Dawkowanie i sposób podawania
Ultravist 300 623,4 mg/ml

Ultravist, środek kontrastowy zawierający jopromid, wymaga indywidualnego dawkowania uwzględniającego wiek, masę ciała, rodzaj badania oraz problem diagnostyczny. Zalecane dawki dla dorosłych wahają się od 5 do 80 ml w zależności od typu angiografii czy tomografii komputerowej, z maksymalną tolerowaną dawką do 1,5 g jodu/kg masy ciała. W badaniach TK preferowane jest jednorazowe dożylne podanie 80-150 ml Ultravist 300, z zastosowaniem automatycznej strzykawki i techniki bolus tracking. U noworodków i dzieci dawki są odpowiednio mniejsze, np. u noworodków dawka jodu wynosi 1,2 g I/kg mc. (4,0 ml/kg Ultravist 300), a u młodzieży i dorosłych 0,3 g I/kg mc. (1,0 ml/kg Ultravist 300). Podanie środka powinno być poprzedzone ogrzaniem do temperatury ciała, co poprawia tolerancję i ułatwia iniekcję.

Dawkowanie i sposób podawania leku Ultravist

Prawidłowe dawkowanie środka kontrastowego Ultravist wymaga uwzględnienia wielu czynników, w tym rodzaju badania, wieku i masy ciała pacjenta oraz problemu diagnostycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania leku, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przekazać pacjentowi przed wykonaniem badania.1

Informacje ogólne

Przed podaniem preparatu Ultravist zaleca się ogrzanie go do temperatury ciała, co poprawia tolerancję środka kontrastowego i zmniejsza lepkość roztworu, ułatwiając tym samym wstrzyknięcie. Dawki nie przekraczające 1,5 g jodu na kg masy ciała są zazwyczaj dobrze tolerowane przez pacjentów.2

Dawkowanie przy podawaniu donaczyniowym

Dawkę należy dobierać indywidualnie w zależności od wieku, masy ciała, problemu diagnostycznego oraz techniki badania. Poniższe dawki odnoszą się do pojedynczych wstrzyknięć w przeliczeniu na kilogram masy ciała i odpowiadają wartościom przeciętnym dla zdrowych dorosłych o masie ciała 70 kg.3

Angiografia konwencjonalna

Rodzaj badania Zalecana dawka
Angiografia łuku aorty 50-80 ml Ultravist 300
Angiografia selektywna 6-15 ml Ultravist 300
Aortografia piersiowa 50-80 ml Ultravist 300/370
Aortografia brzuszna 40-60 ml Ultravist 300
Arteriografia kończyn górnych 8-12 ml Ultravist 300
Arteriografia kończyn dolnych 20-30 ml Ultravist 300
Angiokardiografia komór serca 40-60 ml Ultravist 370
Angiokardiografia tętnic wieńcowych 5-8 ml Ultravist 370
Wenografia kończyn górnych 15-30 ml Ultravist 300
Wenografia kończyn dolnych 30-60 ml Ultravist 300

Przedstawione dawki dotyczą pojedynczych wstrzyknięć i mogą być modyfikowane w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz warunków badania.4

Cyfrowa angiografia subtrakcyjna

Dożylna cyfrowa angiografia subtrakcyjna

W badaniach kontrastowych dużych naczyń tułowia należy zastosować następujące dawkowanie:5

  • Dawka dla dorosłych: 30-60 ml Ultravist 300/370
  • Technika podania: jednorazowe wstrzyknięcie (bolus) z szybkością:
    • 8-12 ml/s przy podawaniu do żyły łokciowej
    • 10-20 ml/s przy podawaniu do żyły głównej

Warto zaznaczyć, że ilość środka kontrastowego pozostającego w żylnym łożysku naczyniowym można zmniejszyć, uzyskując jednocześnie efekt diagnostyczny, poprzez przepłukanie naczynia bolusem izotonicznego roztworu chlorku sodu bezpośrednio po podaniu środka kontrastowego.6

Dotętnicza cyfrowa angiografia subtrakcyjna

W przypadku tętniczej cyfrowej angiografii subtrakcyjnej dawki mogą być mniejsze w porównaniu z konwencjonalną angiografią, co stanowi zaletę tej metody diagnostycznej.7

Tomografia komputerowa (TK)

W badaniach TK preferowane jest podawanie preparatu Ultravist w jednorazowym wstrzyknięciu dożylnym, najlepiej przy użyciu automatycznej strzykawki. W przypadku aparatów o długim czasie przebiegu skanu, aby zapewnić względnie stałe stężenie środka we krwi, można rozważyć podanie połowy dawki całkowitej w bolusie, a pozostałej części w ciągu 2-6 minut.8

W przypadku jednowarstwowej, a szczególnie wielowarstwowej spiralnej TK, dla uzyskania optymalnego kontrastowania w obszarze zainteresowania zaleca się:9

  • Jednorazową dawkę dożylną 80-150 ml produktu Ultravist 300
  • Wstrzykiwanie środka kontrastowego automatyczną strzykawką
  • Stosowanie techniki bolus tracking (rozpoczęcie badania po osiągnięciu zadanego stężenia środka w danej strukturze)
TK czaszki

Dla dorosłych w badaniach tomografii komputerowej czaszki zaleca się następujące dawki:10

  • Ultravist 300: 1,0-2,0 ml/kg masy ciała
  • Ultravist 370: 1,0-1,5 ml/kg masy ciała

Urografia dożylna

W badaniach urograficznych dawkowanie należy dostosować do wieku pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem specyficznych potrzeb noworodków, u których konieczne jest stosowanie relatywnie dużych dawek środka kontrastowego z powodu niewielkiej zdolności niedojrzałych nefronów do zagęszczania.11

Grupa wiekowa Dawka jodu Ultravist 300 Ultravist 370
Noworodki (<1 miesiąca) 1,2 g I/kg mc. 4,0 ml/kg mc. 3,2 ml/kg mc.
Niemowlęta (1 miesiąc-2 lata) 1,0 g I/kg mc. 3,0 ml/kg mc. 2,7 ml/kg mc.
Dzieci (2-11 lat) 0,5 g I/kg mc. 1,5 ml/kg mc. 1,4 ml/kg mc.
Młodzież i dorośli 0,3 g I/kg mc. 1,0 ml/kg mc. 0,8 ml/kg mc.

U dorosłych pacjentów w uzasadnionych klinicznie przypadkach można zastosować większe dawki.12

Parametry czasowe badań urograficznych

Przy zastosowaniu powyższego schematu dawkowania i wstrzyknięcia produktu Ultravist 300/370 w ciągu 1-2 minut można oczekiwać następującej dynamiki kontrastowania:13

  • Po 3-5 minutach od rozpoczęcia podawania – silne wykontrastowanie miąższu nerek
  • Po 8-15 minutach – silne wykontrastowanie miedniczek nerkowych i dróg moczowych

Należy zauważyć, że dolne wartości podanych przedziałów czasowych odnoszą się do młodszych pacjentów, a górne wartości do pacjentów w podeszłym wieku. Rekomenduje się wykonanie pierwszego zdjęcia już po 2-3 minutach od podania środka kontrastowego. U noworodków, niemowląt i pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lepszą wizualizację układu moczowego uzyskuje się na zdjęciach wykonanych w fazie opóźnionej.14

Dawkowanie przy podawaniu do jam ciała

Wstrzyknięcia środka kontrastowego podczas artrografii, histerosalpingografii oraz ERCP (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna) powinny być wykonywane pod kontrolą fluoroskopową.15

Zalecane dawkowanie dla pojedynczego badania zależy od wieku, masy ciała, stanu ogólnego pacjenta, problemu klinicznego, techniki badania oraz badanej okolicy anatomicznej:16

  • Artrografia: 5-15 ml produktu Ultravist 300/370
  • ERCP: dawkę dobiera się w zależności od problemu diagnostycznego oraz rozmiarów badanej okolicy
  • Inne badania: dawkę ustala się indywidualnie w zależności od problemu diagnostycznego i rozmiarów badanej okolicy

Mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym (CEM)

W badaniu mammografii kontrastowej preparat Ultravist powinien być wstrzykiwany dożylnie, najlepiej przy użyciu automatycznego wstrzykiwacza. Akwizycja obrazu rozpoczyna się po około 2 minutach od podania środka kontrastowego.17

Zalecane dawkowanie dla dorosłych kobiet:18

  • Ultravist 300/370: 1,5 ml/kg masy ciała

Dodatkowe informacje dotyczące szczególnych grup pacjentów

Noworodki i niemowlęta

Młodsze niemowlęta (w wieku poniżej 1 roku), a zwłaszcza noworodki, należą do grupy szczególnie zagrożonej występowaniem zaburzeń elektrolitowych i zmiennych warunków hemodynamicznych. W tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas:19

  • Ustalania dawki środka kontrastowego
  • Doboru parametrów badania radiologicznego
  • Monitorowania stanu pacjenta
Pacjenci z niewydolnością nerek

Ponieważ jopromid jest wydalany niemal wyłącznie w niezmienionej postaci przez nerki, eliminacja substancji czynnej jest wydłużona u pacjentów z niewydolnością nerek. Aby zmniejszyć ryzyko dodatkowego uszkodzenia nerek indukowanego przez środki kontrastowe u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek, należy stosować minimalną możliwą dawkę środka kontrastowego.20

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl