER 1:5, etanol 70% V/V). Preparat zawiera znaczną ilość etanolu jako rozpuszczalnika, w zakresie 55-70% (V/V), co należy uwzględnić przy ocenie ryzyka stosowania, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu. Brak dedykowanych badań przedklinicznych uniemożliwia ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój.
arnica montana, Crataegi inflorescentia, działanie rakotwórcze, escyna, etanol, genotoksyczność, ginkgo biloba, Hippocastani fructus, nalewka z arniki, nalewka z głogu, nalewka z miłorzębu, płyn doustny, profil bezpieczeństwa, saponina trójterpenowa, toksyczność ostra i przewlekła, Visci herba, wpływ na rozrodczość, wyciąg z jemioły, wyciąg z kasztanowca - Leksykon substancji czynnych
Escyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Escyna, aktywny składnik wyciągu z nasion kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L.), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w preparatach miejscowych (żele, maści) oraz doustnych. W przypadku preparatów miejscowych, takich jak Sapoven (10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę/g maści) i Venożel (5 mg escyny/g żelu), istnieje ryzyko reakcji alergicznych i podrażnień skóry, związanych z obecnością substancji pomocniczych, takich jak alkohol cetostearylowy, kwas sorbowy, glikol propylenowy oraz parahydroksybenzoesany metylu i propylu. Zaleca się unikanie stosowania Venożelu na błony śluzowe, do oczu, pod opatrunki oraz doustnie, a także ostrożność przy aplikacji na duże powierzchnie skóry i długotrwałym stosowaniu. W trakcie terapii i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i solarium.
Aesculus hippocastanum, błona śluzowa, escyna, glikozydy trójterpenowe, kontaktowe zapalenie skóry, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk kończyn dolnych, owrzodzenie, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna typu późnego, stan zapalny skóry, stwardnienie podskórne, wrzód, wyciąg z nasion kasztanowca, zakażenie skóry, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry, zapalenie żył, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylaki - Leksykon substancji czynnych
Ziele żarnowca – Wskazania do stosowania
Ziele żarnowca (Cytisus scoparius L. herba) jest składnikiem złożonych preparatów leczniczych, takich jak Hemorol, stosowanych w terapii objawowej żylaków odbytu. Hemorol zawiera 80 mg wyciągu gęstego złożonego (4:1) z ziela żarnowca oraz innych roślinnych substancji czynnych, ekstraktowanych w 40% etanolu. Preparat w formie czopków doodbytniczych umożliwia miejscowe działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe i łagodzące objawy hemoroidalne, takie jak ból, świąd, pieczenie oraz ból przy defekacji. Ziele żarnowca działa synergistycznie z benzokainą (miejscowe znieczulenie), korą kasztanowca (escyna o działaniu przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym), kłączem pięciornika i zielem krwawnika (działanie ściągające i przeciwzapalne), a także wyciągami z rumianku i pokrzyku (działanie przeciwzapalne i rozkurczowe).
achillea millefolium, Aesculus hippocastanum, atropina, benzokaina, choroba hemoroidalna, Cytisus scoparius, czopki doodbytnicze, dolegliwości hemoroidalne, escyna, guzki krwawnicze, hemoroidy, Hemorol, kłącze pięciornika, kora kasztanowca, Potentilla erecta, wyciąg z korzenia pokrzyku, wyciąg z kwiatu rumianku, wyciąg z ziela żarnowca, ziele krwawnika, ziele żarnowca, żylaki odbytu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Venoforton –
Venoforton to płyn doustny zawierający kompleks wyciągów roślinnych, w tym wyciąg z owoców kasztanowca (40 g/100 g, DER 1:1, etanol 96%), nalewkę z miłorzębu (37 g/100 g, DER 1:5, etanol 70%), nalewkę z kwiatostanu głogu (10 g/100 g, DER 1:5, etanol 60%), wyciąg z ziela jemioły (10 g/100 g, DER 1:1, etanol 96%) oraz nalewkę z ziela arniki (3 g/100 g, DER 1:5, etanol 70%). Podstawowa dawka 4 ml dostarcza 15-24 mg saponin trójterpenowych w przeliczeniu na escynę. Produkt zawiera 55-70% (V/V) etanolu, co jest istotne przy ordynacji u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu. Venoforton jest dostępny w butelce 125 ml z miarką do precyzyjnego dawkowania, a jego forma galenowa to tradycyjna nalewka o konsystencji umożliwiającej dokładne odmierzanie dawki.
arnica montana, Crataegi inflorescentia, Drug Extract Ratio, escyna, etanol, forma galenowa, ginkgo biloba, Hippocastani fructus, interakcja lekowa, nalewka z arniki, nalewka z głogu, nalewka z miłorzębu, niezgodność farmaceutyczna, płyn doustny, przeciwwskazanie do alkoholu, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, saponina trójterpenowa, substancja pomocnicza, Viscum album, współczynnik DER, wyciąg z jemioły, wyciąg z kasztanowca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owoców kasztanowca – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Venoforton zawiera wyciąg z owoców kasztanowca (Hippocastani fructus intractum recentis) w postaci ekstraktu DER 1:1, pozyskanego za pomocą etanolu 96% (V/V), stanowiącego 40 g na 100 g produktu. Standaryzowana zawartość saponin trójterpenowych, głównie escyny, wynosi 15-24 mg na 4 ml płynu doustnego. Forma płynna preparatu sprzyja szybszemu wchłanianiu i lepszej biodostępności substancji czynnych. W składzie Venoforton znajdują się również nalewki i wyciągi z miłorzębu (37 g/100 g, etanol 70%), głogu (10 g/100 g, etanol 60%), jemioły (10 g/100 g, etanol 96%) oraz arniki (3 g/100 g, etanol 70%), które działają synergistycznie z wyciągiem z kasztanowca.
arnica montana, biodostępność, Crataegi inflorescentia, działanie farmakologiczne, escyna, etanol, ginkgo biloba, Hippocastani fructus, krążenie żylne, lek roślinny, nalewka z arniki, nalewka z głogu, nalewka z miłorzębu, płyn doustny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, saponiny trójterpenowe, układ naczyniowy, Venoforton, Viscum album, wyciąg z jemioły, wyciąg z owoców kasztanowca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sapoven T (20 mg + 10 mg)/g
Sapoven T to żel o zawartości 20 mg trokserutyny oraz 100 mg wyciągu z nasion kasztanowca (zawierającego 10 mg escyny) na gram preparatu, stosowany miejscowo. Składnikami pomocniczymi są m.in. glikol propylenowy (100 mg/g), metyl i propyl parahydroksybenzoesan oraz cytral. Preparat charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem przez skórę, co minimalizuje ryzyko toksyczności systemowej. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania u ludzi, a brak jest danych klinicznych dotyczących objawów toksyczności po nadmiernym stosowaniu żelu.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Sapoven 10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę/g
Produkt leczniczy Sapoven zawiera ekstrakt z nasion kasztanowca zwyczajnego (Hippocastani seminis extractum) w stężeniu 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na escynę) na gram maści. Preparat stosowany jest miejscowo, a jego wchłanianie systemowe przez skórę jest ograniczone, co minimalizuje ryzyko przedawkowania. W dostępnej dokumentacji klinicznej nie zidentyfikowano objawów toksycznych ani przedawkowania u ludzi, nawet przy stosowaniu dawek przekraczających zalecane. Ze względu na postać farmaceutyczną (maść) oraz sposób aplikacji, ryzyko przedawkowania jest uznawane za minimalne.
alkohol cetostearylowy, działanie niepożądane, ekstrakt z nasion kasztanowca, escyna, glikol propylenowy, glikozydy trójterpenowe, kwas sorbowy, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowa reakcja skórna, objawy toksyczne, postać farmaceutyczna, propylu parahydroksybenzoesan, substancja czynna, substancja pomocnicza, wchłanianie systemowe - Leksykon substancji czynnych
Escyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Escyna, główny składnik aktywny wyciągu z nasion kasztanowca zwyczajnego, wykazuje stosunkowo niską toksyczność w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. Wartości LD50 po podaniu doustnym wynoszą: myszy 990 mg/kg, szczury 2150 mg/kg, króliki 1530 mg/kg oraz psy 130 mg/kg masy ciała, przy czym psy są najbardziej wrażliwe. Maksymalna dawka bezpieczna u psów została określona na poziomie 30 mg/kg. Toksyczność przewlekła wykazała brak efektów toksycznych przy dawkach do 400 mg/kg u szczurów oraz podrażnienie żołądka u psów przy dawce 80 mg/kg po 34 tygodniach. Badania teratogenności wskazały na szkodliwy wpływ na płód jedynie przy dawce 300 mg/kg, czyli 30-krotnie wyższej niż dawka terapeutyczna u ludzi. Testy mutagenności i genotoksyczności nie wykazały działania szkodliwego escyny.
Aesculus hippocastanum, aminopeptydaza leucynowa, dawka no effect, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, efekt embriotoksyczny, escyna, karbamylotransferaza ornitynowa, kardiomegalia, LD50, mutagenność i genotoksyczność, płodność, podrażnienie żołądka, powiększenie wątroby, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, trokserutyna, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z nasion kasztanowca, zaburzenia przewodnictwa, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Reparil 20 mg
Produkt leczniczy Reparil, zawierający beta-escynę w dawce 20 mg w formie tabletek dojelitowych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na escynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną i sacharozę. Stosowanie leku jest bezwzględnie zabronione u osób z niewydolnością nerek lub innymi zaburzeniami czynności nerek, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią. U pacjentów pediatrycznych poniżej 7 roku życia lek jest przeciwwskazany, natomiast u dzieci powyżej 7 lat należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Ze względu na postać dojelitową tabletek, należy również uwzględnić ewentualne zaburzenia pasażu jelitowego lub choroby przewodu pokarmowego, które mogą wpływać na wchłanianie substancji czynnej.