Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cardioas 75 mg

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – informacje dla lekarzy

Lek Cardioas 75 mg (kwas acetylosalicylowy) stosowany u pacjentek w wieku reprodukcyjnym, kobiet ciężarnych lub karmiących piersią, wymaga szczególnej uwagi przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które należy uwzględnić podczas konsultacji z takimi pacjentkami.

Stosowanie w ciąży

Zalecenia dotyczące stosowania kwasu acetylosalicylowego w ciąży są uzależnione od dawki oraz okresu ciąży. Należy rozważyć następujące informacje kliniczne: ¹

Dawkowanie w ciąży – stratyfikacja ryzyka

Małe dawki (do 100 mg na dobę): Dostępne badania kliniczne wskazują na relatywne bezpieczeństwo stosowania dawek nieprzekraczających 100 mg na dobę w położnictwie, jednak zawsze wymagają one specjalistycznego monitorowania pacjentki i płodu. ²

Dawki pośrednie (100-500 mg na dobę): Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania dawek z tego zakresu. Z tego powodu należy stosować zalecenia takie jak dla dawek 500 mg i większych. ³

Duże dawki (500 mg na dobę i większe): Hamowanie syntezy prostaglandyn przez kwas acetylosalicylowy w takich dawkach może mieć istotny negatywny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój embrionu lub płodu. ⁴

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Badania epidemiologiczne wykazały, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży zwiększa ryzyko:

• Poronienia – ryzyko wzrasta przy stosowaniu większych dawek przez dłuższy czas ⁵
• Wad wrodzonych serca – całkowite ryzyko wad sercowo-naczyniowych zwiększa się z mniej niż 1% do około 1,5% ⁶
• Wytrzewień wrodzonych – związane z zahamowaniem prawidłowych procesów organogenezy ⁷

Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają, że po podaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn obserwuje się:

• Zwiększone ryzyko obumarcia zapłodnionego jaja w okresie przed i po zagnieżdżeniu się w macicy ⁸
• Zwiększone ryzyko obumarcia zarodka lub płodu ⁹
• Zwiększoną liczbę przypadków różnych wad rozwojowych, w tym wad sercowo-naczyniowych, przy podawaniu w okresie organogenezy ¹⁰

Zalecenia kliniczne: Kwasu acetylosalicylowego nie należy stosować u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, o ile nie jest to bezwzględnie konieczne ze względów medycznych. Jeżeli istnieje konieczność zastosowania leku u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas. ¹¹

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w trzecim trymestrze ciąży prowadzi do narażenia płodu na następujące zagrożenia:

• Działania toksyczne na układ krążenia i oddechowy obejmujące:
  • Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego – może prowadzić do prawokomorowej niewydolności serca i nadciśnienia płucnego ¹²
  • Nadciśnienie płucne – może być konsekwencją zamknięcia przewodu tętniczego ¹³
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do:
  • Niewydolności nerek u płodu – ograniczenie filtracji kłębuszkowej ¹⁴
  • Małowodzia – bezpośrednio związanego z zaburzoną funkcją nerek płodu ¹⁵

Dodatkowo, w końcowym okresie ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą prowadzić do narażenia zarówno matki jak i noworodka na:

• Zaburzenia hemostazy:
  • Wydłużenie czasu krwawienia – nawet po zastosowaniu małych dawek ¹⁶
  • Nasilone działanie przeciwagregacyjne – zwiększające ryzyko krwawień podczas porodu i po nim ¹⁷
• Wpływ na przebieg porodu:
  • Zahamowanie czynności skurczowej macicy – mechanizm związany z hamowaniem syntezy prostaglandyn ¹⁸
  • Opóźnienie porodu lub przedłużenie akcji porodowej – konsekwencja zaburzonej dynamiki skurczów macicy ¹⁹

Przeciwwskazania: Ze względu na powyższe zagrożenia, kwas acetylosalicylowy w dawkach 100 mg na dobę lub większych jest bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. ²⁰

Karmienie piersią

Kwas acetylosalicylowy i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, jednak ich stężenie jest relatywnie niskie. ²¹

Krótkotrwałe stosowanie: Podczas stosowania zalecanych dawek kwasu acetylosalicylowego przez matki, nie stwierdzono występowania działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią. W przypadku krótkotrwałej terapii nie jest konieczne przerywanie karmienia piersią. ²²

Długotrwałe stosowanie: W przypadku długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego i/lub podawania większych dawek leku, karmienie piersią powinno zostać przerwane ze względu na potencjalnie większe narażenie dziecka na działanie leku i jego metabolitów. ²³

Wpływ na płodność

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały, że kwas acetylosalicylowy może wpływać na płodność i rozwój potomstwa poprzez:

• Działanie teratogenne – powodujące wady rozwojowe potomstwa ²⁴
• Zaburzenia zagnieżdżenia zarodka – utrudniające implantację ²⁵
• Działanie embrio- i fetotoksyczne – bezpośrednio toksyczne dla rozwijającego się zarodka i płodu ²⁶
• Zaburzenia neurokognitywne u potomstwa – obserwowano trudności w uczeniu się u potomstwa, jeżeli lek był podawany matce przed porodem ²⁷
• Hamowanie owulacji u samic szczurów – bezpośredni wpływ na funkcje rozrodcze ²⁸

Powyższe dane wskazują na potencjalny wpływ kwasu acetylosalicylowego na płodność u kobiet w wieku rozrodczym, co należy uwzględnić przy planowaniu długotrwałej terapii u pacjentek pragnących zajść w ciążę.