Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny obejmują szereg testów i analiz przeprowadzonych na modelach zwierzęcych, oceniających potencjał mutagenny, klastogenny, karcinogenny oraz wpływ na rozrodczość i rozwój płodu. Dane te są kluczowe dla określenia profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem u ludzi.¹

Potencjał mutagenny i klastogenny

Atorwastatyna została poddana kompleksowej ocenie potencjału mutagennego i klastogennego w ramach serii czterech różnych testów przeprowadzonych w warunkach laboratoryjnych (in vitro) oraz jednego badania przeprowadzonego na żywych organizmach (in vivo). Wyniki wszystkich tych badań nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego badanej substancji, co wskazuje na brak zdolności atorwastatyny do indukowania mutacji genetycznych czy uszkodzeń chromosomów.²

Potencjał karcinogenny

Ocena potencjału karcinogennego atorwastatyny wykazała różnice między gatunkami zwierząt doświadczalnych. U szczurów nie stwierdzono działania karcinogennego po podaniu atorwastatyny, co sugeruje brak potencjału do indukowania nowotworów u tego gatunku. Jednakże wyniki badań na myszach wykazały pewne działanie karcinogenne w przypadku stosowania wyższych dawek. U myszy samców otrzymujących dawki powodujące ekspozycję na lek 6-11 razy wyższą niż u ludzi przy zastosowaniu najwyższej zalecanej dawki (mierzoną jako AUC 0-24h) zaobserwowano występowanie gruczolaków wątrobowo-komórkowych. U samic myszy przy podobnej ekspozycji odnotowano występowanie raków wątrobowo-komórkowych.³

Wpływ na rozrodczość i rozwój płodu

Badania przedkliniczne dostarczyły istotnych informacji na temat potencjalnego wpływu inhibitorów reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, na rozwój zarodków i płodów. Badania przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały, że inhibitory tego enzymu mogą wpływać na rozwój zarodków i płodów.⁴

Szczegółowe badania wpływu atorwastatyny na rozrodczość przeprowadzono na trzech gatunkach zwierząt: szczurach, królikach i psach. Wyniki tych badań wykazały, że atorwastatyna:

• Nie wpływała na płodność badanych zwierząt⁵
• Nie wykazywała działania teratogennego (nie powodowała wad rozwojowych)⁶

Jednakże zaobserwowano pewne niepożądane efekty w przypadku stosowania toksycznych dawek u ciężarnych samic. U szczurów i królików otrzymujących wysokie, toksyczne dawki atorwastatyny w okresie ciąży zaobserwowano:

• Toksyczność dla płodu – efekt występujący przy dawkach toksycznych dla matki⁷
• Opóźniony rozwój potomstwa szczurów po zastosowaniu wysokich dawek atorwastatyny u ciężarnych samic⁸
• Obniżoną przeżywalność poporodową potomstwa szczurów⁹

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Badania przedkliniczne dostarczyły również informacji na temat możliwości przenikania atorwastatyny przez łożysko oraz do mleka:

• U szczurów istnieją dowody na przenikanie atorwastatyny przez łożysko, co sugeruje, że lek może docierać do rozwijającego się płodu¹⁰
• Osoczowe stężenia atorwastatyny u szczurów są zbliżone do tych w mleku, co wskazuje na wydzielanie leku do mleka u tego gatunku¹¹
• Brak jest jednak danych dotyczących wydzielania atorwastatyny lub jej metabolitów do mleka ludzkiego¹²

Powyższe dane przedkliniczne stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u ludzi, szczególnie w odniesieniu do grup pacjentów wymagających szczególnej uwagi, takich jak kobiety w wieku rozrodczym, kobiety ciężarne czy karmiące piersią. Dane te należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu leku Atorvastatin Medical Valley, mając na uwadze stosunek korzyści do ryzyka w konkretnych sytuacjach klinicznych.¹³