Przedawkowanie
Cardioas 75 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego stanowi poważny stan kliniczny, wymagający natychmiastowej interwencji. Dawka toksyczna wynosi około 200 mg/kg masy ciała u dorosłych i 100 mg/kg u dzieci, a dawka śmiertelna to 25-30 g. Kluczowym parametrem diagnostycznym jest stężenie salicylanów w osoczu: wartości >300 mg/l wskazują na zatrucie, a >500 mg/l u dorosłych i >300 mg/l u dzieci na ciężkie zatrucie. Objawy zatrucia dzielą się na średnio nasilone (szumy uszne, zaburzenia słuchu, ból głowy, nudności) przy stężeniach 300-500 mg/l u dorosłych i 300 mg/l u dzieci oraz ciężkie (hiperwentylacja, kwasica oddechowa i metaboliczna, drgawki, śpiączka) przy stężeniach przekraczających te wartości. U dzieci szczególnie niebezpieczna jest późna manifestacja objawów, często dopiero w fazie kwasicy mleczanowej.

Przedawkowanie leku Cardioas (kwas acetylosalicylowy 75 mg)

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego stanowi poważny stan kliniczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Mimo znacznych różnic międzyosobniczych, za dawkę toksyczną przyjmuje się około 200 mg/kg masy ciała u pacjentów dorosłych oraz 100 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawka śmiertelna kwasu acetylosalicylowego wynosi 25-30 g.1

Diagnostyka zatrucia

Kluczowym parametrem diagnostycznym jest stężenie salicylanów w osoczu. Wartości powyżej 300 mg/l wskazują na zatrucie, natomiast stężenia przekraczające 500 mg/l u pacjentów dorosłych i 300 mg/l u dzieci zazwyczaj powodują ciężkie zatrucie. Należy podkreślić, że przedawkowanie może być szczególnie niebezpieczne dla pacjentów dorosłych, a zwłaszcza dla małych dzieci, u których zarówno przedawkowanie terapeutyczne, jak i przypadkowe zatrucia mogą prowadzić do zgonu.2

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania kwasu acetylosalicylowego można podzielić na dwie główne kategorie w zależności od nasilenia zatrucia:3

Nasilenie zatrucia Objawy kliniczne Mechanizm patofizjologiczny Stężenie salicylanów w osoczu
Średnio nasilone zatrucie
  • Szumy uszne
  • Zaburzenia słuchu
  • Ból głowy
  • Zawroty głowy
  • Dezorientacja
  • Zaburzenia żołądka i jelit (nudności, wymioty, ból brzucha)
Bezpośrednie działanie toksyczne salicylanów na ośrodkowy układ nerwowy i przewód pokarmowy 300-500 mg/l u dorosłych
300 mg/l u dzieci
Ciężkie zatrucie
  • Hiperwentylacja (wczesna faza)
  • Zasadowica oddechowa (początkowa)
  • Kwasica oddechowa (późniejsza faza)
  • Kwasica metaboliczna
  • Hipertermia
  • Zwiększona potliwość
  • Odwodnienie
  • Uczucie niepokoju
  • Drgawki
  • Omamy
  • Hipoglikemia
  • Depresja układu oddechowego
  • Śpiączka
  • Zapaść sercowo-naczyniowa
  • Zatrzymanie oddechu
Poważne zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej z początkową hiperwentylacją prowadzącą do zasadowicy oddechowej, następnie kwasica oddechowa i metaboliczna. U dzieci często występuje kwasica mleczanowa w końcowej fazie zatrucia. >500 mg/l u dorosłych
>300 mg/l u dzieci

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że u młodszych dzieci objawy zatrucia mogą nie być widoczne aż do osiągnięcia końcowej fazy zatrucia, zwykle kiedy znajdują się one już w fazie kwasicy mleczanowej. Jest to niezwykle niebezpieczne zjawisko utrudniające wczesną diagnostykę i interwencję terapeutyczną.4

Patofizjologia zatrucia

Ciężkie zatrucie kwasem acetylosalicylowym prowadzi do poważnych zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. W początkowej fazie występuje hiperwentylacja, która prowadzi do zasadowicy oddechowej. W miarę postępu zatrucia dochodzi do zahamowania funkcji ośrodka oddechowego, co skutkuje rozwojem kwasicy oddechowej. Równolegle rozwija się kwasica metaboliczna spowodowana obecnością salicylanów. Zmiany te prowadzą do głębokich zaburzeń homeostazy organizmu.5

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania kwasu acetylosalicylowego wymaga kompleksowego podejścia i zależy od nasilenia zatrucia:6

  1. Natychmiastowa hospitalizacja – wymagana przy przyjęciu dawki toksycznej
  2. Eliminacja toksyny:
    • W przypadku umiarkowanego zatrucia – próba sprowokowania wymiotów
    • Jeśli nie udało się wywołać wymiotów, a od przyjęcia leku minęło mniej niż godzina – przeprowadzenie płukania żołądka
    • Podanie węgla aktywnego (adsorbent) w dawce 50 g dla dorosłych lub 1 g/kg masy ciała dla dzieci poniżej 12. roku życia
    • Podanie siarczanu sodu jako środka przeczyszczającego
  3. Korekta zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej:
    • Zakwaszanie moczu (250 mmol NaHCO₃) z jednoczesną kontrolą pH
  4. W przypadku ciężkiego zatrucia – preferowana jest hemodializa
  5. Leczenie objawowe pozostałych objawów zatrucia

Skuteczność leczenia zależy od szybkości rozpoznania zatrucia i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego. W ciężkich przypadkach kluczowe znaczenie ma intensywny nadzór medyczny i monitorowanie parametrów życiowych pacjenta.7

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl