Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toramat 25 mg

Badania przedkliniczne topiramatu wykazały brak toksycznego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę, mimo toksyczności u osobników rodzicielskich już od 8 mg/kg mc./dobę. Wykazano jednak istotne działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, manifestujące się zmniejszeniem masy płodu, zahamowaniem kostnienia szkieletu oraz deformacjami kończyn i kręgosłupa. U myszy dawki 20-500 mg/kg mc./dobę powodowały wzrost liczby wad wrodzonych, u szczurów toksyczność i teratogenność pojawiały się już od 20 mg/kg mc./dobę, a u królików toksyczność matczyna i płodowa obserwowano od 10 mg/kg mc./dobę, z deformacjami przy dawce 120 mg/kg mc./dobę. Topiramat przenika przez barierę łożyskową u szczurów, co potwierdza bezpośrednią ekspozycję płodu na lek.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Toramat

Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania topiramatu obejmują szereg aspektów, w tym wpływ na płodność, teratogenność, toksyczność rozwojową oraz potencjał genotoksyczny. Dane te stanowią istotne uzupełnienie profilu bezpieczeństwa leku w kontekście klinicznym.1

Wpływ na płodność

W nieklinicznych badaniach wpływu na rozród wykazano, że topiramat nie wykazuje działania toksycznego na płodność samców i samic szczurów przy dawkach do 100 mg/kg masy ciała na dobę, pomimo obserwowanej toksyczności u osobników rodzicielskich już przy dawce 8 mg/kg masy ciała na dobę.2

Działanie teratogenne u różnych gatunków zwierząt

Badania przedkliniczne dostarczyły istotnych danych wskazujących na teratogenne działanie topiramatu u badanych gatunków zwierząt laboratoryjnych, w tym myszy, szczurów i królików.3

Teratogenność u myszy

U myszy, którym podawano topiramat w dawce 500 mg/kg masy ciała na dobę, obserwowano:

  • Zmniejszenie masy płodu – wyraźnie zarysowany efekt toksyczny wpływający na prawidłowy rozwój płodu4
  • Zahamowanie procesu kostnienia szkieletu – co sugeruje istotne zaburzenia rozwoju układu kostnego5
  • Toksyczność matczyna – wskazując na ogólnoustrojowe działanie toksyczne leku6

Ważną obserwacją jest fakt, że całkowita liczba wad wrodzonych u płodów myszy wzrastała we wszystkich badanych grupach dawkowania: 20, 100 i 500 mg/kg masy ciała na dobę, co wskazuje na potencjalne ryzyko teratogenne nawet przy niższych dawkach.7

Teratogenność u szczurów

U szczurów obserwowano toksyczność zależną od dawki, zarówno u matki, jak i u zarodków/płodów, już po dawce do 20 mg/kg masy ciała na dobę. Toksyczność ta manifestowała się poprzez:

  • Zmniejszenie masy ciała płodu – świadczące o zaburzeniach wzrostu8
  • Hamowanie procesu kostnienia szkieletu – podobnie jak u myszy9

Przy dawkach równych lub większych niż 400 mg/kg masy ciała na dobę, oprócz efektów toksycznych, obserwowano wyraźne działanie teratogenne, które manifestowało się przede wszystkim w postaci deformacji palców i kończyn.10

Teratogenność u królików

U królików wykazano zależność między dawką topiramatu a obserwowaną toksycznością matczyną, która występowała już po dawce do 10 mg/kg masy ciała na dobę.11 Zwiększając dawkę do 35 mg/kg masy ciała na dobę zaobserwowano:

  • Toksyczność u zarodka/płodu przejawiającą się zwiększoną śmiertelnością12

Przy wysokiej dawce 120 mg/kg masy ciała na dobę stwierdzono wyraźne działanie teratogenne, manifestujące się deformacjami żeber i kręgosłupa u płodów.13

Działanie podobne do inhibitorów anhydrazy węglanowej

Istotną obserwacją jest podobieństwo działania teratogennego topiramatu u szczurów i królików do efektów wywoływanych przez inhibitory anhydrazy węglanowej. Należy podkreślić, że w przypadku inhibitorów anhydrazy węglanowej nie odnotowano deformacji płodu u ludzi, co może sugerować specyficzny dla gatunku charakter obserwowanych efektów.14

Wpływ na wzrost postnatalny

Badano również wpływ topiramatu na wzrost postnatalny młodych. Zaobserwowano:

  • Zmniejszoną wagę urodzeniową młodych15
  • Zmniejszony przyrost masy ciała młodych karmionych mlekiem matki, która otrzymywała topiramat w dawce 20 lub 100 mg/kg masy ciała na dobę w trakcie ciąży lub w okresie karmienia16

Wykazano również, że topiramat przenika przez barierę łożyskową u szczurów, co wskazuje na bezpośrednią ekspozycję płodu na lek.17

Wpływ na rozwój długookresowy

W badaniach długookresowych topiramat podawany doustnie w dawce do 300 mg/kg masy ciała na dobę podczas całego okresu rozwoju (okres niemowlęcy, dzieciństwo, wiek dojrzewania) wywoływał u dorastających szczurów podobne działanie toksyczne, jak u dorosłych osobników. Obserwowane efekty obejmowały:

Co istotne, nie wykazano znaczącego wpływu leku na:

  • Wzrost kości długich (goleń)21
  • Gęstość mineralną kości udowej22
  • Przedwczesne odstawienie od piersi23
  • Rozwój właściwości rozrodczych24
  • Zmiany neurologiczne, w tym wpływ na zdolności poznawcze, pamięć i koncentrację25
  • Krycie, płodność oraz parametry histerotomii26

Potencjał genotoksyczny

W serii badań in vitro i in vivo oceniających mutagenność, topiramat nie wykazywał działania genotoksycznego, co stanowi istotny element profilu bezpieczeństwa leku w kontekście potencjalnego działania kancerogennego.27

Gatunek Zakres dawek Działanie toksyczne u matki Działanie toksyczne u płodu Działanie teratogenne
Mysz 20-500 mg/kg m.c./dobę Tak, przy 500 mg/kg Zmniejszenie masy płodu, hamowanie kostnienia szkieletu przy 500 mg/kg Wzrost liczby wad wrodzonych przy wszystkich dawkach (20, 100, 500 mg/kg)
Szczur 20-400 mg/kg m.c./dobę Tak, już przy 20 mg/kg Zmniejszona masa płodu, hamowanie kostnienia szkieletu przy 20 mg/kg Deformacje palców i kończyn przy ≥400 mg/kg
Królik 10-120 mg/kg m.c./dobę Tak, już przy 10 mg/kg Zwiększona śmiertelność przy 35 mg/kg Deformacje żeber i kręgosłupa przy 120 mg/kg
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl