Działania niepożądane
Olanzapin Krka 20 mg

Olanzapin Krka dostępny jest w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej o dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, zawierających odpowiednio tyle samo substancji czynnej – olanzapiny. W terapii olanzapiną u dorosłych obserwuje się liczne działania niepożądane, z których najczęstsze (≥1%) to senność, przyrost masy ciała (często przekraczający 7% wyjściowej masy), eozynofilia, hiperprolaktynemia, hiperglikemia, hiperlipidemia (wzrost cholesterolu i trójglicerydów) oraz zaburzenia pozapiramidowe takie jak akatyzja, parkinsonizm i dyskineza. Ponadto, istotne są hematologiczne działania niepożądane, w tym leukopenia i neutropenia, które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi. Niedociśnienie ortostatyczne, przejściowe podwyższenie aktywności aminotransferaz, fosfatazy zasadowej i gamma-glutamylotransferazy oraz objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie) również stanowią istotne aspekty bezpieczeństwa stosowania leku.

Działania niepożądane leku Olanzapin Krka

Olanzapin Krka jest dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg. Każda tabletka zawiera odpowiednio 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg substancji czynnej – olanzapiny. Działania niepożądane tego leku należy szczegółowo monitorować ze względu na ich potencjalny wpływ na stan zdrowia pacjenta.1

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W populacji osób dorosłych zidentyfikowano szereg istotnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem olanzapiny. Najczęstsze z nich (występujące u ≥1% pacjentów) obejmują: senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilię, zwiększenie stężenia prolaktyny, a także zaburzenia parametrów metabolicznych takich jak stężenie cholesterolu, glukozy i trójglicerydów. Dodatkowo obserwowano cukromocz, zwiększenie apetytu, zawroty głowy, zaburzenia motoryczne (akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia) oraz liczne inne zaburzenia wymagające szczególnej uwagi klinicznej.2

Zaburzenia neurologiczne

Wśród działań niepożądanych ze strony układu nerwowego szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia pozapiramidowe. Akatyzja (niepokój ruchowy) oraz parkinsonizm polekowy mogą istotnie wpływać na funkcjonowanie pacjenta i jego współpracę w zakresie leczenia. Dyskineza (nieprawidłowe ruchy mimowolne) stanowi kolejne powikłanie neurologiczne terapii olanzapiną. Senność, często obserwowana u pacjentów, może wpływać na codzienne funkcjonowanie, zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.3

Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

Olanzapina może wywoływać istotne zaburzenia metaboliczne, które należy monitorować ze względu na ich potencjalne długoterminowe konsekwencje zdrowotne. Należą do nich: hiperglikemia, hiperlipidemia (zwiększone stężenie cholesterolu i trójglicerydów) oraz hiperprolaktynemia. Zwiększenie masy ciała jest częstym efektem leczenia olanzapiną i może prowadzić do rozwoju otyłości z jej powikłaniami. Obserwowano również cukromocz, co może wskazywać na rozwój zaburzeń gospodarki węglowodanowej.4

Zaburzenia hematologiczne

Leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek) oraz neutropenia (zmniejszenie liczby neutrofilów) są istotnymi hematologicznymi działaniami niepożądanymi olanzapiny. Eozynofilia (zwiększona liczba eozynofilów) również jest często obserwowana. Zaburzenia te mogą zwiększać ryzyko infekcji i innych powikłań, dlatego wymagają regularnego monitorowania parametrów morfologii krwi podczas terapii.5

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała) jest istotnym działaniem niepożądanym olanzapiny, które może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i upadków, szczególnie u osób starszych. Zaburzenie to wymaga szczególnej uwagi przy rozpoczynaniu leczenia oraz przy zwiększaniu dawki leku.6

Zaburzenia wątrobowe

Podczas terapii olanzapiną obserwowano przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, co wskazuje na wpływ leku na funkcję wątroby. Odnotowano również zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej oraz gamma glutamylotransferazy. Monitorowanie parametrów funkcji wątroby jest istotnym elementem bezpiecznej farmakoterapii olanzapiną.7

Pozostałe zaburzenia

Wśród innych częstych działań niepożądanych olanzapiny należy wymienić: działanie antycholinergiczne (suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie), wysypkę skórną, astenię (osłabienie), zmęczenie, gorączkę, ból stawów, zwiększone stężenie kwasu moczowego, zwiększoną aktywność fosfokinazy kreatyninowej oraz obrzęk. Objawy te mogą w różnym stopniu wpływać na komfort życia pacjenta i wymagają uwagi klinicznej.8

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane olanzapiny klasyfikuje się według częstości występowania w następujący sposób: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz działania o częstości nieznanej (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).9

Częstość występowania Działania niepożądane Opis
Bardzo często (≥1/10) Senność, Zwiększenie masy ciała Senność może wystąpić szczególnie w początkowej fazie leczenia i prowadzić do zaburzeń funkcjonowania. Przyrost masy ciała często przekracza 7% wyjściowej masy ciała.
Często (≥1/100 do <1/10) Eozynofilia, Hiperprolaktynemia, Hiperglikemia, Hipertriglicerydemia, Hipercholesterolemia, Cukromocz, Zwiększony apetyt, Zawroty głowy, Akatyzja, Parkinsonizm, Dyskineza Zaburzenia metaboliczne mogą przyczyniać się do rozwoju zespołu metabolicznego. Zaburzenia pozapiramidowe mogą wpływać na funkcjonowanie i współpracę w leczeniu. Hiperprolaktynemia może powodować zaburzenia miesiączkowania, ginekomastię i galaktoreę.
Często (≥1/100 do <1/10) Leukopenia, Neutropenia, Niedociśnienie ortostatyczne, Działania antycholinergiczne, Przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz, Wysypka, Astenia, Zmęczenie Zaburzenia hematologiczne wymagają monitorowania morfologii krwi. Niedociśnienie ortostatyczne może prowadzić do zawrotów głowy i upadków. Działania antycholinergiczne obejmują suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie.
Często (≥1/100 do <1/10) Gorączka, Ból stawów, Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, Zwiększona aktywność gamma glutamylotransferazy, Zwiększone stężenie kwasu moczowego, Zwiększona aktywność fosfokinazy kreatyninowej, Obrzęk Zmiany biochemiczne wymagają regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych. Obrzęki mogą występować w różnych lokalizacjach i wymagać interwencji klinicznej.
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Wydłużenie odstępu QT, Bradykardia, Fotowrażliwość, Łysienie, Priapizm, Nietrzymanie moczu, Reakcje alergiczne Zaburzenia te występują rzadziej, ale mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Wydłużenie odstępu QT może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Agranulocytoza, Złośliwy zespół neuroleptyczny, Napady drgawkowe, Rabdomioliza, Zapalenie trzustki, Zapalenie wątroby Choć rzadkie, stanowią potencjalnie zagrażające życiu powikłania wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Złośliwy zespół neuroleptyczny charakteryzuje się gorączką, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Zakrzepica żył głębokich, Zatorowość płucna, Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona) Powikłania zakrzepowo-zatorowe mogą być śmiertelne. Ciężkie reakcje skórne wymagają natychmiastowego odstawienia leku i leczenia specjalistycznego.
Częstość nieznana Zespół odstawienia u noworodków, Hipotermia, Polekowe zapalenie płuc Zespół odstawienia u noworodków może wystąpić u dzieci matek przyjmujących olanzapinę w trzecim trymestrze ciąży i objawiać się drżeniem, pobudzeniem, zaburzeniami ssania.

Specjalne grupy pacjentów i monitorowanie działań niepożądanych

Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby starsze, pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz chorych z chorobami układu sercowo-naczyniowego. W tych populacjach działania niepożądane olanzapiny mogą występować częściej lub mieć cięższy przebieg. Ważne jest również monitorowanie pacjentów pod kątem rzadkich, ale poważnych powikłań, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny czy agranulocytoza.10

Należy zwrócić uwagę, że olanzapina zawiera aspartam w ilości zależnej od dawki (od 0,50 mg w tabletce 5 mg do 2,00 mg w tabletce 20 mg), co może mieć znaczenie u osób z fenyloketonurią.11

Regularne monitorowanie parametrów biologicznych i klinicznych, w tym masy ciała, glikemii, lipidogramu, morfologii krwi, prób wątrobowych oraz EKG jest niezbędnym elementem bezpiecznej farmakoterapii olanzapiną. Wcześnie wykryte zaburzenia mogą być poddane odpowiedniej interwencji, co zmniejsza ryzyko poważnych powikłań leczenia.12

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl