Daforbis
Tabletki powlekane, 5 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną dapagliflozynę w dawce 5 mg lub 10 mg, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest u dorosłych i dzieci powyżej 10 lat jako leczenie wspomagające w cukrzycy typu 2, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami. Ponadto preparat wskazany jest w leczeniu przewlekłej niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek u osób dorosłych. Leczenie jest stosowane w przypadkach, gdy cukrzyca nie jest odpowiednio kontrolowana dietą i ćwiczeniami lub gdy metformina jest niewskazana.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Daforbis, zawierający dapagliflozynę w dawkach 5 mg i 10 mg, jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek. Standardowa dawka wynosi 10 mg raz na dobę, podawana doustnie, niezależnie od posiłków. W przypadku cukrzycy typu 2, przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub leków zwiększających wydzielanie insuliny, zaleca się rozważenie zmniejszenia ich dawek w celu ograniczenia ryzyka hipoglikemii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki przy GFR ≥ 25 ml/min, jednak rozpoczynanie terapii u pacjentów z GFR < 25 ml/min jest niewskazane. W cukrzycy typu 2 z GFR < 45 ml/min skuteczność dapagliflozyny jest ograniczona, co może wymagać dodatkowego leczenia hipoglikemizującego.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkowanie wymaga dostosowania jedynie w przypadku ciężkiej niewydolności, gdzie dawka początkowa powinna wynosić 5 mg z możliwością zwiększenia do 10 mg przy dobrej tolerancji. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób w wieku ≥ 65 lat. W populacji pediatrycznej, dapagliflozyna jest wskazana u dzieci z cukrzycą typu 2 od 10 roku życia bez konieczności zmiany dawki, natomiast brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 10 lat oraz w leczeniu niewydolności serca i przewlekłej choroby nerek u osób poniżej 18 lat. Tabletki Daforbis należy połykać w całości, nie dzielić, a podawanie odbywa się raz na dobę, doustnie, o dowolnej porze dnia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Daforbis 5 mg
ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, dapagliflozyna, GFR, hipoglikemia, insulina, kontrola glikemii, leczenie hipoglikemizujące, leki zwiększające wydzielanie insuliny, niewydolność serca, pochodne sulfonylomocznika, populacja pediatryczna, przewlekła choroba nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Działania niepożądane
Dapagliflozyna wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów z cukrzycą typu 2, niewydolnością serca oraz przewlekłą chorobą nerek. W badaniu DECLARE, z medianą ekspozycji 48 miesięcy (30 623 pacjento-lat), najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zakażenia narządów płciowych (5,5% vs. 0,6% placebo), głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, częściej u kobiet. Hipoglikemia występowała głównie przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika lub insuliny, z częstością lekkiej hipoglikemii do 7,9% w grupie dapagliflozyny vs. 2,1% placebo (glimepiryd) oraz ciężkiej hipoglikemii do 1,0% (insulina). Zakażenia układu moczowego były nieznacznie częstsze (4,7% vs. 3,5%), a niedobór płynów zgłaszano u 1,1% pacjentów na dapagliflozynę i 0,7% na placebo, z ciężkimi zdarzeniami <0,2%. Cukrzycowa kwasica ketonowa występowała rzadko (27 vs. 12 przypadków na 17 160 pacjentów), głównie u osób leczonych insuliną. Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera) było bardzo rzadkie (1 przypadek w grupie dapagliflozyny vs. 5 w placebo). Zmiany parametrów nerkowych, takie jak wzrost kreatyniny, obserwowano u 3,2% pacjentów na dapagliflozynę i 1,8% na placebo, zwykle przemijające i odwracalne, z większą częstością u pacjentów z eGFR 30-60 ml/min/1,73 m².
Profil bezpieczeństwa dapagliflozyny w populacji pediatrycznej (od 10 lat) jest zbliżony do dorosłych. W badaniach z dawkami do 500 mg (50-krotność dawki terapeutycznej) u zdrowych ochotników nie stwierdzono istotnych działań toksycznych ani klinicznie znaczących zaburzeń elektrolitowych czy wpływu na odstęp QT. W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie podtrzymujące zgodnie ze stanem klinicznym, gdyż nie przeprowadzono badań dotyczących usuwania leku przez hemodializę. Podsumowując, dapagliflozyna charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci zakażeń narządów płciowych, umiarkowanym ryzykiem hipoglikemii przy terapii skojarzonej oraz rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami jak zgorzel Fourniera. Zmiany funkcji nerek są zazwyczaj odwracalne, a ryzyko niedoboru płynów i zakażeń układu moczowego jest umiarkowane i dobrze kontrolowane.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Daforbis 5 mg
cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, dapagliflozyna, EGFR, glimepiryd, hipoglikemia, hipotensja, hipowolemia, inhibitor SGLT2, martwicze zapalenie powięzi krocza, metformina, niedobór płynów, niewydolność nerek, niewydolność serca, obniżenie klirensu kreatyniny, obniżone przesączanie kłębuszkowe, odwodnienie, pochodna sulfonylomocznika, przewlekła choroba nerek, sitagliptyna, stulejka, zakażenie grzybicze, zakażenie narządów płciowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie żołędzi prącia, zawroty głowy, zgorzel Fourniera -
Profil bezpieczeństwa leku
Dapagliflozyna jest przeciwwskazana u kobiet karmiących ze względu na brak danych u ludzi oraz wykazanie przenikania leku do mleka u zwierząt, co może stanowić zagrożenie dla dziecka. Lek nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów, jednak pacjentów należy ostrzec o ryzyku hipoglikemii przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika. W przypadku spożywania alkoholu zaleca się ostrożność, gdyż nadużywanie alkoholu może zwiększać ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej podczas terapii dapagliflozyną.
U seniorów nie jest konieczna zmiana dawki, jednak ze względu na częstsze ryzyko odwodnienia, hipotensji i zaburzeń czynności nerek, wymagana jest ostrożność. Leczenie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek powinno być prowadzone z rozwagą – nie zaleca się rozpoczynania terapii przy GFR < 25 ml/min, a skuteczność leku jest obniżona przy GFR < 45 ml/min, przy jednoczesnym wzroście częstości działań niepożądanych. W przypadku zaburzeń czynności wątroby, przy łagodnych i umiarkowanych nie jest konieczna zmiana dawki, natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby wskazane jest stosowanie niższej dawki początkowej oraz monitorowanie ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Daforbis 5 mg
-
Przeciwwskazania
Przeciwwskazaniem bezwzględnym do stosowania leku Daforbis (dapagliflozyna) w dawkach 5 mg i 10 mg jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę jednowodną (25 mg/tabletka 5 mg, 50 mg/tabletka 10 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu laktozy, takimi jak nietolerancja galaktozy, całkowity niedobór laktazy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Wywiad alergologiczny powinien być szczegółowy, gdyż reakcje nadwrażliwości mogą mieć różny przebieg, od łagodnych objawów skórnych po reakcje zagrażające życiu.
Tabletki Daforbis 5 mg są żółte, okrągłe, o średnicy około 7 mm, natomiast 10 mg mają kształt romboidalny o wymiarach około 11 x 8 mm, co ułatwia ich identyfikację i weryfikację ewentualnych reakcji alergicznych. W przypadku potwierdzonej nadwrażliwości na dapagliflozynę lub składniki preparatu należy bezwzględnie odstąpić od terapii i rozważyć alternatywne opcje leczenia. Informowanie pacjenta o konieczności unikania leków zawierających dapagliflozynę oraz ewentualna konsultacja alergologiczna są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii i skuteczności leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Daforbis 5 mg
alergia na leki, alergolog, bezpieczeństwo farmakoterapii, Daforbis, dapagliflozyna, działanie niepożądane, farmakoterapia alternatywna, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Przedawkowanie dapagliflozyny, substancji czynnej leku Daforbis, zostało ocenione w badaniach klinicznych obejmujących zdrowych ochotników oraz pacjentów z cukrzycą typu 2. Doustne dawki do 500 mg (50-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej) nie wykazały działania toksycznego. Zaobserwowano glukozurię utrzymującą się co najmniej 5 dni po dawce 500 mg oraz nieznacznie zwiększoną częstość hipoglikemii przy dawkach do 100 mg (10-krotność dawki terapeutycznej), bez zależności od dawki. Nie stwierdzono natomiast zwiększonej częstości działań niepożądanych typowych dla inhibitorów SGLT-2, takich jak odwodnienie czy hipotensja, nawet przy dawkach 10-krotnie przekraczających zalecane. Ponadto, nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian w stężeniach elektrolitów, biomarkerach czynności nerek ani w odstępie QT w EKG, nawet przy dawkach do 500 mg.
W przypadku przedawkowania leku Daforbis zaleca się leczenie objawowe i podtrzymujące, dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. Nie przeprowadzono badań potwierdzających skuteczność hemodializy w usuwaniu dapagliflozyny, co wskazuje na brak potwierdzonej efektywności tej metody w terapii przedawkowania. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ocenę glukozurii, ryzyka hipoglikemii oraz parametrów elektrolitowych i czynności nerek. Brak istotnych zaburzeń elektrolitowych, nefrotoksyczności czy wydłużenia odstępu QT sugeruje stosunkowo bezpieczny profil toksyczności dapagliflozyny nawet przy znacznie przekroczonych dawkach.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Daforbis 5 mg
cukrzyca typu 2, dapagliflozyna, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie toksyczne, elektrolity w surowicy, glukozuria, hemodializa, hipoglikemia, hipotensja, inhibitor SGLT-2, odstęp QT, odwodnienie, parametr laboratoryjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące dapagliflozyny nie wykazały istotnego zagrożenia karcynogennego, co potwierdzają dwuletnie badania na myszach i szczurach, gdzie nie stwierdzono powstawania guzów nowotworowych przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD). Jednakże badania toksyczności u młodych szczurów (21-90 dzień po urodzeniu) wykazały rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych oraz zwiększenie masy nerek przy dawkach ≥15-krotnie wyższych niż MRHD, z częściową nieodwracalnością zmian po okresie zdrowienia. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego u szczurów, przy ekspozycji matczynej do 1415-krotności MRHD i młodych do 137-krotności MRHD, zaobserwowano podobne zmiany nerkowe oraz zależną od dawki redukcję masy ciała młodocianych przy dawkach ≥15 mg/kg/dobę (≥29-krotność ekspozycji względem MRHD). Toksyczność u samic matczynych była widoczna jedynie przy najwyższych dawkach i objawiała się przemijającym spadkiem masy ciała i spożycia pokarmu, przy czym NOAEL dla rozwoju wynosiła około 19-krotność ekspozycji względem MRHD.
Badania rozwoju zarodka i płodu u królików i szczurów nie wykazały toksyczności matczynej ani teratogenności przy ekspozycjach odpowiednio do 1191- i 1441-krotności MRHD. Podsumowując, profil bezpieczeństwa dapagliflozyny w badaniach przedklinicznych wskazuje na brak ryzyka karcynogennego oraz teratogennego, jednakże wykazano potencjalne ryzyko nefrotoksyczności i wpływu na rozwój nerek przy ekspozycjach znacznie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę u ludzi. Te dane podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu dapagliflozyny u populacji młodocianych oraz w okresie rozwoju prenatalnego i poporodowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Daforbis 5 mg
badanie farmakologiczne, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, guz nowotworowy, kanalik nerkowy, makroskopowy rozrost narządu, NOAEL, organogeneza, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozszerzenie miedniczek nerkowych, rozwój nerek, rozwój przed- i poporodowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa -
Skład i postać leku
Daforbis to lek zawierający dapagliflozynę, inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), stosowany w terapii cukrzycy typu 2 oraz niewydolności serca. Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o dawkach 5 mg i 10 mg, zawierających odpowiednio 5 mg lub 10 mg substancji czynnej. Tabletki różnią się kształtem, wymiarami oraz oznaczeniami: dawka 5 mg to tabletka okrągła o średnicy około 7 mm z wytłoczoną cyfrą „5”, natomiast dawka 10 mg to tabletka romboidalna o wymiarach około 11 x 8 mm z oznaczeniem „10”. W skład substancji pomocniczych wchodzą m.in. laktoza jednowodna (25 mg w tabletce 5 mg i 50 mg w tabletce 10 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy, oraz celuloza mikrokrystaliczna, krospowidon, magnezu stearynian, sodu laurylosiarczan, krzemionka koloidalna, mannitol, alkohol poliwinylowy, tytanu dwutlenek (E 171), makrogol 6000, talk i żelaza tlenek żółty (E 172).
Daforbis jest dostępny w różnych formach opakowań, w tym blistrach OPA/aluminium/PVC/aluminium (14, 28, 30, 98 tabletek), blistrach perforowanych pojedynczych dawek (14×1, 28×1, 30×1, 98×1 tabletka), blistrach z oznakowaniem dni tygodnia (28 i 98 tabletek) oraz butelkach HDPE z zamknięciem zabezpieczającym przed dziećmi (30 i 90 tabletek). Butelki HDPE zawierają dodatkowo wkładkę termozgrzewalną, masę włóknistą oraz środek pochłaniający wilgoć (żel krzemionkowy). Okres ważności wynosi 2 lata dla butelek HDPE oraz 4 lata dla blistrów. Lek przechowuje się w temperaturze pokojowej, bez specjalnych wymagań. Niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami, unikając wyrzucania do kanalizacji lub domowych pojemników na odpady.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Daforbis 5 mg
alkohol poliwinylowy, blister OPA/Aluminium/PVC, blister perforowany, celuloza mikrokrystaliczna, cukrzyca typu 2, dapagliflozyna, dwutlenek tytanu, inhibitor SGLT2, krospowidon, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, laurylosiarczan sodu, makrogol, mannitol, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, polietylen wysokiej gęstości, środek pochłaniający wilgoć, stearynian magnezu, tabletka powlekana, tlenek żelaza, żel krzemionkowy -
Specjalne ostrzeżenia
Dapagliflozyna w dawkach 5 mg i 10 mg, stosowana w postaci tabletek powlekanych Daforbis, jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1 ze względu na ryzyko rozwoju cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA). Leczenie nie powinno być rozpoczynane u pacjentów z GFR poniżej 25 ml/min, a u osób z GFR < 45 ml/min skuteczność hipoglikemizująca jest znacznie obniżona, co wiąże się także ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak wzrost stężenia kreatyniny, fosforu i parathormonu oraz hipotensja. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy zachować ostrożność ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek. Dapagliflozyna może powodować zwiększoną diurezę i obniżenie ciśnienia tętniczego, co wymaga szczególnej uwagi u osób z nadciśnieniem, epizodami hipotensji oraz u osób w podeszłym wieku, zwłaszcza przy współistnieniu stanów prowadzących do odwodnienia.
Istotnym zagrożeniem jest ryzyko wystąpienia DKA, które może mieć nietypowy przebieg z umiarkowanym wzrostem glikemii (< 14 mmol/l, tj. 250 mg/dl). Objawy takie jak nudności, wymioty, ból brzucha, silne pragnienie, zaburzenia oddychania, splątanie czy senność wymagają natychmiastowej diagnostyki w kierunku DKA i przerwania terapii dapagliflozyną. Leczenie należy również przerwać u pacjentów hospitalizowanych z powodu dużych zabiegów chirurgicznych lub ostrych chorób, monitorując stężenia ciał ketonowych we krwi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niską rezerwą komórek beta (niski peptyd C, LADA), z zapaleniem trzustki, odwodnieniem, zmniejszonym spożyciem pokarmów, redukcją dawek insuliny lub zwiększonym zapotrzebowaniem na insulinę (np. w przebiegu ostrej choroby, po operacji, przy nadużywaniu alkoholu). Wznowienie terapii inhibitorami SGLT2 po epizodzie DKA jest możliwe tylko po wykluczeniu innych przyczyn kwasicy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Daforbis
ciśnienie tętnicze, cukrzyca LADA, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, dapagliflozyna, diureza, działanie hipoglikemizujące, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, elektrolity, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipotensja, inhibitor SGLT2, kreatynina, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, parathormon, peptyd C, wskaźnik hematokrytowy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie trzustki -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Dapagliflozyna, substancja czynna leku Daforbis, nie wykazuje bezpośredniego wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjentów, takich jak koncentracja, koordynacja ruchowa czy czas reakcji, co potwierdzają dane kliniczne. Zawroty głowy, zgłaszane często (≥ 1/100 do < 1/10), nie korelują z istotnym pogorszeniem zdolności prowadzenia pojazdów. Kluczowym aspektem jest jednak zwiększone ryzyko hipoglikemii podczas terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną, co może znacząco zaburzać funkcje poznawcze i motoryczne, zagrażając bezpieczeństwu pacjenta. W badaniach klinicznych częstość hipoglikemii podczas stosowania dapagliflozyny 10 mg z glimepirydem wynosiła 6,0% (24. tydzień) i 7,9% (48. tydzień) w porównaniu do 2,1% w grupie placebo. W terapii skojarzonej z insuliną odnotowano lekką hipoglikemię u 40,3% pacjentów po 24 tygodniach i 53,1% po 104 tygodniach stosowania dapagliflozyny 10 mg, w porównaniu do 34,0% i 41,6% w grupie placebo.
Poza hipoglikemią, inne działania niepożądane dapagliflozyny, takie jak odwodnienie, hipowolemia i hipotensja (1,1% pacjentów), mogą prowadzić do zawrotów głowy i zasłabnięć, co również wpływa na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów. Zakażenia układu moczowego występują częściej u pacjentów leczonych dapagliflozyną (4,7% vs. 3,5% placebo) i mogą powodować dyskomfort oraz dekoncentrację. W praktyce klinicznej lekarz powinien edukować pacjentów o braku istotnego wpływu samej dapagliflozyny na zdolność prowadzenia pojazdów, ale jednocześnie szczególnie ostrzegać o ryzyku hipoglikemii w terapii skojarzonej, instruować w rozpoznawaniu jej objawów oraz zalecać monitorowanie glikemii przed prowadzeniem pojazdów. Ponadto, pacjenci powinni być poinformowani o konieczności unikania prowadzenia pojazdów w przypadku objawów hipoglikemii, znacznej hipotensji, zawrotów głowy lub nasilonego pragnienia, a także o posiadaniu szybkodziałających węglowodanów podczas jazdy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Daforbis 5 mg
ciężka hipoglikemia, dapagliflozyna, glimepiryd, hipoglikemia, hipotensja, hipowolemia, insulina, metformina, objawy hipoglikemii, odwodnienie, pochodne sulfonylomocznika, poziom glukozy, szybkodziałające węglowodany, terapia skojarzona, terapia trójlekowa, wzmożone pragnienie, zakażenie układu moczowego, zawroty głowy