Właściwości farmakokinetyczne
Cipropol 500 mg

Właściwości farmakokinetyczne Cipropolu (cyprofloksacyna 500 mg)

Cyprofloksacyna zawarta w preparacie Cipropol charakteryzuje się szeregiem właściwości farmakokinetycznych, które determinują jej zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów farmakokinetycznych tego leku zgodnie z dostępnymi danymi klinicznymi.¹

Wchłanianie leku

Cyprofloksacyna po podaniu doustnym w postaci tabletek powlekanych wchłania się szybko i w znacznym stopniu. Proces ten zachodzi głównie w obrębie jelita cienkiego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane stosunkowo szybko – po upływie 1-2 godzin od momentu podania.²

Badania kliniczne wykazały wyraźną zależność dawka-odpowiedź dla cyprofloksacyny. Po zastosowaniu pojedynczych dawek w zakresie 100-750 mg uzyskiwano maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) od 0,56 do 3,7 mg/L. Istotne jest, że stężenia w osoczu wzrastają proporcjonalnie do dawki w zakresie do 1000 mg.³

Całkowita dostępność biologiczna cyprofloksacyny po podaniu doustnym wynosi około 70-80%, co świadczy o dobrym wchłanianiu substancji aktywnej.⁴

Warto zaznaczyć równoważność farmakokinetyczną pomiędzy doustną a dożylną drogą podania. Badania wykazały, że po doustnym podawaniu 500 mg cyprofloksacyny co 12 godzin, pole pod krzywą stężenia w osoczu w zależności od czasu (AUC) było porównywalne do uzyskanego po dożylnym podawaniu 400 mg substancji w 60-minutowej infuzji co 12 godzin.⁵

Dystrybucja w organizmie

Cyprofloksacyna charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza wynoszącym zaledwie 20-30%. W osoczu występuje głównie w postaci niezjonizowanej, co wpływa na jej zdolność do penetracji do tkanek.⁶

Lek odznacza się dużą objętością dystrybucji w stanie równowagi, wynosząca 2-3 L/kg masy ciała, co wskazuje na jego znaczącą penetrację do tkanek.⁷

Cyprofloksacyna osiąga wysokie stężenia w wielu tkankach i płynach ustrojowych, często przewyższające stężenia osiągane w osoczu. Szczególnie wysokie stężenia obserwuje się w następujących strukturach:⁸

• Płuca – płyn nabłonkowy, makrofagi pęcherzykowe, tkanka biopsyjna
• Zatoki
• Zmiany zapalne – płyn w pęcherzach indukowanych kantarydyną
• Układ moczowo-płciowy – mocz, gruczoł krokowy, endometrium

W wymienionych tkankach i narządach całkowite stężenia cyprofloksacyny zazwyczaj przekraczają stężenia osiągane w osoczu, co zwiększa skuteczność terapeutyczną leku w infekcjach tych obszarów.⁹

Metabolizm

Cyprofloksacyna podlega ograniczonemu metabolizmowi w organizmie. W wyniku procesów biotransformacji powstają cztery główne metabolity:¹⁰

• Deetylenocyprofloksacyna (M1) – pierwszy metabolit powstający w wyniku dealkilacji
• Sulfocyprofloksacyna (M2) – metabolit powstający poprzez sulfonację
• Oksocyprofloksacyna (M3) – produkt utleniania cząsteczki wyjściowej
• Formylocyprofloksacyna (M4) – metabolit powstający poprzez formylację

Wszystkie zidentyfikowane metabolity charakteryzują się znacznie mniejszym działaniem przeciwbakteryjnym niż związek macierzysty, choć w warunkach in vitro wykazują pewną aktywność przeciwdrobnoustrojową.¹¹

Należy podkreślić, że cyprofloksacyna wykazuje umiarkowane działanie hamujące na izoenzymy cytochromu P450, w szczególności na izoenzym 1A2 CYP 450, co może prowadzić do potencjalnych interakcji lekowych.¹²

Eliminacja

Cyprofloksacyna jest wydalana z organizmu głównie w postaci niezmienionej. Eliminacja odbywa się dwoma głównymi drogami: poprzez nerki oraz – w mniejszym stopniu – z kałem.¹³

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) u pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynosi około 4-7 godzin.¹⁴

Klirens nerkowy cyprofloksacyny wynosi od 180 do 300 mL/kg/h, natomiast całkowity klirens mieści się w zakresie od 480 do 600 mL/kg/h. Eliminacja leku przez nerki zachodzi zarówno poprzez przesączanie kłębuszkowe jak i wydzielanie kanalikowe.¹⁵

W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek dochodzi do znaczącego wydłużenia okresu półtrwania cyprofloksacyny, który może osiągać nawet 12 godzin.¹⁶

Klirens pozanerkowy leku wynika głównie z aktywnego wydzielania jelitowego oraz przemian metabolicznych. Warto zaznaczyć, że około 1% dawki cyprofloksacyny jest wydzielane drogą żółciową, przy czym lek osiąga znaczne stężenia w żółci.¹⁷

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Dane dotyczące farmakokinetyki cyprofloksacyny w populacji pediatrycznej są ograniczone, jednak dostępne wyniki badań pozwalają scharakteryzować podstawowe parametry farmakokinetyczne u dzieci i młodzieży.¹⁸

Badania wykazały, że u dzieci powyżej 1 roku życia, wartości Cmax i AUC nie wykazują wyraźnej zależności od wieku. Nie obserwowano również zauważalnego zwiększenia tych parametrów po podaniu wielokrotnym w dawce 10 mg/kg masy ciała trzy razy na dobę.¹⁹

Szczegółowe badania przeprowadzone u dzieci z ciężką posocznicą dostarczyły następujących danych:²⁰

• Dzieci poniżej 1 roku życia:
  • Cmax: 6,1 mg/L (zakres 4,6-8,3 mg/L) po 1-godzinnej infuzji dożylnej w dawce 10 mg/kg mc.
  • AUC: 17,4 mg·h/L (zakres 11,8-32,0 mg·h/L)
• Dzieci w wieku 1-5 lat:
  • Cmax: 7,2 mg/L (zakres 4,7-11,8 mg/L) po 1-godzinnej infuzji dożylnej w dawce 10 mg/kg mc.
  • AUC: 16,5 mg·h/L (zakres 11,0-23,8 mg·h/L)

Uzyskane parametry farmakokinetyczne u dzieci mieszczą się w zakresie opisywanym dla osób dorosłych podczas podawania leku w dawkach terapeutycznych.²¹

Populacyjna analiza farmakokinetyczna przeprowadzona u dzieci z różnymi zakażeniami pozwoliła określić średni okres półtrwania na około 4-5 godzin. Dostępność biologiczna zawiesiny doustnej w populacji pediatrycznej waha się w przedziale od 50 do 80%.²²