Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Ultiva

Produkt leczniczy Ultiva należy stosować wyłącznie w warunkach zapewniających pełne monitorowanie i wspomaganie funkcji oddechowych oraz krążeniowych pacjenta. Stosowanie leku musi być prowadzone przez wykwalifikowany personel medyczny posiadający odpowiednie wyszkolenie w zakresie stosowania środków znieczulających, umiejętności rozpoznawania i leczenia działań niepożądanych silnych opioidów, a także prowadzenia resuscytacji oddechowej i krążeniowej, zapewniania drożności dróg oddechowych oraz wentylacji wspomaganej. Na oddziałach intensywnej opieki medycznej nie należy stosować leku Ultiva u pacjentów wentylowanych mechanicznie przez okres dłuższy niż 3 doby.¹

Nadwrażliwość na opioidy

U pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na opioidy innych klas istnieje ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości po podaniu remifentanylu. W takich przypadkach należy zachować szczególną ostrożność przed rozpoczęciem leczenia produktem Ultiva.²

Szybkie zakończenie działania i przejście na alternatywną analgezję

Ze względu na bardzo szybkie zakończenie działania remifentanylu, efekty opioidowe zanikają w ciągu 5-10 minut od momentu przerwania podawania leku. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, po których spodziewany jest ból pooperacyjny, konieczne jest zastosowanie odpowiednich środków przeciwbólowych przed zakończeniem infuzji produktu Ultiva.³

Podczas stosowania leku Ultiva na oddziałach intensywnej opieki medycznej należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia tolerancji, hiperalgezji (zwiększonej wrażliwości na ból) oraz związanych z tym zmian hemodynamicznych. Przed odstawieniem produktu Ultiva należy wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwbólowe i sedatywne, uwzględniając czas niezbędny do osiągnięcia efektu terapeutycznego przez długo działające leki przeciwbólowe. Wybór leku, jego dawkowanie oraz czas podania powinny być starannie zaplanowane z wyprzedzeniem i dostosowane do rodzaju zabiegu chirurgicznego oraz przewidywanego zakresu opieki pooperacyjnej.⁴

Jeżeli w okresie przejścia na alternatywne leczenie przeciwbólowe stosowane są inne opioidy, zawsze należy rozważyć stosunek korzyści wynikających z zapewnienia odpowiedniej analgezji do potencjalnego ryzyka wystąpienia depresji oddechowej.⁵

Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków uspokajających

Jednoczesne stosowanie produktu Ultiva z lekami uspokajającymi, takimi jak pochodne benzodiazepiny lub produkty lecznicze o podobnym działaniu, może prowadzić do nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Z powodu tych zagrożeń, jednoczesne leczenie takimi środkami uspokajającymi i produktem Ultiva powinno być ograniczone wyłącznie do pacjentów, u których nie ma możliwości zastosowania alternatywnych metod leczenia.⁶

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania produktu Ultiva z lekami uspokajającymi, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę, a czas trwania leczenia powinien być możliwie jak najkrótszy. Pacjenci powinni być dokładnie monitorowani pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych depresji oddechowej oraz nadmiernego działania uspokajającego. Istotne jest poinformowanie pacjentów i ich opiekunów o konieczności zwracania uwagi na te objawy.⁷

Przerwanie leczenia i zespół odstawienny

Wielokrotne podawanie remifentanylu w krótkich odstępach przez dłuższy okres może po przerwaniu leczenia prowadzić do wystąpienia zespołu odstawiennego. Po nagłym przerwaniu podawania remifentanylu, szczególnie jeśli był stosowany dłużej niż przez 3 dni, rzadko obserwowano objawy takie jak tachykardia, nadciśnienie tętnicze i pobudzenie. W przypadku wystąpienia tych objawów korzystne okazało się ponowne wdrożenie infuzji remifentanylu, a następnie stopniowe zmniejszanie jej szybkości.⁸

Należy pamiętać, że u pacjentów mechanicznie wentylowanych przebywających na oddziałach intensywnej opieki medycznej nie zaleca się stosowania produktu Ultiva przez okres dłuższy niż 3 doby.⁹

Zapobieganie sztywności mięśniowej i postępowanie w przypadku jej wystąpienia

Przy zastosowaniu zalecanych dawek remifentanylu może wystąpić sztywność mięśniowa. Podobnie jak w przypadku innych opioidów, częstość występowania tego powikłania zależy od dawki i szybkości podawania leku. Dlatego podczas podawania pojedynczych wstrzyknięć należy przestrzegać zalecenia, aby trwały one nie krócej niż 30 sekund.¹⁰

W przypadku wystąpienia sztywności mięśniowej wywołanej przez remifentanyl, w zależności od stanu klinicznego pacjenta, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne:¹¹

• Nadmierną sztywność mięśniową występującą podczas indukcji znieczulenia należy leczyć poprzez podanie leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i/lub dodatkowych środków usypiających.¹²
• Sztywność mięśniową obserwowaną podczas stosowania remifentanylu jako leku przeciwbólowego można leczyć przerywając podawanie infuzji lub zmniejszając szybkość infuzji produktu Ultiva.¹³
• Sztywność mięśniowa ustępuje zazwyczaj w ciągu kilku minut po zakończeniu infuzji remifentanylu.¹⁴
• Można rozważyć zastosowanie antagonisty opioidowego, należy jednak pamiętać, że może to spowodować zniesienie lub osłabienie działania przeciwbólowego remifentanylu.¹⁵

Zapobieganie depresji oddechowej i postępowanie w przypadku jej wystąpienia

Podobnie jak wszystkie silne opioidy, remifentanyl może powodować znaczne zahamowanie ośrodka oddechowego, szczególnie podczas głębokiego znieczulenia. Z tego powodu lek Ultiva należy stosować wyłącznie w miejscach wyposażonych w sprzęt umożliwiający monitorowanie i leczenie depresji oddechowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności płuc.¹⁶

W przypadku wystąpienia depresji oddechowej należy wdrożyć odpowiednie postępowanie, które może obejmować zmniejszenie szybkości infuzji remifentanylu o 50% lub czasowe przerwanie jego podawania. W przeciwieństwie do innych pochodnych fentanylu, nie wykazano, aby remifentanyl powodował nawracającą depresję oddechową, nawet po długotrwałym stosowaniu. Niemniej jednak, ponieważ wiele czynników może wpływać na odzyskiwanie świadomości po operacji, przed przeniesieniem pacjenta z sali pooperacyjnej należy dokładnie upewnić się, że odzyskał on pełną świadomość i prawidłową, samodzielną czynność oddechową.¹⁷

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Stosowanie remifentanylu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń układu sercowo-naczyniowych, takich jak niedociśnienie tętnicze i bradykardia, które w rzadkich przypadkach mogą prowadzić do asystolii i/lub zatrzymania krążenia. Ryzyko to można ograniczyć poprzez:¹⁸

• Zmniejszenie szybkości infuzji remifentanylu
• Redukcję dawek jednocześnie stosowanych leków znieczulających
• Odpowiednie nawodnienie dożylne
• Zastosowanie leków wazopresyjnych (powodujących skurcz naczyń)
• Podanie leków przeciwcholinergicznych

Szczególnie podatni na działanie hemodynamiczne remifentanylu są pacjenci wyniszczeni, ze zmniejszoną objętością krwi krążącej (hipowolemią), z niedociśnieniem tętniczym oraz osoby w podeszłym wieku.¹⁹

Niezamierzone podanie produktu leczniczego

W przestrzeni martwej linii dożylnej i/lub kaniuli może znajdować się produkt Ultiva w ilości wystarczającej do wywołania zahamowania ośrodka oddechowego, bezdechu i/lub sztywności mięśni, jeśli po remifentanylu do tej samej linii dożylnej lub kaniuli podane zostaną inne płyny infuzyjne lub produkty lecznicze. Aby tego uniknąć, zaleca się podawanie produktu Ultiva do linii infuzyjnej o szybkim przepływie lub przez linię przeznaczoną wyłącznie do podawania tego produktu leczniczego, którą należy usunąć po zakończeniu stosowania remifentanylu.²⁰

Stosowanie u noworodków i niemowląt

Dostępne są jedynie ograniczone dane dotyczące stosowania produktu Ultiva u noworodków i niemowląt w wieku poniżej 1 roku, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu leku w tej grupie wiekowej.²¹

Tolerancja i zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów

W przypadku wielokrotnego podawania opioidów może rozwinąć się tolerancja, uzależnienie fizyczne i psychiczne oraz zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów (OUD, ang. opioid use disorder). Nadużywanie lub zamierzone niewłaściwe stosowanie opioidów może prowadzić do przedawkowania i/lub zgonu.²²

Ryzyko rozwoju zaburzeń związanych ze stosowaniem opioidów (OUD) jest zwiększone u pacjentów z następującymi czynnikami:²³

• Zaburzenia związane ze stosowaniem substancji (w tym alkoholu) w wywiadzie własnym lub rodzinnym (rodzice, rodzeństwo)
• Palenie tytoniu
• Zaburzenia zdrowia psychicznego w wywiadzie (np. ciężka depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia osobowości)

Zawartość sodu w produkcie leczniczym

Produkt leczniczy Ultiva zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w każdej fiolce, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu i można go uznać za „wolny od sodu”.²⁴