azol przeciwgrzybiczy
Azole przeciwgrzybicze są grupą syntetycznych leków stosowanych w terapii zakażeń grzybiczych. Ich mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu 14-α-demetylazy lanosterolu, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy ergosterolu – kluczowego składnika błony komórkowej grzybów.
Do najważniejszych grup azoli przeciwgrzybiczych należą imidazole (np. ketokonazol, klotrimazol) oraz triazole (np. flukonazol, itrakonazol, worykonazol, posakonazol). Imidazole stosowane są głównie miejscowo w leczeniu zakażeń skóry i błon śluzowych, natomiast triazole mają szersze zastosowanie systemowe.
Azole przeciwgrzybicze wykazują działanie przeciwko wielu patogenom grzybiczym, w tym drożdżakom z rodzaju Candida, dermatofitom oraz grzybom pleśniowym. Wykazują zmienną biodostępność po podaniu doustnym, a niektóre z nich (np. worykonazol) dostępne są również w formie dożylnej do stosowania w ciężkich zakażeniach.
Przy stosowaniu azoli przeciwgrzybiczych należy uwzględniać potencjalne interakcje lekowe, wynikające z ich metabolizmu przez układ cytochromu P450. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, hepatotoksyczność oraz, w przypadku niektórych azoli, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ranloc 40 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco podwyższa pH żołądka, co wpływa na farmakokinetykę leków wymagających kwaśnego środowiska do prawidłowego wchłaniania. Szczególnie istotne jest zmniejszenie biodostępności azoli przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynibu oraz inhibitorów proteazy HIV (zwłaszcza atazanawiru), co może obniżać skuteczność terapii. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) w połączeniu z pantoprazolem mogą prowadzić do toksyczności, dlatego zaleca się czasowe odstawienie pantoprazolu podczas terapii metotreksatem.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność, choroba wrzodowa żołądka, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dwunastnica, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, farmakokinetyka, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, P-glikoproteina, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluksowe zapalenie przełyku, ryfampicyna, teofilina, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 5 mg + 160 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne wynikające z właściwości poszczególnych składników. Walsartan i hydrochlorotiazyd mogą zwiększać stężenie litu w surowicy, co wymaga monitorowania ze względu na ryzyko toksyczności. Walsartan może powodować hiperkaliemię, zwłaszcza w połączeniu z lekami oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub substytutami soli. Amlodypina nie powinna być stosowana z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym ze względu na zwiększoną biodostępność i ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na amlodypinę, co wymaga dostosowania dawki, szczególnie u osób starszych. Induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, fenobarbital) mogą obniżać stężenie amlodypiny, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawki. Jednoczesne stosowanie amlodypiny z symwastatyną 80 mg zwiększa ekspozycję na symwastatynę o 77%, dlatego zaleca się zmniejszenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
ACTH, amina presyjna, amlodypina walsartan hydrochlorotiazyd, antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, tiazydowy lek moczopędny, toksyczność litu, torsade de pointes, układ renina-angiotensyna-aldosteron, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Interakcje leku – Adipine 10 mg
Amlodypina, substancja czynna leku Adipine, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzym CYP3A4. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, werapamil, diltiazem) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny w osoczu, co podnosi ryzyko hipotonii, zwłaszcza u osób starszych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt terapeutyczny. Spożycie grejpfruta lub soku grejpfrutowego zwiększa biodostępność amlodypiny, co również może nasilać działanie hipotensyjne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie amlodypiny z dantrolenem (we wlewie), ze względu na ryzyko migotania komór, zapaści krążeniowej i hiperkaliemii. Ponadto amlodypina może nasilać działanie innych leków przeciwnadciśnieniowych, co wymaga monitorowania ciśnienia i dostosowania dawek.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, dziurawiec, erytromycyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipotonia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, migotanie komór, niedociśnienie, obciążenie wątroby, ryfampicyna, symwastatyna, takrolimus, warfaryna, werapamil, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Aramlessa 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Aramlessa, zawierający peryndopryl z argininą (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z sakubitrylem i walsartanem (przeciwwskazane, wymaga 36-godzinnego odstępu), aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (zwiększone ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia czynności nerek i śmiertelności sercowo-naczyniowej) oraz lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas i solami potasu (ryzyko hiperkaliemii potencjalnie zakończonej zgonem). Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, azole, inhibitory proteazy) mogą zwiększać stężenie amlodypiny, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać jej stężenie. W przypadku symwastatyny zaleca się ograniczenie dawki do 20 mg/dobę ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności.
alfuzosyna, amifostyna, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, azol przeciwgrzybiczy, beta-adrenolityk, cyklosporyna, digoksyna, diltiazem, doksazosyna, dziurawiec zwyczajny, estramustyna, ewerolimus, gliptyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, klarytromycyna, kortykosteroid, kotrimoksazol, lek blokujący receptor alfa, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, linagliptyna, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nitrogliceryna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, prazosyna, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, saksagliptyna, sakubitryl, sitagliptyna, spironolakton, syrolimus, takrolimus, tamsulosyna, temsyrolimus, terazosyna, tetrakozaktyd, triamteren, trimetoprim, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ RAA, warfaryna, werapamil, wildagliptyna, zaburzenia czynności nerek, zapaść krążeniowa