Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Voltaren 25 mg/ml

Wpływ leku Voltaren na płodność, ciążę i laktację

Lek Voltaren (diklofenak sodowy) w postaci roztworu do wstrzykiwań lub do sporządzania roztworu do infuzji (25 mg/ml) należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn mogą wywierać istotny wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Poniżej przedstawione zostały szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży lub karmiącej piersią.¹

Ciąża – pierwszy i drugi trymestr

Stosowanie diklofenaku w pierwszym i drugim trymestrze ciąży wiąże się z istotnymi zagrożeniami wynikającymi z mechanizmu działania leku. Dane z badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia następujących komplikacji:²

• Poronienia – obserwowano zwiększoną częstość poronień po zastosowaniu NLPZ
• Wady rozwojowe serca – ryzyko wystąpienia tego typu wad jest istotnie podwyższone
• Wytrzewienie jelit – stwierdzono związek między stosowaniem inhibitorów syntezy prostaglandyn a tą wadą wrodzoną

Wartość bezwzględnego ryzyka wystąpienia wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego wzrosła z mniej niż 1% do około 1,5% po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn. Co istotne, ryzyko to może dodatkowo wzrosnąć wraz ze zwiększeniem dawki leku oraz wydłużeniem okresu leczenia.³

Badania na modelach zwierzęcych dodatkowo potwierdzają niekorzystny wpływ diklofenaku i innych inhibitorów syntezy prostaglandyn na rozwój płodu. Wykazano, że podawanie tych leków zwiększyło liczbę:⁴

• Strat przedimplantacyjnych – zaburzenia w zagnieżdżaniu się zarodka
• Strat poimplantacyjnych – utrata już zagnieżdżonego zarodka
• Śmiertelności zarodka i płodu – zwiększone ryzyko obumarcia

Ponadto, zaobserwowano zwiększenie częstości występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego u zwierząt, którym podawano inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy (kluczowy okres rozwoju narządów u płodu).⁵

Ciąża – od 20. tygodnia

Szczególnie istotne powikłania mogą pojawić się przy stosowaniu diklofenaku od 20. tygodnia ciąży. W tym okresie lek może powodować:⁶

• Małowodzie – zmniejszenie ilości płynu owodniowego spowodowane zaburzeniami czynności nerek płodu
  • Może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia
  • Jest zwykle odwracalne po przerwaniu terapii

Dodatkowo, po leczeniu w drugim trymestrze zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego u płodu. Warto podkreślić, że większość przypadków tego powikłania ustępowała po zaprzestaniu terapii diklofenakiem.⁷

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

W oparciu o powyższe dane, należy przyjąć następujące zasady stosowania leku Voltaren w ciąży:⁸

1. Pierwszy i drugi trymestr ciąży: nie należy podawać diklofenaku, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia
2. Jeśli diklofenak jest stosowany przez kobietę starającą się o ciążę lub podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży:
   • Zastosowana dawka powinna być jak najmniejsza
   • Czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy
3. Przy ekspozycji na diklofenak przez kilka dni należy rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku:
   • Małowodzia – regularne badanie ilości płynu owodniowego
   • Zwężenia przewodu tętniczego – ocena echokardiograficzna

Ze względu na potencjalne zagrożenie dla płodu, lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko przed zleceniem terapii diklofenakiem u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.⁹