Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Voltaren

Diklofenak sodowy, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Voltaren (25 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub do sporządzania roztworu do infuzji), została poddana szeregowi badań przedklinicznych w celu oceny jej bezpieczeństwa. Wyniki tych badań dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem u ludzi.¹

Standardowe badania bezpieczeństwa przedklinicznego

Przeprowadzone konwencjonalne badania przedkliniczne obejmowały ocenę następujących aspektów bezpieczeństwa diklofenaku sodowego:

• Badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa ogólnego
• Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym
• Ocena potencjału genotoksycznego
• Badania potencjalnego działania rakotwórczego
• Badania toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa

Wyniki powyższych badań nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka w przypadku stosowania diklofenaku sodowego zgodnie z zaleceniami.²

Wpływ teratogenny

W standardowych badaniach przedklinicznych przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych (myszy, szczury, króliki) nie uzyskano danych wskazujących na działanie teratogenne diklofenaku.³ Jest to istotna informacja dotycząca bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży, choć należy pamiętać, że dane te pochodzą wyłącznie z badań na zwierzętach.

Wpływ na rozrodczość i rozwój potomstwa

Badania przedkliniczne wykazały, że diklofenak sodowy nie wpływa na ogólną zdolność rozrodczą szczurów.⁴ Zaobserwowano jedynie minimalny wpływ na płód przy stosowaniu dawek toksycznych dla organizmu matki, natomiast rozwój przed-, około- i poporodowy potomstwa nie został zaburzony.⁵

Należy jednak odnotować, że podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, do których należy diklofenak, może wywoływać określone efekty farmakologiczne związane z mechanizmem ich działania (hamowanie syntezy prostaglandyn). W badaniach przedklinicznych zaobserwowano:⁶

• Hamowanie owulacji u królików
• Zaburzenia implantacji i tworzenia się łożyska u szczurów
• Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u ciężarnych szczurów

Toksyczność matczyna i wpływ na ciążę

W badaniach na szczurach, podanie diklofenaku w dawkach toksycznych dla organizmu matki wiązało się z występowaniem następujących zaburzeń:⁷

• Dystocja (zaburzenia porodu)
• Wydłużenie okresu ciąży
• Zmniejszona przeżywalność płodów
• Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu

Farmakologiczne konsekwencje działania inhibitorów syntezy prostaglandyn

Obserwowane w badaniach przedklinicznych niewielkie efekty diklofenaku związane z parametrami reprodukcji i porodu, a także zjawisko zwężenia przewodu tętniczego w macicy, stanowią typowe farmakologiczne konsekwencje działania całej klasy inhibitorów syntezy prostaglandyn, do której należy diklofenak.⁸ Efekty te są zgodne z mechanizmem działania tej grupy leków i zostały uwzględnione w przeciwwskazaniach oraz ostrzeżeniach dotyczących stosowania produktu leczniczego Voltaren.