Leki w grupie
„leki nasenne”
Leki nasenne to grupa środków farmakologicznych stosowanych do leczenia bezsenności, czyli zaburzeń związanych z trudnościami w zasypianiu, utrzymaniu snu lub zbyt wczesnym budzeniem się. Ich działanie polega głównie na wpływie na ośrodkowy układ nerwowy poprzez zwiększenie aktywności kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), głównego neuroprzekaźnika hamującego w mózgu, co prowadzi do spowolnienia aktywności układu nerwowego i ułatwienia zasypiania.
Do najważniejszych grup leków nasennych należą benzodiazepiny, niebenzodiazepinowe leki nasenne (tzw. „Z-leki”), leki przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym, agoniści receptorów melatoninowych oraz leki przeciwdepresyjne o działaniu sedatywnym. Każda z tych grup charakteryzuje się odmiennym mechanizmem działania i profilem bezpieczeństwa.
Benzodiazepiny stosowane jako leki nasenne to m.in. estazolam (Estazolam), nitrazepam (Nitrazepam), temazepam (Signopam), midazolam (Dormicum) i flunitrazepam (niedostępny w Polsce). Działają one poprzez wzmocnienie efektu GABA, jednak mogą prowadzić do uzależnienia i wykazują efekt pozostałości w następnym dniu (tzw. „hangover effect”).
Niebenzodiazepinowe leki nasenne, zwane również „Z-lekami”, obejmują zolpidem (Stilnox, Zolpic, Apo-Zolpin), zopiklon (Imovane, Somnol, Dobroson) i zaleplon (niedostępny w Polsce). Charakteryzują się selektywnym działaniem na podjednostki receptora GABA, co teoretycznie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych, choć w praktyce ich profil bezpieczeństwa jest podobny do benzodiazepin przy dłuższym stosowaniu.
Leki przeciwhistaminowe o działaniu nasennym to m.in. difenhydramina (składnik wielu preparatów OTC), doksylamina (Dormirex) i hydroksyzyna (Atarax, Hydroxyzinum). Ich działanie nasenne wynika z blokady receptorów histaminowych H1 w ośrodkowym układzie nerwowym, jednak często powodują efekty antycholinergiczne i sedację w ciągu dnia.
Agoniści receptorów melatoninowych to grupa obejmująca melatoninę (Melatonina, Circadin) oraz ramelteon (niedostępny w Polsce). Naśladują one działanie naturalnego hormonu snu, regulując rytm dobowy i skracając czas zasypiania, przy minimalnym ryzyku uzależnienia.
Niektóre leki przeciwdepresyjne o działaniu sedatywnym, takie jak trazodon (Trittico), mirtazapina (Mirzaten, Remeron) czy doksepina (Doxepin), również są stosowane w leczeniu bezsenności, szczególnie gdy współistnieje ona z depresją lub zaburzeniami lękowymi.
Największą zaletą stosowania leków nasennych jest szybka poprawa jakości snu u pacjentów z ostrą bezsennością, co może znacząco poprawić funkcjonowanie psychofizyczne i jakość życia. W krótkoterminowej terapii leki te są skuteczne i relatywnie bezpieczne, szczególnie nowsze generacje preparatów.
Wśród najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem leków nasennych wymienia się ryzyko uzależnienia (szczególnie przy długotrwałym stosowaniu benzodiazepin i Z-leków), zaburzenia poznawcze, zwiększone ryzyko upadków i złamań (zwłaszcza u osób starszych), amnezję następczą oraz interakcje z innymi lekami czy alkoholem. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do tolerancji, co zmniejsza skuteczność leczenia i może prowadzić do eskalacji dawek.
Leki nasenne powinny być stosowane zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach, w najmniejszej skutecznej dawce i przez jak najkrótszy czas, z uwzględnieniem leczenia przyczynowego bezsenności, w tym terapii poznawczo-behawioralnej zaburzeń snu.
Lista leków w tej grupie
-
Esogno – Tabletki powlekane – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera eszopiklon w dawkach 1 mg, 2 mg lub 3 mg w postaci tabletek powlekanych. Stosowany jest głównie w leczeniu bezsenności u dorosłych, zwykle przez krótki czas. Lek należy stosować tylko w przypadku ciężkich zaburzeń snu, które znacząco pogarszają jakość życia lub powodują skrajne cierpienie pacjenta. W składzie znajdują się również substancje pomocnicze, które wspomagają działanie głównego składnika.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Noctis Forte – Tabletki powlekane – 25 mg
Produkt leczniczy zawiera 25 mg doksylaminy wodorobursztynianu w każdej tabletce powlekanej. Jest stosowany krótkotrwale w leczeniu sporadycznej bezsenności u dorosłych. Pomaga w przypadku trudności z zasypianiem, częstych przebudzeń nocnych oraz wczesnego budzenia się rano. Tabletki są podłużne, niebieskie i można je dzielić na równe dawki.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Voquily – Roztwór doustny – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera melatoninę w dawce 1 mg na 1 mL roztworu doustnego, wzbogaconą substancjami pomocniczymi takimi jak sorbitol i glikol propylenowy. Preparat ma postać przejrzystego, bezbarwnego do żółtawego roztworu o truskawkowym aromacie, co ułatwia jego podanie. Stosuje się go u dzieci i młodzieży w wieku 6–17 lat z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) w leczeniu bezsenności związanej z trudnościami w zasypianiu. Lek wskazany jest, gdy standardowe metody poprawy higieny snu nie przynoszą efektów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Diazepam Grindeks – Tabletki – 5 mg
Tabletki zawierają 5 mg diazepamu, substancji czynnej o działaniu uspokajającym i przeciwlękowym, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Lek stosuje się w objawowym leczeniu stanów lękowych, napięcia oraz zaburzeń psychicznych związanych z lękiem. Może być również wykorzystywany w celu zmniejszenia skurczów mięśni spowodowanych urazami lub chorobami neurologicznymi. Preparat zaleca się stosować wyłącznie w przypadku ciężkich zaburzeń, które poważnie utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Wskazania do stosowania- atetoza
- lęk wywołany przez zaburzenie czynnościowe
- lęk związany z zaburzeniem psychicznym
- napięcie
- paraplegia
- porażenie mózgowe
- skurcz mięśni wywołany miejscowym urazem
- spastyczność wynikająca z obrażenia neuronów wstawkowych z mięśnia nadgrzebieniowego
- spastyczność wynikająca z obrażenia rdzenia kręgowego
- stan lękowy
- zaburzenie fizyczne związane z lękiem
- zaburzenie psychiczne związane z lękiem
- zespół postępującej sztywności
Substancja czynna -
Nasen – Tabletki powlekane – 10 mg
Lek zawiera 10 mg zolpidemu winianu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie tabletek powlekanych, które można dzielić na równe dawki. Stosuje się go krótkotrwale w leczeniu bezsenności, zwłaszcza gdy zaburzenia snu wpływają na codzienne funkcjonowanie lub są szczególnie uciążliwe dla pacjenta. Lek pomaga w szybkim zasypianiu i poprawie jakości snu.
-
Relanium – Tabletki – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera diazepam, substancję czynną należącą do grupy benzodiazepin, w dawce 5 mg w każdej tabletce wraz z laktozą jednowodną i żółcią chinolinową jako substancjami pomocniczymi. Stosowany jest w leczeniu stanów lękowych oraz bezsenności związanej z tymi stanami, szczególnie gdy zaburzenia te znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Lek pomaga również w kontroli skurczów mięśniowych, premedykacji przed mniejszymi zabiegami chirurgicznymi oraz w łagodzeniu objawów nagłego odstawienia alkoholu. Ze względu na swoje właściwości powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Nervosol – Płyn doustny – –
Preparat jest płynem doustnym zawierającym wyciąg z korzenia kozłka, ziela melisy, korzenia arcydzięgla, szyszki chmielu oraz kwiatu lawendy rozpuszczonych w etanolu. Składniki te są znane z właściwości uspokajających i wspomagających zasypianie. Lek stosuje się w łagodnych stanach napięcia nerwowego, niepokoju oraz okresowych trudnościach ze snem. Produkt pomaga łagodzić napięcie oraz radzić sobie z problemami związanymi ze stresem i bezsennością.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Nerwobonisol – Płyn doustny – –
Produkt leczniczy jest płynem doustnym zawierającym wyciągi roślinne z melisy, chmielu, rumianku, serdecznika, głogu oraz korzenia waleriany, w alkoholu etylowym o stężeniu 60-70%. Preparat jest stosowany tradycyjnie jako środek wspomagający w łagodzeniu stanów napięcia nerwowego oraz problemów z zasypianiem. Jego skład oparty jest na naturalnych ekstraktach roślinnych znanych ze swojego działania uspokajającego i ułatwiającego sen. Produkt dedykowany jest osobom poszukującym pomocy w sytuacjach związanych ze stresem i trudnościami ze snem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Signopam – Tabletki – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera 10 mg temazepamu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci białych lub prawie białych tabletek. Stosuje się go doraźnie i krótkotrwale w leczeniu ciężkich zaburzeń snu, gdy bezsenność prowadzi do znacznego wyczerpania. Może być także używany w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi oraz uciążliwymi badaniami diagnostycznymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Relsed – Mikrowlewka doodbytnicza, roztwór – 2 mg/ml (5 mg/2,5 ml)
Produkt leczniczy w formie mikrowlewki doodbytniczej zawiera 5 mg diazepamu oraz substancje pomocnicze takie jak etanol, alkohol benzylowy, sód benzoesan i glikol propylenowy. Stosuje się go między innymi w przypadku drgawek gorączkowych, stanu padaczkowego, rzucawki ciężarnych oraz napadów lęku. Lek jest także wykorzystywany w stanach ze zwiększonym napięciem mięśniowym, tężcu oraz jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Ponadto służy do sedacji w okresie pooperacyjnym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Lorazepam TZF – Tabletki – 2,5 mg
Lek zawiera lorazepam w dawkach 0,5 mg, 1 mg lub 2,5 mg wraz z laktozą jednowodną jako substancją pomocniczą. Stosowany jest w krótkotrwałym leczeniu stanów lękowych, napięcia, pobudzenia oraz zaburzeń snu związanych z tymi stanami. Może być także używany jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi. Nie jest zalecany do stosowania w przypadkach stresu codziennego bez potrzeby farmakologicznej interwencji.
-
Onirex – Tabletki powlekane – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera 10 mg zolpidemu winianu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Ma postać białych, powlekanych tabletek owalnych z podziałką, co umożliwia łatwe podzielenie dawki. Stosowany jest krótkotrwale w leczeniu ciężkiej bezsenności u dorosłych, która znacząco zaburza funkcjonowanie pacjenta. Lek jest przeznaczony do zastosowania wyłącznie w przypadkach uciążliwego i poważnego zaburzenia snu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lorabex – Tabletki – 1 mg
Preparat zawiera lorazepam w dawkach 0,5 mg, 1 mg lub 2,5 mg oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci białych tabletek, które można dzielić na równe dawki. Produkt stosuje się krótkotrwale w leczeniu poważnych zaburzeń lękowych oraz bezsenności wywołanej lękiem. Może być również używany jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi.
-
Nodisen – Tabletki – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera 50 mg difenhydraminy chlorowodorku oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci białych do jasnokremowych tabletek. Stosuje się go krótkotrwale w przypadku sporadycznej bezsenności u osób dorosłych. Preparat pomaga w łagodzeniu problemów z zasypianiem i poprawia jakość snu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Midanium – Roztwór do wstrzykiwań – 1 mg/ml
Preparat zawiera midazolam w stężeniach 1 mg/ml lub 5 mg/ml oraz sód jako substancję pomocniczą. Jest to roztwór do wstrzykiwań, stosowany głównie do wywoływania senności oraz sedacji z zachowaniem świadomości. Lek znajduje zastosowanie przed i podczas zabiegów diagnostycznych oraz terapeutycznych, a także jako element znieczulenia ogólnego lub premekdykacji. Wykorzystywany jest także w intensywnej terapii u dorosłych i dzieci.
Wskazania do stosowania- premedykacja przed wprowadzeniem do znieczulenia ogólnego
- sedacja w oddziale intensywnej opieki medycznej
- sedacja z zachowaniem świadomości podczas zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych
- sedacja z zachowaniem świadomości przed zabiegami diagnostycznymi i terapeutycznymi
- składnik o działaniu sedacyjnym w znieczuleniu złożonym
- wprowadzenie do znieczulenia ogólnego
Substancja czynna -
Midazolam Baxter – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 5 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera midazolam w postaci chlorowodorku, dostępny w różnych dawkach od 5 mg do 50 mg na ml roztworu. Jest to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, stosowany jako krótko działający środek nasenny. Lek znajduje zastosowanie w sedacji płytkiej przed i w trakcie zabiegów diagnostycznych lub leczniczych oraz jako składnik znieczulenia ogólnego i skojarzonego. Używany jest również do sedacji pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Zopitin 7,5 mg tabletki powlekane – Tabletki powlekane – 7,5 mg
Produkt leczniczy zawiera 7,5 mg zopiklonu w formie tabletki powlekanej. Stosowany jest krótkotrwale w leczeniu ciężkiej bezsenności, która zakłóca codzienne funkcjonowanie lub powoduje silny stres u pacjenta. Lek należy przyjmować wyłącznie w sytuacjach, gdy problemy ze snem mają istotny wpływ na życie chorego. Dzięki zawartości zopiklonu pomaga poprawić jakość snu i ułatwia zasypianie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dormicum – Tabletki powlekane – 7,5 mg
Produkt leczniczy zawiera midazolam, substancję aktywną z grupy benzodiazepin, w dawce 7,5 mg w formie tabletki powlekanej. Stosowany jest przede wszystkim w krótkotrwałym leczeniu ciężkiej bezsenności, która utrudnia normalne funkcjonowanie lub powoduje znaczne wyczerpanie. Ponadto znajduje zastosowanie jako środek premedykacyjny przed zabiegami chirurgicznymi i diagnostycznymi. Tabletki posiadają linię podziału, co ułatwia ich połknięcie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Melatonina LEK-AM – Tabletki – 5 mg
Produkt zawiera melatoninę w dawkach 1 mg, 3 mg lub 5 mg, która jest naturalnym hormonem regulującym rytm dobowy snu i czuwania. Stosowany jest jako środek pomocniczy w leczeniu zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych lub pracą zmianową. Pomaga także w regulacji cyklu snu u pacjentów niewidomych. Tabletki mają postać białych, okrągłych tabletek, różniących się kształtem w zależności od dawki.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Estazolam Polfarmex – Tabletki – 2 mg
Lek zawiera 2 mg estazolamu w każdej tabletce oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie białych lub jasnokremowych tabletek o średnicy 6 mm. Stosuje się go doraźnie i krótkotrwale w leczeniu zaburzeń snu, takich jak trudności z zasypianiem, częste przebudzenia nocne czy wczesne budzenie się. Preparat pomaga poprawić jakość nocnego odpoczynku u osób z problemami ze snem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lorabex – Tabletki – 2,5 mg
Produkt leczniczy zawiera lorazepam oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci tabletek o różnych dawkach: 0,5 mg, 1 mg oraz 2,5 mg lorazepamu. Stosuje się go krótkotrwale w leczeniu objawowym poważnych zaburzeń lękowych oraz bezsenności związanej z lękiem. Może być również używany jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Szyszka Chmielu – Zioło pojedyncze – –
Produkt zawiera 1g szyszki chmielu (Humulus lupulus L.) w jednej porcji i występuje jako zioła do zaparzania. Jest stosowany tradycyjnie w celu łagodzenia objawów napięcia nerwowego. Może pomóc również w ułatwieniu zasypiania. Preparat jest wykorzystywany w naturalnej terapii wspomagającej relaksację i sen.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sonlax – Tabletki powlekane – 7,5 mg
Lek zawiera 7,5 mg zopiklonu, substancji stosowanej w krótkotrwałym leczeniu bezsenności u dorosłych. Pomaga w przypadku trudności w zasypianiu, spłyconego snu oraz wczesnego budzenia się. Tabletki powlekane można dzielić na dwie równe dawki. Preparat jest przeznaczony dla osób z silnymi zaburzeniami snu, które utrudniają normalne funkcjonowanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Melatonina LEK-AM – Tabletki – 3 mg
Produkt zawiera melatoninę w dawkach 1 mg, 3 mg lub 5 mg, dostępną w postaci tabletek. Melatonina jest naturalnym hormonem regulującym rytm snu i czuwania. Lek stosuje się jako środek pomocniczy w łagodzeniu zaburzeń snu związanych ze zmianą stref czasowych, pracą zmianową oraz u osób niewidomych mających zaburzenia dobowego rytmu. Tabletki pomagają regulować rytm snu, przywracając prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Sonoxen – Tabletki powlekane – 12,5 mg
Produkt zawiera 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu w formie tabletki powlekanej. W składzie znajdują się także barwniki, takie jak czerwień koszenilowa i żółcień pomarańczowa. Lek jest przeznaczony do krótkotrwałego, objawowego leczenia sporadycznie występującej bezsenności u dorosłych. Stosuje się go u osób powyżej 18 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Teseda – Tabletki – 10 mg
Produkt zawiera 10 mg temazepamu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest stosowany głównie w leczeniu krótkotrwałej bezsenności u dorosłych. Lek pomaga również w terapii krótkotrwałego, ciężkiego lęku, który znacząco utrudnia funkcjonowanie lub wywołuje silny stres. Jego forma to niewielkie, niepowlekane tabletki o łatwym do połknięcia kształcie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Midazolam Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 5 mg/ml
Preparat zawiera midazolam w postaci chlorowodorku w stężeniach 1 mg/ml lub 5 mg/ml oraz substancje pomocnicze, w tym sód. Jest to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, stosowany w celu wywoływania płytkiej sedacji przed zabiegami diagnostycznymi lub terapeutycznymi. Lek jest również wykorzystywany w znieczuleniu, zarówno w premedykacji, indukcji, jak i utrzymaniu znieczulenia, a także do sedacji pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Może być stosowany u dorosłych oraz dzieci.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Luminastil – Tabletki – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera 50 mg difenhydraminy chlorowodorku oraz 170 mg laktozy jednowodnej jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie białych, owalnych tabletek. Lek stosowany jest krótkotrwale w przypadku sporadycznie występującej bezsenności u osób dorosłych. Działa nasennie, ułatwiając zasypianie i poprawiając jakość snu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku