Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Daforbis

Podczas stosowania dapagliflozyny w postaci tabletek powlekanych Daforbis należy uwzględnić szereg specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności dotyczących bezpieczeństwa terapii. Wiedza ta jest kluczowa dla personelu medycznego zalecającego ten lek pacjentom z cukrzycą typu 2.¹

Przeciwwskazania ogólne

Produkt leczniczy Daforbis zawierający dapagliflozynę w dawkach 5 mg lub 10 mg nie powinien być stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 1. Wynika to z ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w szczególności cukrzycowej kwasicy ketonowej.²

Zaburzenia czynności nerek

Ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne, nie zaleca się rozpoczynania leczenia dapagliflozyną u pacjentów z współczynnikiem filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 25 ml/min. Należy pamiętać, że skuteczność dapagliflozyny w obniżaniu stężenia glukozy jest bezpośrednio zależna od czynności nerek.³

U pacjentów z GFR poniżej 45 ml/min skuteczność hipoglikemizująca leku jest znacząco zmniejszona, a w przypadku ciężkiej niewydolności nerek efekt terapeutyczny może być znikomy. W badaniu klinicznym przeprowadzonym z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 i umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR < 60 ml/min) zaobserwowano zwiększoną częstość działań niepożądanych w grupie otrzymującej dapagliflozynę w porównaniu z placebo.⁴

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych w tej grupie należały: zwiększenie stężenia kreatyniny, podwyższone stężenie fosforu, wzrost poziomu parathormonu (PTH) oraz wystąpienie hipotensji.⁵

Zaburzenia czynności wątroby

Doświadczenie kliniczne w stosowaniu dapagliflozyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby jest ograniczone. Należy zachować szczególną ostrożność, gdyż u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby ekspozycja na działanie dapagliflozyny jest zwiększona ze względu na zmiany w metabolizmie leku.⁶

Ryzyko niedoboru płynów i hipotensji

Mechanizm działania dapagliflozyny powoduje zwiększenie diurezy, co może prowadzić do nieznacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, co zostało potwierdzone w badaniach klinicznych. Efekt ten może być szczególnie nasilony u pacjentów z wysokim stężeniem glukozy we krwi.⁷

Szczególną ostrożność należy zachować u następujących grup pacjentów, u których obniżenie ciśnienia tętniczego spowodowane przez dapagliflozynę może stanowić istotne ryzyko kliniczne:⁸

• Pacjenci leczeni z powodu nadciśnienia tętniczego
• Pacjenci z epizodami hipotensji w wywiadzie
• Pacjenci w podeszłym wieku

W przypadku współistnienia schorzeń mogących prowadzić do niedoboru płynów (np. choroby przewodu pokarmowego), zaleca się ścisłe monitorowanie stanu nawodnienia pacjenta. Monitorowanie powinno obejmować:⁹

• Badanie fizykalne
• Regularny pomiar ciśnienia tętniczego
• Badania laboratoryjne z oceną wskaźnika hematokrytowego
• Monitoring stężenia elektrolitów

W przypadku stwierdzenia niedoboru płynów u pacjenta, należy bezwzględnie przerwać stosowanie dapagliflozyny do czasu przywrócenia właściwej gospodarki wodno-elektrolitowej.¹⁰

Cukrzycowa kwasica ketonowa

U pacjentów leczonych inhibitorami kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2), w tym dapagliflozyną, raportowano rzadkie przypadki cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA), w tym przypadki zagrażające życiu i zakończone zgonem. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że obraz kliniczny może być nietypowy – stężenie glukozy we krwi może być tylko umiarkowanie podwyższone, poniżej 14 mmol/l (250 mg/dl).¹¹

W przypadku wystąpienia niespecyficznych objawów, takich jak:¹²

• Nudności
• Wymioty
• Jadłowstręt
• Ból brzucha
• Silne pragnienie
• Zaburzenia oddychania
• Splątanie
• Niezwykłe zmęczenie lub senność

należy niezwłocznie przeprowadzić diagnostykę w kierunku cukrzycowej kwasicy ketonowej, niezależnie od aktualnego stężenia glukozy we krwi.¹³

W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia rozpoznania DKA, należy natychmiast przerwać leczenie dapagliflozyną.¹⁴

Ponadto, należy przerwać stosowanie dapagliflozyny u pacjentów hospitalizowanych z powodu dużych zabiegów chirurgicznych lub ostrych ciężkich chorób. U tych pacjentów zaleca się monitorowanie stężeń ciał ketonowych, preferując oznaczanie ich stężenia we krwi zamiast w moczu. Leczenie można wznowić dopiero po normalizacji stężenia ciał ketonowych i stabilizacji stanu klinicznego pacjenta.¹⁵

Przed rozpoczęciem terapii dapagliflozyną należy przeprowadzić szczegółową ocenę czynników ryzyka kwasicy ketonowej u danego pacjenta.¹⁶

Grupy pacjentów wysokiego ryzyka DKA

Zwiększone ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej może występować w następujących grupach:¹⁷

• Pacjenci z niską rezerwą czynnościową komórek beta:
  • Chorzy z cukrzycą typu 2 z małym stężeniem peptydu C
  • Pacjenci z utajoną autoimmunologiczną cukrzycą dorosłych (LADA)
  • Osoby z zapaleniem trzustki w wywiadzie
• Pacjenci ze stanami prowadzącymi do ograniczenia spożywania pokarmów
• Pacjenci z ciężkim odwodnieniem
• Pacjenci, u których zredukowano dawki insuliny
• Pacjenci ze zwiększonym zapotrzebowaniem na insulinę z powodu:
  • Ostrej choroby
  • Operacji chirurgicznej
  • Nadużywania alkoholu

W tych grupach ryzyka należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania inhibitorów SGLT2, w tym dapagliflozyny.¹⁸

Nie zaleca się wznawiania leczenia inhibitorami SGLT2 u pacjentów, u których wcześniej wystąpiła kwasica ketonowa podczas stosowania leku z tej grupy, chyba że zidentyfikowano i usunięto inną wyraźną przyczynę tego stanu.¹⁹