Działania niepożądane
Voltaren 25 mg/ml
Voltaren (diklofenak sodowy) w formie roztworu do iniekcji i infuzji wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęstsze reakcje miejscowe to podrażnienie, ból i stwardnienie w miejscu podania, natomiast rzadziej obserwuje się obrzęk, zanik tkanki czy ropnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca i nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza przy dawkach ≥150 mg/dobę i długotrwałym stosowaniu. Ponadto, mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), powikłania żołądkowo-jelitowe (krwawienia, perforacje wrzodów), wątrobowe (piorunujące zapalenie, martwica) oraz nerkowe (ostra niewydolność, zespół nerczycowy). Rzadko, ale istotnie, mogą pojawić się reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs.
- ból pooperacyjny
- ból spowodowany pooperacyjnym stanem zapalnym i obrzękiem
- ból spowodowany pourazowym stanem zapalnym i obrzękiem
- choroba zwyrodnieniowa stawów
- ciężki napad migreny
- kolka nerkowa
- kolka wątrobowa
- ostry napad dny
- reumatoidalne zapalenie stawów
- reumatyzm pozastawowy
- zapalenie stawów kręgosłupa
- zespoły bólowe związane ze zmianami w kręgosłupie
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Działania niepożądane leku Voltaren (25 mg/ml)
Voltaren (diklofenak sodowy) w postaci roztworu do wstrzykiwań lub do sporządzania roztworu do infuzji, jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa tego leku z uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:2
- Bardzo często: występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występują u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko: występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Należy zwrócić uwagę, że przedstawione działania niepożądane obejmują zarówno te obserwowane przy stosowaniu leku Voltaren w postaci ampułek, jak i te związane z innymi postaciami diklofenaku, stosowanymi krótko- lub długotrwale.3
Reakcje w miejscu podania
Przy podawaniu leku Voltaren w postaci iniekcji mogą wystąpić charakterystyczne reakcje miejscowe:4
- Często: podrażnienie, ból i stwardnienie w miejscu podania
- Rzadko: obrzęk, zanik tkanki w miejscu podania
- Bardzo rzadko: ropnie w miejscu podania
- Częstość nieznana: martwica w miejscu wstrzyknięcia, embolia cutis medicamentosa (zespół Nicolaua)
Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Niektóre działania niepożądane diklofenaku mogą być poważne i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej:5
- Powikłania sercowo-naczyniowe: zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze. Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że przyjmowanie diklofenaku, szczególnie w dużych dawkach (150 mg/dobę) i w leczeniu długotrwałym zwiększa ryzyko zakrzepicy tętnic (np. zawał serca lub udar).
- Ciężkie reakcje skórne: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella).
- Powikłania żołądkowo-jelitowe: krwawienia z przewodu pokarmowego, perforacja wrzodów.
- Powikłania wątrobowe: piorunujące zapalenie wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby.
- Powikłania nerkowe: ostra niewydolność nerek, zespół nerczycowy.
- Reakcje anafilaktyczne: rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny.
Tabelaryczny wykaz działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zakażenia pasożytnicze | Ropnie w miejscu podania | Bardzo rzadko | Lokalne zakażenie w miejscu wstrzyknięcia, prowadzące do rozwoju ropnia |
| Martwica w miejscu wstrzyknięcia | Nieznana | Obumieranie tkanek w miejscu iniekcji | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia, leukopenia, anemia (w tym anemia hemolityczna i aplastyczna), agranulocytoza | Bardzo rzadko | Zaburzenia morfologii krwi objawiające się zmniejszeniem liczby elementów morfotycznych krwi, mogące prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, krwawień lub niedokrwistości |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne (w tym hipotensja i wstrząs) | Rzadko | Reakcje o różnym nasileniu, od łagodnych objawów alergicznych do zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych z nagłym spadkiem ciśnienia krwi |
| Obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy) | Bardzo rzadko | Nagły obrzęk tkanek miękkich, najczęściej w obrębie twarzy, warg, krtani, mogący utrudniać oddychanie | |
| Zaburzenia psychiczne | Dezorientacja, depresja, bezsenność, koszmary senne, drażliwość, zaburzenia psychotyczne | Bardzo rzadko | Różnorodne zaburzenia psychiczne od łagodnej zmiany nastroju po poważne zaburzenia psychotyczne |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy | Często | Najczęstsze neurologiczne objawy niepożądane |
| Senność | Rzadko | Nadmierna senność, osłabienie czujności | |
| Parestezje, zaburzenia pamięci, drgawki, lęk, drżenie, jałowe zapalenie opon mózgowych, zaburzenia smaku, udar naczyniowy mózgu | Bardzo rzadko | Poważniejsze zaburzenia neurologiczne, od zaburzeń czucia po stany zagrażające życiu | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, podwójne widzenie | Bardzo rzadko | Różne zaburzenia widzenia, mogące wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Często | Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi |
| Szumy uszne, zaburzenia słuchu | Bardzo rzadko | Subiektywne odczuwanie dźwięków bez zewnętrznego bodźca lub upośledzenie ostrości słuchu | |
| Zaburzenia serca | Zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej | Niezbyt często | Poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka |
| Zespół Kounisa | Nieznana | Ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń | Bardzo rzadko | Wzrost ciśnienia tętniczego krwi lub zapalny proces w naczyniach krwionośnych |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Astma (w tym duszności) | Rzadko | Napady skurczu oskrzeli z utrudnionym oddychaniem |
| Zapalenie płuc | Bardzo rzadko | Stan zapalny tkanki płucnej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia, zmniejszony apetyt | Często | Najczęstsze objawy żołądkowo-jelitowe, zwykle o umiarkowanym nasileniu |
| Zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, krwawe biegunki, smoliste stolce, choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy (z krwawieniem lub bez i perforacją) | Rzadko | Poważne powikłania żołądkowo-jelitowe, mogące zagrażać życiu | |
| Zapalenie okrężnicy (także krwotoczne zapalenie okrężnicy oraz zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia okrężnicy lub choroba Crohna), zaparcia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (w tym wrzodziejące zapalenie jamy ustnej), zapalenie języka, zaburzenia w obrębie przełyku, błoniaste zwężenie jelit, zapalenie trzustki | Bardzo rzadko | Ciężkie zapalenia różnych odcinków przewodu pokarmowego, mogące prowadzić do perforacji, zaostrzenia chorób zapalnych jelit | |
| Niedokrwienne zapalenie okrężnicy | Nieznana | Zapalenie okrężnicy wynikające z ograniczenia dopływu krwi do ściany jelita | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Często | Podwyższenie enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych, zwykle bez objawów klinicznych |
| Zapalenie wątroby, żółtaczka, zaburzenia czynności wątroby | Rzadko | Stan zapalny wątroby z objawami klinicznymi, zażółceniem skóry i białkówek oczu | |
| Piorunujące zapalenie wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Ciężkie, zagrażające życiu uszkodzenie wątroby, mogące prowadzić do jej niewydolności i konieczności przeszczepu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Często | Różnorodne zmiany skórne o charakterze wysypki |
| Pokrzywka | Rzadko | Bąble pokrzywkowe, swędzące wykwity skórne | |
| Wysypka pęcherzowa, wyprysk, rumień, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), złuszczające zapalenie skóry, łysienie, reakcje nadwrażliwości na światło, plamica, choroba Schönleina-Henocha, świąd | Bardzo rzadko | Ciężkie reakcje skórne, niektóre zagrażające życiu, w szczególności zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella (toksyczna nekroliza naskórka) | |
| Embolia cutis medicamentosa (zespół Nicolaua) | Nieznana | Rzadkie powikłanie po iniekcji, prowadzące do martwicy skóry i tkanek podskórnych | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostra niewydolność nerek, krwiomocz, białkomocz, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalnie nerek, martwica brodawek nerkowych | Bardzo rzadko | Różne formy uszkodzenia nerek, od łagodnych zaburzeń do ciężkiej niewydolności wymagającej dializoterapii |
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Powikłania sercowo-naczyniowe
Badania kliniczne i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w dużych dawkach (150 mg/dobę) i w leczeniu długotrwałym, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy tętnic, takiej jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.6
W trakcie stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), do których należy diklofenak, obserwowano również występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca.7
Zespół Kounisa
U pacjentów stosujących diklofenak odnotowano występowanie zespołu Kounisa (alergicznego ostrego zespołu wieńcowego) z częstością nieznaną. Jest to poważny stan łączący reakcję alergiczną z ostrym zespołem wieńcowym, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.8
Embolia cutis medicamentosa (zespół Nicolaua)
Przy podawaniu diklofenaku we wstrzyknięciach może wystąpić rzadkie, ale poważne powikłanie znane jako embolia cutis medicamentosa (zespół Nicolaua). Charakteryzuje się ono ostrym bólem i martwicą skóry, tkanki podskórnej i mięśni w miejscu iniekcji.9
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.10
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania