Właściwości farmakodynamiczne
Atorvastatin Medical Valley 80 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, jest kluczowym lekiem hipolipemizującym stosowanym w terapii hipercholesterolemii i hiperlipidemii mieszanej. Mechanizm działania obejmuje hamowanie biosyntezy cholesterolu w wątrobie, zwiększenie ekspresji receptorów LDL na hepatocytach oraz nasilanie wychwytu i katabolizmu LDL, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia LDL-C (o 41-61%), cholesterolu całkowitego (o 30-46%), apolipoproteiny B (o 34-50%) oraz triglicerydów (o 14-33%), a także umiarkowanego wzrostu HDL-C. Atorwastatyna wykazuje skuteczność także u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, u których standardowe leczenie jest często nieskuteczne. Badania kliniczne, takie jak REVERSAL, MIRACL, ASCOT-LLA, CARDS i SPARCL, potwierdziły korzyści terapii atorwastatyną w dawkach do 80 mg/dobę, wykazując redukcję progresji miażdżycy, zmniejszenie ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu oraz poprawę parametrów zapalnych (np. CRP o 36,4%).
- Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny
- Efektywność kliniczna atorwastatyny w różnych populacjach pacjentów
- Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
- Wpływ na miażdżycę
- Ostry zespół wieńcowy
- Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
- Cukrzyca typu 2 – badanie CARDS
- Ponowny udar mózgu – badanie SPARCL
- Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny u dzieci i młodzieży
Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny
Atorwastatyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków modyfikujących stężenie lipidów, będąc inhibitorem reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA05). Jest to lek o kluczowym znaczeniu w terapii hipolipemizującej, wykazujący złożony mechanizm działania i szerokie spektrum efektów terapeutycznych.1
Mechanizm działania
Atorwastatyna jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA). Enzym ten odgrywa kluczową rolę jako czynnik ograniczający szybkość syntezy cholesterolu, katalizując przemianę HMG-CoA do mewalonianu, który jest prekursorem steroli, w tym cholesterolu. W wątrobie, triglicerydy i cholesterol są wbudowywane do lipoprotein bardzo niskiej gęstości (VLDL), a następnie transportowane w osoczu do tkanek obwodowych. Z VLDL powstają lipoproteiny niskiej gęstości (LDL), które są katabolizowane głównie za pośrednictwem receptorów o wysokim powinowactwie do LDL.2
Działanie atorwastatyny polega na zmniejszaniu stężenia cholesterolu i lipoprotein w surowicy poprzez:
- hamowanie reduktazy HMG-CoA, co prowadzi do hamowania biosyntezy cholesterolu w wątrobie
- zwiększanie liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów
- nasilanie wychwytu i katabolizmu LDL
- zmniejszanie wytwarzania cząsteczek LDL oraz ich ilości
- prowadzenie do nasilonego i utrzymującego się wzrostu aktywności receptora LDL
- wprowadzanie korzystnych zmian jakościowych krążących cząsteczek LDL
3
Należy podkreślić, że atorwastatyna skutecznie zmniejsza stężenie LDL-C także u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie reagują na standardowe leczenie hipolipemizujące.4
Efektywność dawkowania
W badaniach zależności odpowiedzi od wielkości dawki wykazano, że atorwastatyna wywołuje istotne zmiany parametrów lipidowych, w tym:
- zmniejszenie stężenia całkowitego cholesterolu o 30-46%
- redukcję LDL-C o 41-61%
- obniżenie apolipoproteiny B o 34-50%
- zmniejszenie stężenia triglicerydów o 14-33%
- różnie nasilone zwiększenie stężenia HDL-C i apolipoproteiny A1
5
Efekty te obserwowano zarówno u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, jak i innymi postaciami hipercholesterolemii oraz hiperlipidemiami mieszanymi, w tym u osób z cukrzycą insulinoniezależną.6
Kluczowym aspektem działania atorwastatyny jest udowodniony związek między redukcją stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C i apolipoproteiny B a zmniejszeniem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych oraz śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych.7
Efektywność kliniczna atorwastatyny w różnych populacjach pacjentów
Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
W wieloośrodkowym, 8-tygodniowym otwartym badaniu z opcjonalną fazą dodatkową przeprowadzonym z udziałem 335 pacjentów, u 89 z nich zidentyfikowano homozygotyczną hipercholesterolemię rodzinną. W tej grupie średnia procentowa redukcja poziomu LDL-C wyniosła około 20%. Atorwastatynę podawano w dawkach do 80 mg na dobę.8
Wpływ na miażdżycę
Badanie REVERSAL (Reversing Atherosclerosis with Aggressive Lipid-Lowering Study) oceniało wpływ intensywnego leczenia hipolipemizującego atorwastatyną w dawce 80 mg w porównaniu ze standardowym leczeniem prawastatyną w dawce 40 mg na miażdżycę tętnic wieńcowych. Oceny dokonywano za pomocą ultrasonografii wewnątrznaczyniowej (IVUS) u pacjentów z chorobą wieńcową. W tym randomizowanym badaniu z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, IVUS wykonywano na początku oraz po 18 miesiącach leczenia u 502 pacjentów.9
Wyniki badania wykazały istotne różnice między grupami leczenia:
- W grupie atorwastatyny (n=253) nie stwierdzono progresji miażdżycy
- Mediana procentowej zmiany całkowitej objętości blaszek miażdżycowych wynosiła -0,4% (p=0,98) w grupie atorwastatyny i +2,7% (p=0,001) w grupie prawastatyny (n=249)
- Różnica między grupami była statystycznie znamienna (p=0,02)
10
W badaniu zaobserwowano również istotne zmiany parametrów lipidowych:
- Stężenie LDL-C w grupie atorwastatyny zmniejszyło się z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 28 mg/dL) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/L (78,9 ± 30 mg/dL)
- W grupie prawastatyny stężenie LDL-C obniżyło się z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 26 mg/dL) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/L (110 ± 26 mg/dL) (p<0,0001)
<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W grupie leczonej atorwastatyną stężenie LDL-C uległo zmniejszeniu z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 28 mg/dL) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/L (78,9 ± 30 mg/dL), a w grupie leczonej prawastatyną – z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 26 mg/dL) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/L (110 ± 26 mg/dL) (p11
Atorwastatyna powodowała też znamienne zmiany innych parametrów lipidowych i zapalnych:
- Zmniejszenie średniego stężenia cholesterolu całkowitego o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001)
- Redukcja średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009)
- Obniżenie średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p<0,0001)
- Zwiększenie średniego stężenia HDL-C o 2,9% (prawastatyna o 5,6%, różnica nieznamienna statystycznie)
- Zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4% (prawastatyna o 5,2%, p<0,0001)
<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Atorwastatyna powodowała też znamienne zmniejszenie średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001), średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009) i średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p<0,0001). Stosowanie atorwastatyny prowadziło do zwiększenia średniego stężenia HDL-C o 2,9% (po prawastatynie o 5,6%, wartość p nieznamienna statystycznie). W grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono ponadto zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną zmniejszenie to wynosiło średnio 5,2% (p12
Należy podkreślić, że wyników tych nie można ekstrapolować na mniejsze dawki atorwastatyny, a profile bezpieczeństwa i tolerancji obu leków były porównywalne. W badaniu nie oceniano wpływu intensywnego obniżania stężenia lipidów na główne, sercowo-naczyniowe punkty końcowe.13
Ostry zespół wieńcowy
W badaniu MIRACL (Myocardial Ischemia Reduction with Aggressive Cholesterol Lowering) oceniano wpływ atorwastatyny w dawce 80 mg u 3086 pacjentów (atorwastatyna: n=1538; placebo: n=1548) z ostrym zespołem wieńcowym (zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, niestabilna dławica piersiowa). Leczenie rozpoczynano w fazie ostrej po przyjęciu do szpitala i prowadzono przez 16 tygodni.14
Wyniki badania wykazały, że atorwastatyna w dawce 80 mg/dobę:
- Wydłużała czas do osiągnięcia złożonego głównego punktu końcowego (zgon bez względu na przyczynę, zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem, zatrzymanie akcji serca zakończone udaną resuscytacją lub dławica piersiowa z niedokrwieniem mięśnia sercowego wymagająca hospitalizacji)
- Redukowała ryzyko wystąpienia głównego punktu końcowego o 16% (p=0,048)
- Zmniejszała o 26% częstość ponownych hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej z cechami niedokrwienia mięśnia sercowego (p=0,018)
15
W przypadku żadnego z pozostałych drugorzędowych punktów końcowych nie osiągnięto progu znamienności statystycznej. Łączna częstość zdarzeń wyniosła 22,4% w grupie atorwastatyny i 22,2% w grupie placebo. Profil bezpieczeństwa atorwastatyny w badaniu MIRACL był zgodny z profilem bezpieczeństwa leku.16
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym
Wpływ atorwastatyny na zakończoną i niezakończoną zgonem chorobę wieńcową oceniano w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu ASCOT-LLA (Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial Lipid Lowering Arm). Badanie przeprowadzono z zastosowaniem podwójnie ślepej próby u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, w wieku 40-79 lat, z ujemnym wywiadem w kierunku zawału mięśnia sercowego oraz leczenia dławicy piersiowej, oraz ze stężeniem cholesterolu całkowitego ≤ 6,5 mmol/L (251 mg/dL).17
Wszyscy pacjenci mieli przynajmniej 3 z wcześniej ustalonych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego: płeć męską, wiek ≥ 55 lat, palenie tytoniu, cukrzycę, dodatni wywiad w kierunku występowania choroby wieńcowej u krewnego pierwszego stopnia, stosunek TC:HDL-C > 6, chorobę naczyń obwodowych, przerost lewej komory, przebyty incydent mózgowo-naczyniowy, swoiste zmiany w EKG, białkomocz lub albuminurię. 6, chorobę naczyń obwodowych, przerost lewej komory, przebyty incydent mózgowo-naczyniowy, swoiste zmiany w EKG, białkomocz lub albuminurię.”>18
Pacjenci otrzymywali leki przeciwnadciśnieniowe (w schemacie opartym albo na amlodypinie, albo na atenololu) i atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=5168) lub placebo (n=5137).19
| Zdarzenie | Redukcja względnego ryzyka (%) | Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs. placebo) | Redukcja bezwzględnego ryzyka (%) | Wartość p |
|---|---|---|---|---|
| Zakończona zgonem choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem | 36% | 100 vs. 154 | 1,1% | 0,0005 |
| Zdarzenia sercowo-naczyniowe i zabiegi rewaskularyzacji łącznie | 20% | 389 vs. 483 | 1,9% | 0,0008 |
| Zdarzenia wieńcowe łącznie | 29% | 178 vs. 247 | 1,4% | 0,0006 |
20
Śmiertelność całkowita oraz śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych uległy znamiennemu zmniejszeniu w grupie atorwastatyny (śmiertelność całkowita: 185 zgonów vs 212 w grupie placebo, p=0,17; śmiertelność z przyczyn krążeniowych: 74 zgony vs 82 w grupie placebo, p=0,51).21
W analizie podgrup wydzielonych ze względu na płeć (81% mężczyzn, 19% kobiet) stwierdzono korzystne działanie atorwastatyny u mężczyzn, lecz nie u kobiet, prawdopodobnie ze względu na małą częstość incydentów w podgrupie kobiet. Obserwowano również znamienną zależność skuteczności leczenia od stosowanego leku przeciwnadciśnieniowego – atorwastatyna była bardziej skuteczna u pacjentów leczonych amlodypiną [HR 0,47 (0,32-0,69), p=0,00008] niż u pacjentów leczonych atenololem [HR 0,83 (0,59-1,17), p=0,287].22
Cukrzyca typu 2 – badanie CARDS
Wpływ atorwastatyny na zakończoną i niezakończoną zgonem chorobę układu sercowo-naczyniowego oceniano również w badaniu CARDS (Collaborative Atorvastatin Diabetes Study). Było to randomizowane, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo badanie prowadzone w warunkach podwójnie ślepej próby u pacjentów z cukrzycą typu 2 w wieku 40-75 lat, bez wcześniejszej historii chorób układu krążenia oraz stężeniem LDL-C ≤ 4,14 mmol/L (≤ 160 mg/dL) i stężeniem TG ≤ 6,78 mmol/L (≤ 600 mg/dL).23
Wszyscy pacjenci mieli przynajmniej jeden z następujących czynników ryzyka: nadciśnienie tętnicze, aktualne palenie tytoniu, retinopatię, mikroalbuminurię lub makroalbuminurię. Pacjenci otrzymywali atorwastatynę w dawce 10 mg na dobę (n=1428) albo placebo (n=1410) przez okres, którego mediana trwania wynosiła 3,9 lat.24
| Zdarzenie | Redukcja względnego ryzyka (%) | Liczba zdarzeń (atorwastatyna vs. placebo) | Redukcja bezwzględnego ryzyka (%) | Wartość p |
|---|---|---|---|---|
| Duże zdarzenia sercowo-naczyniowe (zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego, zgon z powodu ostrej postaci choroby wieńcowej, niestabilna dławica piersiowa, CABG, PTCA, rewaskularyzacja, udar mózgu) | 37% | 83 vs. 127 | 3,2% | 0,001 |
| Zawał mięśnia sercowego (zakończony lub niezakończony zgonem ostry zawał mięśnia sercowego, niemy zawał mięśnia sercowego) | 42% | 38 vs. 64 | 1,9% | 0,007 |
| Udary mózgu (zakończone i niezakończone zgonem) | 48% | 21 vs. 39 | 1,3% | 0,0163 |
25
Nie stwierdzono różnic w skuteczności leczenia ze względu na płeć pacjentów, wiek lub początkową wartość stężenia cholesterolu LDL. Obserwowano korzystny trend w odniesieniu do wskaźnika umieralności (82 zgony w grupie placebo wobec 61 zgonów w grupie atorwastatyny, p=0,0592).26
Ponowny udar mózgu – badanie SPARCL
W badaniu SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) oceniano wpływ podawania atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę lub placebo na występowanie udarów mózgu u 4731 pacjentów z udarem mózgu lub przemijającym napadem niedokrwiennym (TIA) przebytymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy, bez choroby niedokrwiennej serca (CHD) w wywiadzie.27
Charakterystyka pacjentów biorących udział w badaniu:
- 60% płci męskiej
- Wiek 21-92 lata (średni wiek: 63 lata)
- Średnie wyjściowe stężenie LDL wynosiło 133 mg/dL (3,4 mmol/L)
- W trakcie leczenia atorwastatyną średnie stężenie LDL-C wynosiło 73 mg/dL (1,9 mmol/L)
- W grupie placebo średnie stężenie LDL-C wynosiło 129 mg/dL (3,3 mmol/L)
- Mediana okresu obserwacji wynosiła 4,9 roku
28
Wyniki badania wykazały, że podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg prowadziło do zmniejszenia ryzyka wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego w postaci udaru mózgu prowadzącego lub nieprowadzącego do zgonu o 15% (HR 0,85; 95% CI, 0,72-1,00; p=0,05 lub 0,84; 95% CI, 0,71-0,99; p=0,03 po korekcie uwzględniającej czynniki wyjściowe) w porównaniu do placebo.29
Umieralność ogólna wyniosła 9,1% (216/2365) w grupie leczonej atorwastatyną w porównaniu do 8,9% (211/2366) w grupie otrzymującej placebo.30
Analiza post hoc wykazała złożony wpływ na różne typy udarów:
- Zmniejszenie częstości występowania udarów niedokrwiennych (218/2365, 9,2% wobec 274/2366, 11,6%, p=0,01)
- Zwiększenie częstości występowania udarów krwotocznych (55/2365, 2,3% wobec 33/2366, 1,4%, p=0,02)
31
Szczególną uwagę zwrócono na podgrupy pacjentów z przebytym udarem:
- U pacjentów z przebytym udarem krwotocznym stwierdzono zwiększenie ryzyka udaru krwotocznego (7/45 w grupie atorwastatyny wobec 2/48 w grupie placebo; HR 4,06; 95% CI, 0,84-19,57), przy podobnym ryzyku udaru niedokrwiennego w obu grupach (3/45 vs 2/48; HR 1,64; 95% CI, 0,27-9,82)
- U pacjentów z przebytym udarem lakunarnym obserwowano zwiększenie ryzyka udaru krwotocznego (20/708 vs 4/701; HR 4,99; 95% CI, 1,71-14,61), ale zmniejszenie ryzyka udaru niedokrwiennego (79/708 vs 102/701; HR 0,76; 95% CI, 0,57-1,02)
32
Istnieje możliwość, że u pacjentów z przebytym udarem lakunarnym, którzy otrzymują atorwastatynę w dawce 80 mg/dobę, stwierdza się zwiększenie ryzyka udaru „netto”. W podgrupie pacjentów z przebytym udarem krwotocznym umieralność ogólna była wyższa w grupie atorwastatyny (15,6% – 7/45) niż w grupie placebo (10,4% – 5/48). W podgrupie pacjentów z przebytym udarem lakunarnym umieralność ogólna również była wyższa w grupie atorwastatyny (10,9% – 77/708) niż w grupie placebo (9,1% – 64/701).33
Właściwości farmakodynamiczne atorwastatyny u dzieci i młodzieży
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna u dzieci w wieku 6-17 lat
Przeprowadzono 8-tygodniowe, otwarte badanie oceniające właściwości farmakokinetyczne, farmakodynamiczne oraz profil bezpieczeństwa i tolerancji atorwastatyny u dzieci i młodzieży z genetycznie potwierdzoną heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną oraz początkowym stężeniem LDL-C ≥ 4 mmol/L. Do badania włączono 39 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat, podzielonych na dwie kohorty:34
- Kohorta A: 15 dzieci w wieku 6–12 lat w stadium 1 w skali Tannera
- Kohorta B: 24 dzieci w wieku 10–17 lat w stadium ≥2 w skali Tannera
35
Początkowa dawka atorwastatyny wynosiła:
- 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia w Kohorcie A
- 10 mg na dobę w postaci tabletki w Kohorcie B
Dawkę atorwastatyny podwajano, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C < 3,35 mmol/L w 4. tygodniu oraz jeśli produkt był dobrze tolerowany.<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Początkowa dawka atorwastatyny w Kohorcie A wynosiła 5 mg na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia, a w Kohorcie B 10 mg na dobę w postaci tabletki. Dawka atorwastatyny była podwajana, jeśli u pacjenta nie osiągnięto docelowego stężenia LDL-C 36
Już w 2. tygodniu u wszystkich pacjentów zaobserwowano zmniejszenie średnich wartości LDL-C, TC, VLDL-C i Apo B. U pacjentów, którym podawano dawkę podwójną, obserwowano dodatkowe zmniejszenie już po 2 tygodniach, podczas pierwszej oceny po zwiększeniu dawki. Średnie procentowe zmniejszenie wartości parametrów lipidowych było podobne w obu kohortach, niezależnie od dawkowania. W 8. tygodniu średnia procentowa zmiana w stosunku do początkowego stężenia LDL-C i TC wynosiła odpowiednio około 40% i 30% w całym zakresie dawkowania.37
W drugim otwartym badaniu klinicznym prowadzonym u jednej grupy pacjentów wzięło udział 271 dzieci i młodzieży obojga płci w wieku od 6 do 15 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Uczestnicy byli leczeni atorwastatyną przez okres do trzech lat. Warunkiem włączenia do badania było potwierdzenie heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej i początkowe stężenie LDL-C ≥ 4 mmol/L (około 152 mg/dL).38
W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Dawkowanie atorwastatyny ustalono następująco:
- Dzieci poniżej 10 lat: początkowa dawka 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia)
- Dzieci w wieku 10 lat i starsze: początkowa dawka 10 mg (raz na dobę)
U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C < 3,35 mmol/L. Średnia ważona dawka u dzieci w wieku od 6 do 9 lat wynosiła 19,6 mg, natomiast średnia ważona dawka u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 23,9 mg.<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu wzięło udział 139 dzieci w stadium rozwojowym 1 w skali Tannera (w wieku od 6 do 10 lat). Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci poniżej 10 lat wynosiła 5 mg (raz na dobę w postaci tabletki do rozgryzania i żucia). Początkowa dawka atorwastatyny u dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosiła 10 mg (raz na dobę). U wszystkich dzieci istniała możliwość zwiększenia dawki do osiągnięcia docelowego stężenia LDL-C 39
Średnia (+/- SD) wyjściowa wartość LDL-C wynosiła 6,12 (1,26) mmol/L, co w przybliżeniu równe było 233 (48) mg/dL. Wyniki końcowe przedstawiono w poniższej tabeli:40
| Punkt czasowy | Początek badania (N=271) | Miesiąc 30 (N=206) | Miesiąc 36/ET (N=240) |
|---|---|---|---|
| TC (SD) | 7,86 (1,30) | 4,95 (0,77)* | 5,12 (0,86) |
| LDL-C (SD) | 6,12 (1,26) | 3,25 (0,67) | 3,45 (0,81) |
| HDL-C (SD) | 1,314 (0,2663) | 1,327 (0,2796) | 1,308 (0,2739) |
| TG (SD) | 0,93 (0,47) | 0,79 (0,38)* | 0,78 (0,41) |
| Apo B (SD)# | 1,42 (0,28)** | 0,90 (0,17)* | 0,93 (0,20)*** |
TC = cholesterol całkowity; LDL-C = lipoproteina o niskiej gęstości C; HDL-C = lipoproteina o wysokiej gęstości C; TG = trójglicerydy; Apo B = apolipoproteina B; „Miesiąc 36/ET” obejmował dane z ostatniej wizyty w przypadku pacjentów, którzy zakończyli swój udział w badaniu przed ustalonym punktem czasowym 36 miesięcy, jak również pełne dane z 36 miesięcy w przypadku pacjentów, którzy uczestniczyli w badaniu przez 36 miesięcy; „*”= Miesiąc 30 N dla tego parametru wyniosła 207; „**”= Początek badania N dla tego parametru wyniosła 270; „***” = Miesiąc 36/ET N dla tego parametru wyniosła 243; „#” = g/l dla Apo B.
41
Uzyskane dane potwierdziły brak wpływu produktu leczniczego na którykolwiek z parametrów wzrostu i rozwoju (tj. wzrost, wagę, wskaźnik BMI, stadium rozwoju według skali Tannera, ocenę ogólnego rozwoju i dojrzewania) u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną leczonych atorwastatyną przez okres 3 lat. Nie odnotowano również wpływu produktu leczniczego na wzrost, wagę ani BMI u pacjentów podzielonych według wieku, płci i wizyt.42
Heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia u pacjentów pediatrycznych w wieku 10-17 lat
W kolejnym badaniu, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanym placebo, po którym nastąpiła otwarta faza obserwacji, wzięło udział 187 chłopców i miesiączkujących dziewcząt w wieku 10–17 lat (średni wiek 14,1 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (FH) lub ciężką hipercholesterolemią. Uczestników przydzielono losowo do grupy przyjmującej atorwastatynę (n=140) lub placebo (n=47) przez okres 26 tygodni. Przez kolejne 26 tygodni wszyscy uczestnicy przyjmowali atorwastatynę.43
Schemat dawkowania był następujący:
- Przez pierwsze 4 tygodnie podawano dawkę 10 mg atorwastatyny raz na dobę
- Jeśli stężenie LDL-C wynosiło > 3,36 mmol/L, dawkę zwiększano do 20 mg
3,36 mmol/L, dawkę zwiększano do 20 mg.”>44
Podczas trwającej 26 tygodni podwójnie ślepej fazy badania atorwastatyna znacząco zmniejszyła całkowite stężenie cholesterolu, cholesterolu LDL, triglicerydów i apolipoproteiny B w osoczu. Średnia uzyskana wartość cholesterolu LDL wynosiła 3,38 mmol/L (zakres: 1,81 – 6,26 mmol/L) w grupie przyjmującej atorwastatynę, w porównaniu do 5,91 mmol/L (zakres: 3,93-9,96 mmol/L) w grupie placebo.45
W dodatkowym badaniu porównującym atorwastatynę z kolecstypolem u pacjentów w wieku 10–18 lat z hipercholesterolemią wykazano, że atorwastatyna (N=25) powodowała znaczne zmniejszenie stężenia LDL-C w 26. tygodniu (p<0,05) w porównaniu do kolestypolu (N=31).<sup data-drug="Atorvastatin Medical Valley" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W dodatkowym badaniu atorwastatyny i kolestypolu u pacjentów w wieku 10–18 lat z hipercholesterolemią wykazano, że atorwastatyna (N=25) powodowała znaczne zmniejszenie stężenia LDL-C w 26. tygodniu (p46
Ciężka hipercholesterolemia u dzieci
W badaniu dotyczącym stosowania produktu leczniczego w wyjątkowych przypadkach (ang. compassionate use) u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią (w tym hipercholesterolemią homozygotyczną) wzięło udział 46 dzieci leczonych atorwastatyną w dawce zależnej od reakcji na produkt leczniczy (niektórzy pacjenci otrzymywali 80 mg atorwastatyny na dobę). Badanie było prowadzone przez 3 lata, a stężenie cholesterolu LDL zmniejszyło się o 36%.47
Należy podkreślić, że nie ustalono długoterminowej skuteczności leczenia atorwastatyną w okresie dziecięcym, skutkującej zmniejszeniem zachorowalności i śmiertelności u dorosłych.48
Europejska Agencja Leków zniosła obowiązek zgłaszania wyników badań nad atorwastatyną u dzieci w wieku od 0 do poniżej 6 lat w leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii i u dzieci w wieku od 0 do poniżej 18 lat w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, hipercholesterolemii mieszanej, hipercholesterolemii pierwotnej oraz prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych.49
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania