Wskazania do stosowania
Ziele skrzypu

Wskazania do stosowania ziela skrzypu – wprowadzenie

Ziele skrzypu (Equiseti herba) pochodzi z rośliny Equisetum arvense L. i stanowi istotny składnik wielu preparatów leczniczych stosowanych w schorzeniach układu moczowego. Jest tradycyjnym surowcem roślinnym, którego zastosowanie opiera się na długotrwałym doświadczeniu w lecznictwie. Występuje w różnych postaciach farmaceutycznych – zarówno jako składnik złożonych preparatów, jak i w postaci monopreparatu.^{1 2 3}

Zastosowanie ziela skrzypu w schorzeniach układu moczowego

Podstawowym wskazaniem do stosowania ziela skrzypu są zaburzenia układu moczowego. Preparat Skrzyp Fix zawierający 1,8 g ziela skrzypu w saszetce jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym pomocniczo w łagodnych zaburzeniach układu moczowego. Jego działanie polega na zwiększeniu ilości wydalanego moczu, dzięki czemu działa przepłukująco na drogi moczowe.⁴

Zakażenia i stany zapalne dróg moczowych

Ziele skrzypu jako składnik preparatu złożonego Fitolizyna (gdzie stanowi 10,0 części w wyciągu złożonym) znajduje zastosowanie w leczeniu pomocniczym zakażeń i stanów zapalnych dróg moczowych. Działanie moczopędne skrzypu wspomaga usuwanie patogenów z dróg moczowych poprzez mechaniczne przepłukiwanie, co jest cennym uzupełnieniem terapii przeciwbakteryjnej.⁵

Kamica dróg moczowych

Istotnym wskazaniem do stosowania preparatów zawierających ziele skrzypu jest kamica dróg moczowych, szczególnie w przypadku drobnych złogów (tzw. piasku nerkowego). Fitolizyna, w której skład wchodzi ziele skrzypu, jest stosowana zarówno terapeutycznie w przypadku istniejącej kamicy, jak i profilaktycznie w celu zapobiegania nawrotom kamicy nerkowej.⁶

Zastosowanie ziela skrzypu w schorzeniach infekcyjnych górnych dróg oddechowych

Ziele skrzypu jest także składnikiem preparatów stosowanych przy przeziębieniach. W preparacie Imupret, każda tabletka drażowana zawiera 10 mg sproszkowanego ziela skrzypu, który w połączeniu z innymi składnikami roślinnymi (ziele krwawnika pospolitego, korzeń prawoślazu, liście orzecha włoskiego, ziele mniszka lekarskiego, kwiat rumianku, kora dębu) jest stosowany tradycyjnie przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia.^{7 8}

Dostępne formy farmaceutyczne preparatów z zielem skrzypu

Ziele skrzypu jest dostępne w różnych postaciach farmaceutycznych, co pozwala na dostosowanie formy podania do preferencji pacjenta oraz charakteru schorzenia:

• Zioła do zaparzania w saszetkach – Skrzyp Fix, zawierający 1,8 g ziela skrzypu w saszetce
• Tabletki drażowane – Imupret, gdzie ziele skrzypu (10 mg) stanowi jeden z siedmiu składników roślinnych
• Pasta doustna – Fitolizyna, zawierająca wyciąg złożony z kilku roślin, w tym ziela skrzypu

^{9 10 11}

Skład preparatów zawierających ziele skrzypu

Warto zwrócić uwagę na skład poszczególnych preparatów zawierających ziele skrzypu, ponieważ często występuje on w połączeniu z innymi składnikami roślinnymi, co może mieć znaczenie dla efektu terapeutycznego:

Fitolizyna – preparat złożony

W 5 g pasty doustnej Fitolizyna znajduje się 3,36 g wyciągu złożonego (l:l,3-1,6) z następujących składników roślinnych:

• Kłącze perzu (Agropyron repens) – 12,5 cz.
• Łuska cebuli (Alium cepa) – 5,0 cz.
• Liście brzozy (Betula pendula/pubescens) – 10,0 cz.
• Nasiona kozieradki (Trigonella foenum-graecum) – 15,0 cz.
• Korzeń pietruszki (Petroselinum crispum) – 17,5 cz.
• Ziele nawłoci (Solidago virgaurea) – 5,0 cz.
• Ziele skrzypu (Equisetum arvense) – 10,0 cz.
• Korzeń lubczyku (Levisticum officinale) – 10,0 cz.
• Ziele rdestu ptasiego (Polygonum aviculare) – 15,0 cz.

¹²

Imupret – preparat złożony

Jedna tabletka drażowana Imupret zawiera następujące sproszkowane substancje czynne:

• Ziele skrzypu (Equisetum arvense) – 10,00 mg
• Ziele krwawnika pospolitego (Achillea millefolium) – 4,00 mg
• Korzeń prawoślazu (Althaea officinalis) – 8,00 mg
• Liście orzecha włoskiego (Juglans regia) – 12,00 mg
• Ziele mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale) – 4,00 mg
• Kwiat rumianku (Matricaria recutita) – 6,00 mg
• Kora dębu (Quercus robur, Q. petraea, Q. pubescens) – 4,00 mg

¹³

Skrzyp Fix – monopreparat

Skrzyp Fix jest monopreparatem, gdzie jedna saszetka zawiera 1,8 g ziela skrzypu (Equisetum arvense L. herba).¹⁴

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przepisywania preparatów z zielem skrzypu

Przy zalecaniu preparatów zawierających ziele skrzypu pacjentom, należy kierować się następującymi wskazaniami:

1. Preparaty z zielem skrzypu (Skrzyp Fix, Fitolizyna) można zalecać pacjentom z łagodnymi zaburzeniami układu moczowego, kiedy pożądane jest działanie diuretyczne i przepłukujące drogi moczowe.
2. W przypadku zakażeń i stanów zapalnych dróg moczowych preparat Fitolizyna zawierający ziele skrzypu może stanowić uzupełnienie podstawowej terapii przeciwbakteryjnej.
3. Przy kamicy dróg moczowych, szczególnie w przypadku drobnych złogów (piasku nerkowego), zaleca się stosowanie preparatu Fitolizyna, który oprócz ziela skrzypu zawiera inne składniki o działaniu wspomagającym.
4. Profilaktycznie w kamicy nerkowej u pacjentów z nawracającymi epizodami można zalecić długotrwałe stosowanie preparatów z zielem skrzypu, takich jak Fitolizyna.
5. W przypadku pierwszych objawów przeziębienia lub w trakcie jego trwania można rozważyć preparat Imupret, gdzie ziele skrzypu jest jednym z komponentów o działaniu wspomagającym.

^{15 16 17}

Należy pamiętać, że wszystkie omawiane preparaty są tradycyjnymi produktami leczniczymi roślinnymi, których zastosowanie opiera się na długim okresie stosowania, a nie na dowodach z badań klinicznych prowadzonych zgodnie z nowoczesnymi standardami. Dlatego powinny być stosowane jako leczenie uzupełniające, a nie jako jedyna metoda terapii w poważniejszych schorzeniach układu moczowego czy infekcyjnych.^{18 19 20}