Właściwości farmakodynamiczne
Ziele skrzypu

Wprowadzenie do farmakodynamiki ziela skrzypu

Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest substancją roślinną występującą jako składnik aktywny w wielu preparatach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Substancja ta wchodzi w skład produktów takich jak Fitolizyna, Imupret czy Skrzyp Fix, gdzie wykorzystuje się jej właściwości farmakologiczne. Charakterystyki produktów leczniczych tych preparatów nie zawierają szczegółowego opisu właściwości farmakodynamicznych, co jest zgodne z wymaganiami regulacyjnymi dla produktów tradycyjnych roślinnych.^{1 2 3}

Skład chemiczny ziela skrzypu

Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) stanowi ważny składnik wielu preparatów leczniczych, między innymi produktu Fitolizyna, gdzie występuje w ilości odpowiadającej 10,0 części składowych w wyciągu złożonym, Imupret w ilości 10,00 mg na tabletkę drażowaną oraz Skrzyp Fix w ilości 1,8 g na saszetkę.^{4 5 6}

Formulacje zawierające ziele skrzypu

Ziele skrzypu występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, co zwiększa jego zastosowanie kliniczne:

• W preparacie Fitolizyna występuje jako składnik pasty doustnej, w której 5 g produktu zawiera 3,36 g wyciągu złożonego ekstrahowanego etanolem 45% (V/V)⁷
• W preparacie Imupret występuje jako składnik tabletek drażowanych, gdzie każda tabletka zawiera 10,00 mg sproszkowanego ziela skrzypu⁸
• W preparacie Skrzyp Fix występuje jako główny składnik ziół do zaparzania w saszetkach, gdzie każda saszetka zawiera 1,8 g ziela skrzypu⁹

Synergistyczne działanie ziela skrzypu w preparatach złożonych

W preparatach takich jak Fitolizyna czy Imupret, ziele skrzypu działa synergistycznie z innymi składnikami roślinnymi, co wpływa na ogólny profil farmakodynamiczny tych produktów. W preparacie Fitolizyna ziele skrzypu współdziała z takimi składnikami jak kłącze perzu, łuska cebuli, liście brzozy, nasiona kozieradki, korzeń pietruszki, ziele nawłoci, korzeń lubczyku oraz ziele rdestu ptasiego.¹⁰

W preparacie Imupret ziele skrzypu wykazuje działanie synergistyczne z zielem krwawnika pospolitego, korzeniem prawoślazu, liśćmi orzecha włoskiego, zielem mniszka lekarskiego, kwiatem rumianku oraz korą dębu.¹¹

Preparat Skrzyp Fix jako monoterapia

W przeciwieństwie do wyżej wymienionych preparatów złożonych, Skrzyp Fix zawiera wyłącznie ziele skrzypu jako substancję czynną, co pozwala na wykorzystanie specyficznych właściwości farmakodynamicznych samego ziela skrzypu bez interakcji z innymi składnikami.¹²

Status prawny i wymagania regulacyjne

Zgodnie z informacjami zawartymi w charakterystykach produktów leczniczych, właściwości farmakodynamiczne ziela skrzypu są oznaczone jako „nie wymagane” lub „nie dotyczy”, co jest zgodne z regulacjami dotyczącymi tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych. Dla preparatu Fitolizyna jest to explicytnie wskazane jako zgodne z artykułem 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC, z późniejszymi zmianami.^{13 14 15}

Ten status prawny wynika z długotrwałego tradycyjnego stosowania ziela skrzypu w medycynie ludowej, co pozwala na rejestrację preparatów zawierających tę substancję bez konieczności przeprowadzania szczegółowych badań farmakodynamicznych, pod warunkiem spełnienia innych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i jakości.

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest cennym składnikiem wielu preparatów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Występuje zarówno w preparatach złożonych, gdzie współdziała z innymi substancjami roślinnymi, jak i w monoterapii. Pomimo braku szczegółowego opisu właściwości farmakodynamicznych w charakterystykach produktów leczniczych, co jest zgodne z regulacjami dla tradycyjnych produktów roślinnych, ziele skrzypu jest szeroko stosowane w praktyce klinicznej.^{16 17 18}