Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Przy stosowaniu ibuprofenu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, lekarz powinien dokładnie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z leczeniem produktem Ibuprofen B. Braun (400 mg/100 ml). Jako inhibitor syntezy prostaglandyn, ibuprofen może wywierać istotny wpływ na różne aspekty zdrowia reprodukcyjnego, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.¹

Wpływ na ciążę

Inhibitory syntezy prostaglandyn, do których należy ibuprofen, mogą wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Dane epidemiologiczne wskazują na podwyższone ryzyko poronień oraz wad wrodzonych, szczególnie w obrębie układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia, przy stosowaniu tych leków we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko bezwzględne rozwoju wad wrodzonych układu krążenia wzrasta z poziomu poniżej 1% do około 1,5%. Zwiększenie ryzyka wiąże się ze stosowaniem większych dawek leku oraz z wydłużonym czasem ekspozycji.²

Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększonej liczby strat przed- i poimplantacyjnych oraz do zwiększonej częstości obumarcia zarodków lub płodów. U zwierząt otrzymujących te leki w okresie organogenezy zaobserwowano podwyższoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym sercowo-naczyniowych.³

Podawanie ibuprofenu w poszczególnych trymestrach ciąży

Pierwszy i drugi trymestr: W tym okresie ibuprofenu nie należy podawać, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia. Jeśli stosowanie leku jest niezbędne u kobiety planującej ciążę lub będącej w pierwszym czy drugim trymestrze, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży, gdyż może on powodować małowodzie w wyniku zaburzeń czynności nerek płodu. To powikłanie zwykle pojawia się krótko po rozpoczęciu leczenia i jest na ogół odwracalne po jego zakończeniu. Ponadto, w drugim trymestrze raportowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego, które w większości ustępowały po przerwaniu leczenia.⁵

Chociaż dożylne podawanie ibuprofenu (Ibuprofen B. Braun) jest wskazane tylko przez okres do 3 dni, w przypadku ekspozycji na lek od 20. tygodnia ciąży należy rozważyć monitorowanie przedporodowe w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku wykrycia któregokolwiek z tych powikłań, należy natychmiast przerwać podawanie ibuprofenu.⁶

Trzeci trymestr: Stosowanie ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych zarówno u płodu, jak i u matki.⁷

W organizmie płodu inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować:

• Działania toksyczne w obrębie układu krążenia i oddechowego, w tym przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz rozwój nadciśnienia płucnego⁸
• Dysfunkcję nerek⁹

U matki i noworodka, szczególnie pod koniec ciąży, inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować:

• Wydłużenie czasu krwawienia i efekt antyagregacyjny, nawet przy bardzo niskich dawkach leku¹⁰
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może opóźnić lub wydłużyć akcję porodową¹¹

Wpływ na laktację

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego, choć w niewielkich stężeniach. Dotychczasowe obserwacje nie wykazały szkodliwego działania na karmione piersią niemowlęta przy krótkotrwałym stosowaniu leku w mniejszych dawkach.¹²

Należy jednak wziąć pod uwagę następujące zalecenia:

• Przy krótkotrwałym stosowaniu mniejszych dawek ibuprofenu (poniżej 1200 mg/dobę) nie jest konieczne przerywanie karmienia piersią¹³
• W przypadku stosowania dawek powyżej 1200 mg na dobę lub przy leczeniu długotrwałym zaleca się przerwanie karmienia piersią, ze względu na potencjalne ryzyko zahamowania syntezy prostaglandyn u noworodka¹⁴

Wpływ na płodność

Ibuprofen może mieć negatywny wpływ na płodność kobiet i nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę. U kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub są w trakcie diagnostyki niepłodności, należy rozważyć odstawienie ibuprofenu.¹⁵

Mechanizm wpływu na płodność wiąże się z hamowaniem syntezy prostaglandyn, które odgrywają ważną rolę w procesach fizjologicznych związanych z rozrodem i implantacją. Efekt ten jest zwykle odwracalny po zaprzestaniu leczenia.¹⁶