Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie produktu leczniczego Depakine Chronosphere może wiązać się z wystąpieniem poważnych działań niepożądanych wymagających specjalnego monitorowania. W rzadkich przypadkach rozpoczęcie leczenia tym lekiem przeciwpadaczkowym może powodować u pacjenta zwiększenie częstości napadów padaczkowych lub wystąpienie nowego typu napadów. Zjawisko to w przypadku walproinianu związane jest głównie ze zmianą jednocześnie stosowanego innego leku przeciwpadaczkowego, interakcjami farmakokinetycznymi, toksycznością (manifestującą się jako choroba wątroby lub encefalopatia) lub przedawkowaniem.¹

Ciężkie uszkodzenie wątroby

Podczas terapii walproinianem zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, które czasami kończyły się zgonem pacjenta. Na podstawie doświadczeń klinicznych ustalono, że szczególnie narażone na to powikłanie są określone grupy pacjentów, które wymagają ścisłego monitorowania podczas leczenia.²

Grupy pacjentów szczególnego ryzyka

Najwyższe ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby dotyczy następujących grup pacjentów:

• Dzieci poniżej 3 roku życia – szczególnie wrażliwa populacja, u której częściej występują przypadki niewydolności wątroby³
• Pacjenci, u których stosowane jest leczenie skojarzone padaczki⁴
• Osoby z padaczką o ciężkim przebiegu⁵
• Pacjenci z organicznym uszkodzeniem mózgu⁶
• Osoby z upośledzeniem umysłowym⁷
• Pacjenci z wrodzonymi chorobami metabolicznymi, w tym:⁸
  • zaburzeniami mitochondrialnymi (np. niedobór karnityny)⁹
  • zaburzeniami cyklu mocznikowego¹⁰
  • mutacjami POLG¹¹
  • chorobami degeneracyjnymi¹²

Warto podkreślić, że ryzyko niewydolności wątroby znacząco maleje u dzieci powyżej 3 roku życia i wykazuje tendencję spadkową wraz z wiekiem pacjenta.¹³

Ramy czasowe wystąpienia uszkodzenia wątroby

Na podstawie obserwacji klinicznych stwierdzono, że najczęściej hepatotoksyczność rozwija się w pierwszych 6 miesiącach terapii.¹⁴ Jest to okres wymagający szczególnie intensywnego monitorowania stanu pacjenta i regularnego wykonywania badań laboratoryjnych czynności wątroby.

Objawy sugerujące rozwój uszkodzenia wątroby

Wczesne rozpoznanie polega głównie na obserwacji objawów klinicznych, które mogą wyprzedzać pojawienie się żółtaczki.¹⁵ U pacjentów leczonych walproinianem, zwłaszcza należących do grup podwyższonego ryzyka, należy zwrócić szczególną uwagę na dwie kategorie objawów:

1. Niespecyficzne objawy ogólne, które zazwyczaj pojawiają się nagle:¹⁶
   • uczucie zmęczenia
   • jadłowstręt
   • senność
   • nawracające wymioty (występujące czasami)
   • bóle brzucha (występujące czasami)¹⁷
2. Nawroty napadów padaczkowych u pacjentów z wcześniej kontrolowaną padaczką¹⁸

Postępowanie i edukacja pacjenta

Kluczowe znaczenie ma właściwa edukacja pacjenta oraz jego opiekunów. Należy zawsze na początku leczenia poinformować pacjenta lub jego rodzinę (w przypadku gdy chory jest niepełnoletni), że w razie wystąpienia opisanych powyżej objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza prowadzącego. Lekarz powinien przeprowadzić wówczas badanie kliniczne oraz zlecić laboratoryjne próby czynnościowe wątroby.¹⁹

Monitorowanie czynności wątroby

W ramach właściwego postępowania diagnostycznego zaleca się następujący schemat monitorowania:²⁰

• Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania laboratoryjne oceniające czynność wątroby²¹
• W ciągu pierwszych 6 miesięcy stosowania produktu należy okresowo powtarzać badania oceniające funkcję wątroby²²
• W przypadku modyfikacji jednoczesnie stosowanego leczenia, które może wpływać na wątrobę (zwiększenie dawki lub dodanie nowego leku), należy w razie potrzeby wznowić intensywne monitorowanie funkcji wątroby²³

Szczególne ryzyko interakcji

Należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć intensyfikację monitorowania funkcji wątroby w przypadku jednoczesnego stosowania z walproinianem:²⁴

• Salicylanów
• Innych leków przeciwpadaczkowych, w tym kanabidiolu

Powyższe leki mogą zwiększać ryzyko hepatotoksyczności walproinianu i wymagają ścisłego nadzoru oraz regularnej oceny laboratoryjnej czynności wątroby podczas jednoczesnego stosowania.

Dodatkowe informacje o produkcie

Produkt leczniczy Depakine Chronosphere zawiera sód w następujących ilościach, w zależności od dawki:²⁵

Należy wziąć pod uwagę zawartość sodu w produkcie podczas planowania terapii u pacjentów z ograniczeniami w spożyciu sodu.