Działania niepożądane
Crusia 60 mg/0,6 ml (6000 j.m.)

Działania niepożądane leku Crusia

Działania niepożądane stanowią istotny element profilu bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej, substancji czynnej produktu leczniczego Crusia. Dane dotyczące bezpieczeństwa opierają się na badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów, którzy otrzymywali enoksaparynę sodową w różnych wskazaniach terapeutycznych i schematach dawkowania.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) u pacjentów z czynną chorobą nowotworową jest podobny do profilu bezpieczeństwa w standardowym leczeniu ZŻG i ZP.²

Należy odnotować, że w związku z leczeniem enoksaparyną zgłaszano również ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), co stanowi istotne działanie niepożądane z zakresu zmian skórnych.³

Krwotoki jako główne powikłanie

Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych enoksaparyny sodowej szczególne miejsce zajmują powikłania krwotoczne. Duże krwotoki obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, przy czym niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.⁴

Powikłania krwotoczne u pacjentów chirurgicznych uznawano za poważne w następujących przypadkach:

• gdy krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne
• gdy towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥ 2 g/dl
• gdy konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych

Należy podkreślić, że krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze uznawano za poważne.⁵

Ryzyko krwotoku wzrasta w obecności następujących czynników:

• zmiany organiczne powodujące krwawienie
• procedury inwazyjne
• jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę

⁶

Małopłytkowość immunoalergiczna

Szczególnie niebezpiecznym działaniem niepożądanym jest małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą. W niektórych przypadkach zakrzepica była powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny, co stanowi poważne zagrożenie dla życia i zdrowia pacjenta.⁷

Powikłania neurologiczne

Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych enoksaparyny sodowej wymienia się krwiak okołordzeniowy (lub krwiak w kanale kręgowym). Te powikłania mogą prowadzić do różnego stopnia deficytów neurologicznych, w tym długotrwałego lub trwałego porażenia, co znacząco wpływa na jakość życia pacjenta.⁸

Reakcje w miejscu podania

Enoksaparyna sodowa może powodować szereg reakcji w miejscu wstrzyknięcia, takich jak:

• krwiak w miejscu wstrzyknięcia – często występujące powikłanie
• ból w miejscu wstrzyknięcia – częsta dolegliwość
• obrzęk, krwotok, reakcje nadwrażliwości, stan zapalny – inne często występujące reakcje
• miejscowe podrażnienie – niezbyt często
• martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia – niezbyt często

Ponadto mogą wystąpić guzki w miejscu wstrzyknięcia (guzki zapalne, które nie są otorbionymi zbiornikami enoksaparyny). Te objawy zwykle przemijają po kilku dniach i nie wymagają odstawienia leku.⁹

Reakcje skórne i alergiczne

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry i reakcji alergicznych podczas stosowania enoksaparyny sodowej obserwowano:

• pokrzywkę, świąd, rumień – często
• pęcherzowe zapalenie skóry – niezbyt często
• łysienie – rzadko
• zapalenie naczyń skóry – rzadko
• martwicę skóry, zwykle występującą w miejscu wstrzyknięcia – rzadko
• reakcje alergiczne – często
• reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs – rzadko
• ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP) – częstość nieznana

Martwica skóry zwykle jest poprzedzona wystąpieniem plamicy lub plam rumieniowych, z naciekami i towarzyszącą bolesnością.¹⁰

Zaburzenia wątroby

Stosowanie enoksaparyny sodowej może prowadzić do zaburzeń funkcji wątroby, wśród których najczęstszym jest zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz > 3 razy powyżej górnej granicy normy). Rzadziej obserwuje się uszkodzenie komórek wątroby czy cholestatyczne uszkodzenie wątroby. ^{3 razy powyżej górnej granicy normy) […] Uszkodzenie komórek wątroby […] Cholestatyczne uszkodzenie wątroby”>11}

Inne działania niepożądane

Do rzadszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem enoksaparyny sodowej należą:

• osteoporoza – występująca po długotrwałym leczeniu (dłuższym niż 3 miesiące) – rzadko
• hiperkaliemia – rzadko
• eozynofilia – rzadko

¹²

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych oraz zgłoszone po wprowadzeniu produktu leczniczego Crusia do obrotu, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji układowej.¹³

Częstość występowania: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (< 1/10 000); częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Crusia" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania zdefiniowana jest następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (14

Szczególne grupy ryzyka

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania enoksaparyny sodowej u pacjentów z czynnikami ryzyka krwawienia, takimi jak:

• Zaburzenia organiczne powodujące skłonność do krwawień
• Pacjenci poddawani procedurom inwazyjnym
• Pacjenci jednocześnie przyjmujący leki wpływające na hemostazę

W tych grupach ryzyka zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem objawów krwawienia.¹⁵

Pacjenci chirurgiczni

U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym obserwowano większe ryzyko powikłań krwotocznych, z częstością dużych krwotoków sięgającą 4,2%. W tej grupie należy szczególnie uważnie monitorować oznaki krwawienia, a poważne krwotoki wymagają natychmiastowej interwencji.¹⁶

Pacjenci z chorobą nowotworową

Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z czynną chorobą nowotworową jest porównywalny do standardowego leczenia ZŻG i ZP, jednak należy pamiętać, że pacjenci onkologiczni mają zwiększone ryzyko zarówno powikłań zakrzepowo-zatorowych, jak i krwotocznych.¹⁷