Właściwości farmakokinetyczne leku Ciprofloxacin Kabi

Cyprofloksacyna, będąca substancją czynną leku Ciprofloxacin Kabi (roztwór do infuzji zawierający 2 mg cyprofloksacyny w postaci wodorosiarczanu w każdym ml), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej skuteczność kliniczną. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych parametrów farmakokinetycznych tego antybiotyku.¹

Wchłanianie

Maksymalne stężenie cyprofloksacyny w surowicy po podaniu dożylnym występuje pod koniec infuzji. Istotną cechą kinetyki tego leku jest jej liniowość w zakresie dawek dochodzących do 400 mg podawanych drogą dożylną. Oznacza to, że zwiększenie dawki powoduje proporcjonalny wzrost stężenia leku w surowicy.²

W badaniach porównawczych różnych schematów dawkowania (dwa razy na dobę vs trzy razy na dobę) nie wykazano kumulacji cyprofloksacyny ani jej metabolitów w organizmie, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.³

Równoważność biologiczna różnych schematów dawkowania

Wykazano następującą równoważność biologiczną pomiędzy różnymi sposobami podawania cyprofloksacyny:

• 60-minutowa infuzja 200 mg cyprofloksacyny jest porównywalna pod względem pola pod krzywą stężenia (AUC) z doustną dawką 250 mg podawaną co 12 godzin⁴
• 60-minutowa infuzja 400 mg cyprofloksacyny co 12 godzin jest równoważna pod względem AUC dawce doustnej 500 mg podawanej co 12 godzin⁵
• Po 60-minutowej infuzji dożylnej 400 mg podawanej co 12 godzin uzyskiwane stężenie maksymalne (Cmax) jest zbliżone do wartości osiąganej po podaniu doustnym 750 mg⁶
• 60-minutowa infuzja 400 mg cyprofloksacyny co 8 godzin jest pod względem AUC równoważna dawce doustnej 750 mg podawanej co 12 godzin⁷

Dystrybucja

Cyprofloksacyna charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 20-30%. Lek występuje w osoczu głównie w postaci niezjonizowanej. Objętość dystrybucji w stanie równowagi jest wysoka i wynosi 2-3 l/kg masy ciała, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek.⁸

Szczególnie istotną cechą dystrybucji cyprofloksacyny jest osiąganie wysokich stężeń w różnych tkankach i płynach ustrojowych, takich jak:

• Płuca – płyn nabłonkowy, makrofagi pęcherzykowe, tkanka biopsyjna
• Zatoki
• Zmiany zapalne – płyn w pęcherzach indukowanych kantarydyną
• Układ moczowo-płciowy – mocz, gruczoł krokowy, endometrium

W wymienionych lokalizacjach całkowite stężenia cyprofloksacyny przekraczają stężenia osiągane w osoczu, co ma istotne znaczenie terapeutyczne przy leczeniu zakażeń w tych obszarach.⁹

Metabolizm

W procesie metabolizmu cyprofloksacyny powstają cztery główne metabolity, które zidentyfikowano jako:

1. Deetylenocyprofloksacyna (M1)
2. Sulfocyprofloksacyna (M2)
3. Oksocyprofloksacyna (M3)
4. Formylocyprofloksacyna (M4)

Wszystkie wymienione metabolity wykazują działanie przeciwbakteryjne in vitro, jednak jest ono słabsze w porównaniu ze związkiem macierzystym.¹⁰

Istotną cechą cyprofloksacyny jest jej zdolność do umiarkowanego hamowania izoenzymów 1A2 cytochromu P450 (CYP450), co może powodować interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny.¹¹

Eliminacja

Cyprofloksacyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej, zarówno przez nerki, jak i, w mniejszym stopniu, z kałem.¹²

Klirens nerkowy cyprofloksacyny mieści się w zakresie od 180 do 300 ml/kg/h, natomiast całkowity klirens wynosi od 480 do 600 ml/kg/h. Eliminacja nerkowa obejmuje zarówno proces przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanałowego.¹³

W przypadku ciężkiego zaburzenia czynności nerek dochodzi do istotnego wydłużenia okresu półtrwania cyprofloksacyny – może on wynosić nawet do 12 godzin, co implikuje konieczność dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁴

Klirens pozanerkowy cyprofloksacyny wynika głównie z aktywnego wydzielania jelitowego oraz przemian metabolicznych. Około 1% dawki jest wydzielany drogą żółciową. Substancja czynna występuje w dużych stężeniach w żółci.¹⁵

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania cyprofloksacyny w populacji pediatrycznej są ograniczone, jednak przeprowadzone badania dostarczają pewnych informacji.¹⁶

W badaniach z udziałem dzieci powyżej pierwszego roku życia wykazano, że wartości Cmax i AUC nie były zależne od wieku. Nie obserwowano również zwiększenia tych parametrów po wielokrotnym podaniu leku (10 mg/kg mc. trzy razy na dobę).¹⁷

U 10 dzieci z ciężką posocznicą zmierzono następujące parametry po 1-godzinnej infuzji dożylnej w dawce 10 mg/kg mc.:

• U dzieci poniżej 1 roku – Cmax wynosiło 6,1 mg/l (zakres 4,6-8,3 mg/l)
• U dzieci w wieku 1-5 lat – Cmax wynosiło 7,2 mg/l (zakres 4,7-11,8 mg/l)
• Wartości AUC w tych grupach wiekowych wynosiły odpowiednio 17,4 mg·h/l (zakres 11,8-32,0 mg·h/l) i 16,5 mg·h/l (zakres 11,0-23,8 mg·h/l)

Uzyskane wartości mieszczą się w zakresie opisywanym dla osób dorosłych przy stosowaniu dawek terapeutycznych, co potwierdza podobieństwo farmakokinetyki leku u dzieci i dorosłych.¹⁸

Opierając się na populacyjnej analizie farmakokinetycznej u pacjentów pediatrycznych z różnymi zakażeniami, szacuje się, że średni okres półtrwania cyprofloksacyny u dzieci wynosi około 4-5 godzin. Biodostępność zawiesiny doustnej w populacji pediatrycznej mieści się w zakresie od 50 do 80%.¹⁹