Ziele skrzypu
Equisetum arvense L., znany jako ziele skrzypu, jest stosowany tradycyjnie głównie w leczeniu stanów zapalnych oraz zakażeń dróg moczowych. Wykorzystuje się go także w profilaktyce i wspomaganiu leczenia kamicy nerkowej, szczególnie w przypadku drobnych złogów zwanych „piaskiem nerkowym”. Składnik ten może być również używany w celu zwiększenia diurezy, co pomaga w oczyszczaniu dróg moczowych. Substancję tę stosuje się także wspomagająco przy pierwszych objawach przeziębienia.
- Leki z tą substancją
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem preparatów leczniczych o różnorodnych wskazaniach, z dawkowaniem zależnym od formy farmaceutycznej i grupy wiekowej. Preparat Skrzyp Fix (zioła do zaparzania) stosuje się u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce 2 saszetek zalanych 250 ml wrzącej wody, naparzanych 15 minut, podawanych 3-4 razy dziennie po około 200 ml świeżo przygotowanego naparu. Fitolizyna (pasta doustna) zawiera 10,0 części ziela skrzypu w wyciągu złożonym i jest podawana dorosłym w dawce 1 łyżeczki (ok. 5 g) rozpuszczonej w ½ szklanki ciepłej wody, 3-4 razy na dobę, z koniecznością zwiększonego spożycia płynów. Imupret (tabletki drażowane) zawiera 10 mg ziela skrzypu na tabletkę i jest stosowany u dzieci 6-11 lat (1 tabletka 5-6 razy dziennie w ostrych objawach, 1 tabletka 3 razy dziennie przy łagodniejszych) oraz u młodzieży i dorosłych (2 tabletki 5-6 razy dziennie w ostrych objawach, 2 tabletki 3 razy dziennie przy łagodniejszych), maksymalnie do 7 dni w ostrych stanach. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane dla Skrzyp Fix i Fitolizyny, a dla Imupret brak danych u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek.
Czas terapii preparatami ze skrzypem jest zróżnicowany: Skrzyp Fix i Fitolizyna zalecane są do stosowania przez 2-4 tygodnie, z koniecznością konsultacji lekarskiej w przypadku braku poprawy po 7 dniach (Skrzyp Fix) lub nasilania objawów (Fitolizyna). Imupret stosuje się do całkowitego ustąpienia objawów, nie dłużej niż 14 dni, a w ostrych przeziębieniach maksymalnie 7 dni. Wszystkie preparaty podaje się doustnie, z odpowiednim przygotowaniem (napar, rozpuszczenie pasty, tabletki popijane dużą ilością płynu). Szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednie nawodnienie pacjenta, zwłaszcza podczas stosowania Fitolizyny, aby zwiększyć diurezę. Monitorowanie skuteczności terapii jest kluczowe, a w przypadku braku efektu lub pogorszenia stanu klinicznego wskazana jest konsultacja z lekarzem lub specjalistą.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Dawkowanie i sposób podawania
Equisetum arvense, Fitolizyna, Imupret, monitorowanie terapii, ostre objawy przeziębienia, pasta doustna, postać farmaceutyczna, przetworów roślinny, Skrzyp Fix, tabletka drażowana, wyciąg złożony, wykwalifikowany pracownik służby zdrowia, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, ziele skrzypu, zioła do zaparzania, zwiększone wydalanie moczu -
Działania niepożądane
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem aktywnym preparatów Fitolizyna, Imupret oraz Skrzyp Fix, wykazującym potencjał do wywoływania działań niepożądanych o różnym nasileniu i lokalizacji narządowej. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują zaburzenia ze strony układu immunologicznego (reakcje alergiczne takie jak świąd, wysypka, pokrzywka, alergiczny nieżyt nosa), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz układu nerwowego (zawroty głowy). Częstość występowania tych działań nie została precyzyjnie określona, jednak w przypadku Imupret zaburzenia przewodu pokarmowego występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość reakcji alergicznych, w tym krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae, oraz na nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, wymagającą ograniczenia ekspozycji na światło słoneczne i stosowania fotoprotekcji.
W praktyce klinicznej kluczowe jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii preparatami zawierającymi ziele skrzypu oraz edukacja pacjentów w zakresie rozpoznawania i postępowania w przypadku działań niepożądanych. Wystąpienie objawów sugerujących ciężką reakcję alergiczną lub nasilone dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tych preparatów oraz zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych jest niezbędne dla oceny stosunku korzyści do ryzyka i dalszego optymalizowania terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Działania niepożądane
alergia krzyżowa, alergiczny nieżyt nosa, Fitolizyna, Imupret, klasyfikacja układów i narządów, kwiat rumianku, nadwrażliwość, nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe, odczyn fototoksyczny, pokrzywka, reakcja alergiczna, rodzina Asteraceae, Skrzyp Fix, stosunek korzyści do ryzyka, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, ziele skrzypu -
Przeciwwskazania stosowania
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, stosowanych zarówno jako monoterapia (np. Skrzyp Fix), jak i w formułach złożonych (np. Fitolizyna, Imupret). Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na skrzyp polny oraz na pozostałe składniki preparatów złożonych, w tym alergie na rośliny z rodzin astrowatych (Asteraceae) i baldaszkowatych (Apiaceae). W przypadku Fitolizyny dodatkowo przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na anetol, pyłek brzozy, olejek miętowy, mentol oraz substancje pomocnicze takie jak parahydroksybenzoesan etylu (E 214), skrobia pszeniczna i etanol (do 4% V/V). Imupret zawiera cukry (glukozę, laktozę, sacharozę), które mogą być problematyczne u pacjentów z nietolerancją tych substancji. Ze względu na działanie diuretyczne skrzypu, przeciwwskazane jest jego stosowanie u pacjentów z ciężkimi chorobami serca i nerek, zwłaszcza w stanach wymagających ograniczenia podaży płynów, takich jak niewydolność serca w zaawansowanym stadium, przewlekła choroba nerek stadium 4 i 5, zespół nerczycowy, ostra niewydolność nerek oraz stany z hipowolemią.
Podczas terapii preparatami zawierającymi ziele skrzypu należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego stosowania leków moczopędnych, hipotensyjnych, nefrotoksycznych oraz preparatów wpływających na gospodarkę wodno-elektrolitową, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak zaburzenia elektrolitowe czy pogorszenie funkcji nerek. Przed zaleceniem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz ocena stanu układu sercowo-naczyniowego i nerek pacjenta. Indywidualna ocena korzyści i ryzyka pozwala na optymalizację leczenia i minimalizację potencjalnych powikłań, zwłaszcza w kontekście złożonych preparatów, gdzie zakres przeciwwskazań jest szerszy niż w monoterapii z wykorzystaniem ziela skrzypu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Przeciwwskazania stosowania
alergia na pyłek brzozy, astrowate, baldaszkowate, białkomocz, ciężka choroba serca, działanie diuretyczne, Equisetum arvense, filtracja kłębuszkowa, hipowolemia, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, nadwrażliwość na surowiec roślinny, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obniżanie ciśnienia tętniczego, ograniczenie przyjmowania płynów, olejek miętowy, ostra niewydolność nerek, parahydroksybenzoesan etylu, produkt leczniczy, przewlekła choroba nerek, retencja płynów, surowiec roślinny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele skrzypu -
Przedawkowanie
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Fitolizyna (3,36 g wyciągu na 5 g produktu, w tym 10,0 części ziela skrzypu), Imupret (10,00 mg sproszkowanego ziela na tabletkę) oraz Skrzyp Fix (1,8 g ziela w saszetce). W dostępnej dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków przedawkowania ziela skrzypu, co uniemożliwia precyzyjne określenie dawek toksycznych i objawów klinicznych. Mimo to, w przypadku preparatu Imupret zaleca się leczenie objawowe w razie podejrzenia przedawkowania, co obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, ocenę funkcji wątroby i nerek oraz wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych. Brak zgłoszeń może wynikać z niskiego potencjału toksycznego, rzadkości przedawkowań lub niedostatecznej sprawozdawczości zdarzeń niepożądanych.
Klinicyści powinni zachować ostrożność podczas przepisywania preparatów zawierających ziele skrzypu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kilku produktów, co może prowadzić do kumulacji dawki. Zaleca się ścisłe przestrzeganie dawek terapeutycznych oraz monitorowanie pacjentów pod kątem ewentualnych objawów niepożądanych. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy wdrożyć leczenie objawowe zgodnie z protokołami dla preparatu Imupret oraz zgłaszać wszelkie incydenty do organów nadzoru farmaceutycznego. Aktualne dane potwierdzają bezpieczeństwo stosowania ziela skrzypu w dawkach terapeutycznych, jednak odpowiednia czujność kliniczna pozostaje kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Przedawkowanie
bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, Equisetum arvense, Fitolizyna, funkcja nerek, funkcja wątroby, Imupret, kumulacja dawki, leczenie objawowe, nadzór farmaceutyczny, parametry życiowe, potencjał toksyczny, preparat złożony, produkt leczniczy, przedawkowanie substancji, Skrzyp Fix, sproszkowane ziele, surowiec roślinny, wyciąg złożony, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zdarzenie niepożądane, ziele skrzypu -
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L.) wykorzystywane jest w preparatach leczniczych takich jak Fitolizyna, Imupret oraz Skrzyp Fix, jednak jego stosowanie wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności. Ze względu na działanie moczopędne, przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z obrzękami wynikającymi z niewydolności serca lub nerek. Preparaty te mają także ograniczenia wiekowe: Fitolizyna nie jest zalecana u osób poniżej 18 lat, Imupret u dzieci poniżej 6 lat, a Skrzyp Fix u dzieci poniżej 12 lat. W trakcie terapii należy monitorować objawy takie jak gorączka, bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, obecność krwi w moczu oraz nasilenie dolegliwości, które mogą wskazywać na powikłania lub infekcje układu moczowego i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej.
Preparaty zawierające ziele skrzypu mogą zawierać dodatkowe substancje wpływające na bezpieczeństwo stosowania. Fitolizyna zawiera etanol w ilości odpowiadającej 5 ml piwa lub 2 ml wina na 5 g pasty, parahydroksybenzoesan etylu (E 214) mogący wywoływać reakcje alergiczne oraz śladowe ilości glutenu (do 15 µg/5 g), co jest istotne u pacjentów z alergią na pszenicę. Imupret zawiera cukry (glukozę jednowodną, ciekłą, laktozę jednowodną oraz sacharozę), które są przeciwwskazane u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu węglowodanów. U diabetyków stosujących Fitolizynę konieczne jest monitorowanie poziomu glikemii ze względu na obecność nasion kozieradki o działaniu hipoglikemizującym. Zaleca się regularną ocenę skuteczności terapii oraz monitorowanie działań niepożądanych, a w przypadku braku poprawy lub pogorszenia stanu pacjenta – konsultację lekarską i ewentualną modyfikację leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
alergia na pszenicę, ból skurczowy, celiakia, choroba trzewna, cukrzyca, duszność, dysuria, działanie hipoglikemizujące, działanie niepożądane, Equisetum arvense, infekcja dróg moczowych, infekcja dróg oddechowych, krwawa plwocina, krwiomocz, niedobór laktazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęki, parahydroksybenzoesan etylu, poziom cukru we krwi, reakcja alergiczna, stan zapalny, właściwości moczopędne, zaburzenia układu moczowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele skrzypu -
Właściwości farmakodynamiczne
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest aktywnym składnikiem wielu preparatów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym, takich jak Fitolizyna, Imupret oraz Skrzyp Fix. W preparacie Fitolizyna ziele skrzypu występuje w ilości odpowiadającej 10,0 częściom w wyciągu złożonym (3,36 g na 5 g pasty doustnej), w Imupret w dawce 10,00 mg na tabletkę drażowaną, natomiast w Skrzyp Fix w ilości 1,8 g na saszetkę ziół do zaparzania. Ziele skrzypu jest stosowane zarówno w preparatach złożonych, gdzie wykazuje działanie synergistyczne z innymi roślinnymi składnikami (np. kłącze perzu, liście brzozy, ziele krwawnika pospolitego), jak i w monoterapii (Skrzyp Fix). W preparatach złożonych synergizm wpływa na profil farmakodynamiczny, natomiast monoterapia pozwala na wykorzystanie specyficznych właściwości farmakodynamicznych samego ziela skrzypu bez interakcji.
Charakterystyki produktów leczniczych zawierających ziele skrzypu nie zawierają szczegółowego opisu właściwości farmakodynamicznych, co jest zgodne z regulacjami prawnymi dotyczącymi tradycyjnych produktów roślinnych (np. art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC). Status ten wynika z długotrwałego, tradycyjnego stosowania ziela skrzypu w medycynie ludowej, co umożliwia rejestrację preparatów bez konieczności przeprowadzania szczegółowych badań farmakodynamicznych, pod warunkiem spełnienia wymogów bezpieczeństwa i jakości. Mimo braku szczegółowych danych farmakodynamicznych, ziele skrzypu jest szeroko stosowane w praktyce klinicznej, zarówno w formie preparatów złożonych, jak i monoterapii, co podkreśla jego znaczenie jako substancji leczniczej o ugruntowanej tradycji i zastosowaniu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Właściwości farmakodynamiczne
charakterystyka produktu leczniczego, działanie synergistyczne, ekstrakcja etanolem, Fitolizyna, Imupret, kłącze perzu, kora dębu, korzeń lubczyku, korzeń pietruszki, korzeń prawoślazu, kwiat rumianku, liść brzozy, liść orzecha włoskiego, monoterapia, nasiono kozieradki, pasta doustna, preparat złożony, produkt tradycyjny roślinny, Skrzyp Fix, tabletka drażowana, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg złożony, ziele krwawnika pospolitego, ziele mniszka lekarskiego, ziele nawłoci, ziele rdestu ptasiego, ziele skrzypu, zioła do zaparzania -
Właściwości farmakokinetyczne
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów leczniczych, takich jak Fitolizyna, Imupret czy Skrzyp Fix, stosowanych w praktyce klinicznej. Zgodnie z europejskimi przepisami, w tym artykułem 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC, nie ma wymogu przeprowadzania szczegółowych badań farmakokinetycznych dla tej substancji, co potwierdzają oficjalne dokumentacje tych produktów. Fitolizyna zawiera 3,36 g wyciągu z ziela skrzypu w 5 g pasty doustnej, Imupret – 10,00 mg sproszkowanego ziela w tabletce drażowanej, a Skrzyp Fix – 1,8 g ziela w saszetce do zaparzania. Brak wymogu badań farmakokinetycznych wynika z wielowiekowego stosowania ziela skrzypu oraz jego profilu bezpieczeństwa, co wskazuje na konieczność opierania się na danych klinicznych i tradycyjnym zastosowaniu w praktyce lekarskiej.
Różnorodność postaci farmaceutycznych preparatów zawierających ziele skrzypu – pasta doustna (Fitolizyna), tabletki drażowane o średnicy 8,0-8,3 mm (Imupret) oraz zioła do zaparzania w saszetkach (Skrzyp Fix) – może wpływać na mechanizm uwalniania i potencjalną biodostępność substancji czynnych. Mimo to, zgodnie z obowiązującymi regulacjami, szczegółowe badania farmakokinetyczne nie są wymagane, co podkreśla znaczenie tradycyjnego stosowania i danych klinicznych w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa tych preparatów. Lekarz powinien zatem uwzględniać specyfikę formy farmaceutycznej oraz dostępne dane kliniczne przy wyborze terapii z wykorzystaniem ziela skrzypu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Właściwości farmakokinetyczne
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, Dyrektywa 2001/83/EC, Fitolizyna, Imupret, mechanizm uwalniania, pasta doustna, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa, regulacja farmaceutyczna, Skrzyp Fix, substancja czynna, tabletka drażowana, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg złożony, ziele skrzypu, zioła do zaparzania -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów leczniczych, takich jak Fitolizyna (pasta doustna zawierająca 10,0 części ziela w wyciągu złożonym, 3,36 g/5 g), Imupret (tabletki drażowane z 10,00 mg sproszkowanego ziela skrzypu) oraz Skrzyp Fix (zioła do zaparzania, 1,8 g ziela w saszetce). W charakterystykach tych produktów brak jest danych dotyczących wpływu ziela skrzypu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, gdyż nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających ten aspekt bezpieczeństwa stosowania. W przypadku Fitolizyny dodatkowo należy uwzględnić obecność do 4% (V/V) etanolu, co może teoretycznie wpływać na sprawność psychomotoryczną przy dużych dawkach preparatu.
Wobec braku jednoznacznych danych klinicznych lekarz powinien poinformować pacjenta o nieznanym wpływie preparatów zawierających ziele skrzypu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn oraz zalecić obserwację indywidualnej reakcji organizmu. W przypadku wystąpienia objawów mogących obniżać sprawność psychomotoryczną, takich jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koncentracji, wskazane jest czasowe powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na zdolność prowadzenia pojazdów oraz przy preparatach zawierających etanol, jak Fitolizyna.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
charakterystyka produktu leczniczego, Equisetum arvense, etanol, Fitolizyna, Imupret, pasta doustna, postać farmaceutyczna, senność, Skrzyp Fix, sprawność psychomotoryczna, substancja roślinna, tabletka drażowana, wrażliwość indywidualna, wyciąg złożony, zaburzenie koncentracji, zawroty głowy, ziele skrzypu, zioła do zaparzania -
Wskazania do stosowania
Ziele skrzypu (Equiseti herba) jest tradycyjnym surowcem roślinnym wykorzystywanym głównie w łagodnych zaburzeniach układu moczowego, gdzie wykazuje działanie diuretyczne i przepłukujące drogi moczowe. Preparat Skrzyp Fix zawiera 1,8 g ziela skrzypu w saszetce i stosowany jest pomocniczo w takich stanach. W preparacie złożonym Fitolizyna, gdzie ziele skrzypu stanowi 10 części wyciągu złożonego, wykorzystywany jest w leczeniu wspomagającym zakażeń i stanów zapalnych dróg moczowych oraz kamicy nerkowej, szczególnie w przypadku drobnych złogów (piasku nerkowego). Fitolizyna zawiera 3,36 g wyciągu złożonego w 5 g pasty, w skład którego wchodzi m.in. 10 części ziela skrzypu. Ziele skrzypu jest także składnikiem preparatu Imupret (10 mg na tabletkę drażowaną), stosowanego tradycyjnie przy pierwszych objawach przeziębienia i w trakcie infekcji, w połączeniu z innymi roślinnymi komponentami.
Zalecenia kliniczne wskazują, że preparaty z zielem skrzypu powinny być stosowane jako uzupełnienie terapii, zwłaszcza w łagodnych zaburzeniach układu moczowego oraz w profilaktyce i leczeniu wspomagającym kamicy nerkowej. Fitolizyna może wspierać terapię przeciwbakteryjną w zakażeniach dróg moczowych poprzez mechaniczne przepłukiwanie dróg moczowych. Ze względu na brak nowoczesnych badań klinicznych potwierdzających skuteczność, preparaty te nie powinny być stosowane jako jedyna metoda leczenia poważniejszych schorzeń. Wybór formy farmaceutycznej (saszetki, tabletki drażowane, pasta doustna) pozwala na indywidualizację terapii zgodnie z potrzebami pacjenta i charakterem schorzenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Ziele skrzypu – Wskazania do stosowania
drogi moczowe, działanie diuretyczne, działanie moczopędne, Equiseti herba, Equisetum arvense, kamica dróg moczowych, kamica nerkowa, kłącze perzu, kora dębu, korzeń lubczyku, korzeń pietruszki, korzeń prawoślazu, kwiat rumianku, łagodne zaburzenie układu moczowego, liście brzozy, liście orzecha włoskiego, łuska cebuli, nasiona kozieradki, piasek nerkowy, przeziębienie, schorzenie infekcyjne górnych dróg oddechowych, terapia przeciwbakteryjna, zaburzenie układu moczowego, zakażenie dróg moczowych, ziele krwawnika pospolitego, ziele mniszka lekarskiego, ziele nawłoci, ziele rdestu ptasiego, ziele skrzypu, złóg