Przeciwwskazania
Ultravist 300 623,4 mg/ml

Produkt leczniczy Ultravist, zawierający jopromid w stężeniach 300 mg/ml i 370 mg/ml, jest środkiem kontrastowym o określonych właściwościach fizykochemicznych, takich jak osmolalność (0,59 osm/kg H₂O dla 300 mg/ml i 0,77 osm/kg H₂O dla 370 mg/ml) oraz lepkość (odpowiednio 8,9 mPa·s i 22,0 mPa·s w 20°C, 4,7 mPa·s i 10,0 mPa·s w 37°C). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na jopromid, jod lub substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. W składzie preparatu znajduje się także niewielka ilość sodu (do 0,01109 mmol/ml, czyli 0,255 mg/ml), co może mieć znaczenie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub serca, zwłaszcza przy podaniu dużych objętości kontrastu.

Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Prawidłowa ocena przeciwwskazań do zastosowania jopromidu (produkt leczniczy Ultravist) ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta podczas procedur diagnostycznych z użyciem środków kontrastowych. Produkt Ultravist, dostępny w stężeniach 300 mg/ml i 370 mg/ml jodu, posiada specyficzne ograniczenia stosowania, które należy starannie rozważyć przed jego podaniem.1

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Podstawowym i bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania produktu Ultravist jest nadwrażliwość na substancję czynną – jopromid, na sam jod lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą przebiegać w różnym nasileniu, od łagodnych objawów skórnych do ciężkich, zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych, dlatego wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji alergicznych powinien być dokładnie zebrany przed podaniem kontrastu.2

Skład i właściwości fizyczne produktu a przeciwwskazania

Przy rozważaniu przeciwwskazań należy uwzględnić właściwości fizykochemiczne produktu Ultravist. Preparat charakteryzuje się określoną osmolalnością (0,59 osm/kg H₂O dla stężenia 300 mg/ml i 0,77 osm/kg H₂O dla stężenia 370 mg/ml) oraz lepkością, która zmienia się w zależności od temperatury. Właściwości te mogą stanowić względne przeciwwskazanie u pacjentów z zaburzeniami hemodynamicznymi lub patologiami naczyniowymi, szczególnie przy użyciu wyższego stężenia kontrastu (370 mg/ml), które charakteryzuje się wyższą lepkością.3

Zawartość sodu a przeciwwskazania

W składzie produktu Ultravist znajduje się niewielka ilość sodu (do 0,01109 mmol, co odpowiada 0,255 mg sodu na ml roztworu). Choć ilość ta jest minimalna, u pacjentów na ścisłej diecie niskosodowej, szczególnie przy podaniu dużych objętości kontrastu, należy uwzględnić tę informację, gdyż może stanowić względne przeciwwskazanie u osób z ciężką niewydolnością nerek lub niewydolnością serca.4

Postać farmaceutyczna a drogi podania

Ultravist występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań, co determinuje jego drogi podania. Przeciwwskazaniem jest stosowanie produktu drogami innymi niż wskazane w charakterystyce produktu leczniczego, gdyż może to prowadzić do nieprzewidywalnych efektów ubocznych i powikłań.5

Parametr Ultravist 300 Ultravist 370
Stężenie jodu (mg/ml) 300 370
Zawartość jopromidu (mg/ml) 623,40 768,86
Osmolalność w 37°C (osm/kg H₂O) 0,59 0,77
Lepkość w 20°C (mPa·s) 8,9 22,0
Lepkość w 37°C (mPa·s) 4,7 10,0
Gęstość w 20°C (g/ml) 1,328 1,409
Gęstość w 37°C (g/ml) 1,322 1,399
pH 6,5-8,0
Zawartość sodu (mmol/ml) do 0,01109 (0,255 mg)

Zalecenia dotyczące odradzania stosowania leku

Na podstawie charakterystyki produktu leczniczego, lekarz powinien odradzić stosowanie produktu Ultravist w następujących sytuacjach:

  • U pacjentów z udokumentowaną historią reakcji nadwrażliwości na jod, jopromid lub jakikolwiek inny składnik preparatu.6
  • W przypadku wcześniejszych ciężkich reakcji nadwrażliwości na środki kontrastowe zawierające jod, gdyż zwiększa to ryzyko ponownego wystąpienia reakcji alergicznej.
  • Gdy właściwości fizykochemiczne preparatu (osmolalność, lepkość) mogą stanowić dodatkowe obciążenie dla pacjenta z istotnymi zaburzeniami hemodynamicznymi.

Należy pamiętać, że przeciwwskazania mogą być zarówno bezwzględne, jak i względne. W przypadku przeciwwskazań względnych, decyzja o zastosowaniu produktu Ultravist powinna opierać się na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta oraz dostępności alternatywnych metod diagnostycznych.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl