Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Adoben 100 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej leku Adoben, wykazały brak działania genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych) oraz in vivo, nawet przy dawkach zbliżonych do maksymalnej dawki tolerowanej. Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały potencjału karcynogennego, co wskazuje na niskie ryzyko rakotwórczości u ludzi. W zakresie wpływu na płodność, tapentadol nie wpływał istotnie na płodność samców i samic szczurów, choć przy dużych dawkach obserwowano zmniejszenie przeżywalności w macicy. Badania teratogenności na szczurach i królikach potwierdziły brak działania teratogennego, jednak przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny stwierdzono opóźnienie rozwoju zarodkowo-płodowego oraz embriotoksyczność, głównie z objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego związanymi z aktywnością receptorów opioidowych μ.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tapentadolu, substancji czynnej produktu leczniczego Adoben, obejmują szereg badań genotoksyczności, karcynogenności, wpływu na rozród oraz rozwój potomstwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe wyniki tych badań, które stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa leku przed jego wprowadzeniem do obrotu i stosowaniem u ludzi.1

Badania genotoksyczności

Ocena potencjału genotoksycznego tapentadolu obejmowała kilka uznanych metod badawczych in vitro oraz in vivo. W teście Amesa, który jest standardowym testem mutagenności prowadzonym na bakteriach, tapentadol nie wykazał działania genotoksycznego. Kolejnym etapem badań był test aberracji chromosomowych in vitro, w którym początkowo uzyskano niejednoznaczne wyniki. Jednakże po powtórzeniu testu otrzymano wyniki zdecydowanie negatywne, co sugeruje brak potencjału genotoksycznego substancji w tym modelu badawczym.2

Szczególnie istotne są wyniki badań in vivo, które w większym stopniu odzwierciedlają warunki rzeczywistego organizmu. W testach przeprowadzonych na zwierzętach, dotyczących dwóch kluczowych punktów końcowych – aberracji chromosomowej oraz nieplanowanej syntezy DNAtapentadol nie wykazał działania genotoksycznego nawet przy stosowaniu dawek zbliżonych do maksymalnej dawki tolerowanej. Wyniki te stanowią istotne potwierdzenie braku potencjału genotoksycznego tapentadolu.3

Badania karcynogenności

Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych, mające na celu ocenę potencjalnego działania rakotwórczego tapentadolu, nie wykazały ryzyka karcynogenności, które mogłoby być istotne dla ludzi. Wyniki te są szczególnie ważne w kontekście bezpieczeństwa długotrwałego stosowania produktu leczniczego Adoben.4

Wpływ na płodność

W badaniach przedklinicznych oceniano również wpływ tapentadolu na płodność. Uzyskane wyniki wskazują, że substancja nie wywierała istotnego wpływu na płodność samców ani samic szczurów. Zaobserwowano jednak, że po podaniu dużych dawek tapentadolu występowało zmniejszenie stopnia przeżywalności w macicy. Nie ustalono jednoznacznie, czy efekt ten wynikał z działania substancji na organizm samca czy samicy.5

Działanie teratogenne

Badania teratogenności przeprowadzone na szczurach i królikach, którym podawano tapentadol drogą dożylną i podskórną, nie wykazały potencjału teratogennego substancji. Jest to istotna informacja wskazująca, że tapentadol prawdopodobnie nie powoduje wad rozwojowych u płodu.6

Toksyczność rozrodcza

Mimo braku działania teratogennego, w badaniach na zwierzętach zaobserwowano pewne efekty toksycznego wpływu tapentadolu na rozwój zarodkowo-płodowy. Po podaniu dawek o nasilonym działaniu farmakodynamicznym (dawek większych niż z zakresu terapeutycznego) obserwowano:

  • Opóźnienie rozwoju – spowolnienie procesów rozwojowych u płodów zwierząt doświadczalnych
  • Działanie embriotoksyczne – przejawiające się głównie objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego, związanymi z aktywnością receptora opioidowego μ

Dodatkowo, po podaniu dożylnym tapentadolu u szczurów obserwowano zmniejszenie stopnia przeżywalności w macicy, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu przy ekspozycji na wysokie dawki substancji.7

Wpływ na potomstwo

Istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania tapentadolu są również dane dotyczące wpływu substancji na potomstwo zwierząt doświadczalnych. W badaniach na szczurach wykazano, że tapentadol powodował zwiększenie śmiertelności osesków szczurzych pokolenia F1, które w pierwszych czterech dniach po urodzeniu były bezpośrednio narażone na działanie leku wydzielanego do mleka samic. Co ważne, efekt ten obserwowano już przy dawkach, które nie wykazywały działania toksycznego wobec samic. Mimo to nie stwierdzono wpływu na parametry neurobehawioralne u potomstwa.8

Przenikanie do mleka

W ramach badań przedklinicznych przeprowadzono również ocenę wydzielania tapentadolu z mlekiem samic szczurów. Badania wykonano na noworodkach szczurzych, które były karmione przez samice otrzymujące tapentadol. U noworodków tych stwierdzono zależną od stosowanej dawki ekspozycję zarówno na tapentadol, jak i na jego metabolit O-glukuronid tapentadolu. Na podstawie tych wyników można wnioskować, że tapentadol przenika do mleka, co stanowi istotną informację w kontekście oceny bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet karmiących piersią.9

Rodzaj badania Model badawczy Główne wyniki Implikacje kliniczne
Genotoksyczność Test Amesa (bakterie)
Test aberracji chromosomowych in vitro
Badania in vivo
Brak działania genotoksycznego we wszystkich ostatecznych wynikach Niskie ryzyko działania mutagennego
Karcynogenność Długoterminowe badania na zwierzętach Brak potencjału rakotwórczego Niskie ryzyko działania karcynogennego u ludzi
Wpływ na płodność Badania na szczurach Brak wpływu na płodność, ale zmniejszenie przeżywalności w macicy przy dużych dawkach Potencjalne ryzyko przy stosowaniu wysokich dawek
Teratogenność Szczury i króliki (podanie dożylne i podskórne) Brak działania teratogennego Niskie ryzyko wad rozwojowych
Toksyczność rozwojowa Szczury Opóźnienie rozwoju i działanie embriotoksyczne przy wysokich dawkach Potencjalne ryzyko przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny
Wpływ na potomstwo Szczury (ekspozycja poprzez mleko) Zwiększona śmiertelność osesków przy ekspozycji w 1-4 dniu życia Istotne implikacje dla stosowania w okresie karmienia piersią
Przenikanie do mleka Szczury karmiące Zależna od dawki ekspozycja na tapentadol i jego metabolit w mleku Potwierdzenie przenikania do mleka – ryzyko dla noworodków
  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl