Interakcje leku
Toramat 25 mg

Topiramat wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Nie wpływa znacząco na stężenia większości leków przeciwpadaczkowych (LPP), z wyjątkiem fenytoiny, której stężenie może wzrastać u niektórych pacjentów (mechanizm: hamowanie CYP2C19), co wymaga monitorowania stężenia fenytoiny w osoczu. Fenytoina i karbamazepina zmniejszają stężenie topiramatu w osoczu, co może wymagać dostosowania dawki topiramatu. Kwas walproinowy nie zmienia stężeń topiramatu, ale jednoczesne stosowanie może prowadzić do hiperamonemii i encefalopatii, a także hipotermii, co stanowi poważne zagrożenie kliniczne. Topiramat zmniejsza ekspozycję na etynyloestradiol o 18-30% przy dawkach 200-800 mg/dobę, co może obniżać skuteczność hormonalnej antykoncepcji, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji. Ponadto, topiramat wpływa na farmakokinetykę leków przeciwcukrzycowych (metformina, pioglitazon, glibenklamid), co wymaga monitorowania kontroli glikemii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Topiramat (substancja czynna produktu Toramat) wykazuje szereg interakcji z innymi produktami leczniczymi, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Interakcje te obejmują zarówno wpływ topiramatu na inne leki, jak i oddziaływanie innych substancji na jego farmakokinetykę i działanie terapeutyczne. 1

Wpływ topiramatu na działanie innych leków przeciwpadaczkowych

Topiramat w większości przypadków nie zmienia stężeń innych leków przeciwpadaczkowych (LPP) w osoczu w stanie stacjonarnym. Wyjątek stanowią niektórzy pacjenci leczeni fenytoiną, u których może dojść do zwiększenia jej stężenia w osoczu. Prawdopodobnym mechanizmem jest hamowanie aktywności swoistej izoformy polimorficznego enzymu CYP2C19. Ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia fenytoiny, u wszystkich pacjentów leczonych tym lekiem, u których występują objawy toksyczności, zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu. 2

Badania interakcji farmakokinetycznych u pacjentów z padaczką wykazały również, że dodanie topiramatu do terapii lamotryginą nie wpływa na stężenie lamotryginy w osoczu w stanie stacjonarnym, przy dawkach topiramatu od 100 mg do 400 mg na dobę. Podobnie nie zaobserwowano zmian stężenia topiramatu w osoczu w stanie stacjonarnym podczas przerywania stosowania lamotryginy lub po jej odstawieniu. 3

Należy podkreślić, że topiramat jest inhibitorem enzymu CYP2C19 i może wpływać na metabolizm innych substancji, które są metabolizowane przez ten enzym, takich jak: diazepam, imipramina, moklobemid, proguanil czy omeprazol. 4

Wpływ innych leków przeciwpadaczkowych na działanie topiramatu

Fenytoina i karbamazepina zmniejszają stężenie topiramatu w osoczu. Podczas dodawania lub odstawiania tych leków w trakcie terapii topiramatem może być konieczne dostosowanie dawki topiramatu. Proces ten powinien przebiegać stopniowo, aż do uzyskania odpowiedniej odpowiedzi klinicznej. 5

Natomiast kwas walproinowy nie powoduje klinicznie istotnych zmian stężeń topiramatu w osoczu, więc nie ma konieczności dostosowywania dawki topiramatu przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. 6

Lek przeciwpadaczkowy podawany jednocześnie z topiramatem Wpływ na stężenie leku przeciwpadaczkowego w osoczu Wpływ na stężenie topiramatu w osoczu
Fenytoina ↔** (możliwe zwiększenie u pojedynczych pacjentów) ↓ (zmniejszenie)
Karbamazepina ↔ (brak wpływu) ↓ (zmniejszenie)
Kwas walproinowy ↔ (brak wpływu) ↔ (brak wpływu)
Lamotrygina ↔ (brak wpływu) ↔ (brak wpływu)
Fenobarbital ↔ (brak wpływu) NB (nie badano)
Prymidon ↔ (brak wpływu) NB (nie badano)

↔ = brak wpływu (zmiana ≤ 15%); ** = zwiększenie stężenia w osoczu u pojedynczych pacjentów; ↓ = zmniejszenie stężenia w osoczu; NB = nie badano 7

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Digoksyna

W badaniu z pojedynczą dawką wykazano, że jednoczesne podanie topiramatu spowodowało zmniejszenie pola pod krzywą stężenia (AUC) digoksyny w osoczu o 12%. Chociaż kliniczne znaczenie tej obserwacji nie zostało w pełni ustalone, zaleca się rutynowe monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy, gdy topiramat jest włączany lub odstawiany u pacjentów leczonych digoksyną. 8

Leki działające hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Jednoczesne stosowanie topiramatu z alkoholem lub innymi lekami działającymi hamująco na OUN nie było oceniane w badaniach klinicznych. Ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania topiramatu z alkoholem lub z innymi lekami wpływającymi hamująco na OUN. 9

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

Podczas jednoczesnego stosowania topiramatu z preparatami dziurawca zwyczajnego obserwowano zmniejszenie skuteczności topiramatu wynikające ze zmniejszonego stężenia we krwi. Nie przeprowadzono jednak badań klinicznych oceniających możliwość wystąpienia tej interakcji. 10

Hormonalne środki antykoncepcyjne o działaniu ogólnoustrojowym

Badania interakcji farmakokinetycznych wykazały, że topiramat stosowany w dawce od 50 do 200 mg na dobę jako jedyny lek przeciwpadaczkowy nie powodował istotnych statystycznie zmian w średniej ekspozycji na składniki doustnych leków antykoncepcyjnych (noretyndron i etynyloestradiol). Jednak w wyższych dawkach (od 200 mg do 800 mg na dobę) obserwowano statystycznie istotne zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol (EE) — odpowiednio o 18%, 21% i 30%. 11

U pacjentek stosujących hormonalne środki antykoncepcyjne z topiramatem należy wziąć pod uwagę możliwość zmniejszenia skuteczności antykoncepcji i zwiększenie częstości krwawień międzymiesiączkowych. Skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona nawet przy braku krwawienia międzymiesiączkowego. Kobietom stosującym hormonalne środki antykoncepcyjne zaleca się stosowanie również mechanicznej metody antykoncepcji. 12

Lit

U zdrowych ochotników zaobserwowano zmniejszenie wartości AUC litu o 18% podczas jednoczesnego podawania z topiramatem w dawce 200 mg na dobę. U pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym farmakokinetyka litu nie była zmieniona podczas leczenia topiramatem w dawce 200 mg na dobę, natomiast wystąpiło zwiększenie układowej ekspozycji na lit o 26% po zastosowaniu topiramatu w dawkach do 600 mg na dobę. Podczas jednoczesnego stosowania z topiramatem zaleca się monitorowanie stężenia litu. 13

Rysperydon

Podczas jednoczesnego stosowania z topiramatem w dawkach 250 mg i 400 mg na dobę stwierdzono zmniejszenie układowej ekspozycji (zmniejszenie AUC w stanie stacjonarnym odpowiednio o 16% i 33%) rysperydonu. Jednak różnice w wartości AUC dla całej aktywnej frakcji rysperydonu nie były istotne statystycznie. U pacjentów otrzymujących topiramat w dawkach 250-400 mg/dobę łącznie z rysperydonem, działania niepożądane zgłaszano częściej (90%) niż przed włączeniem topiramatu (54%). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: senność (27%), parestezje (22%) i nudności (18%). 14

Hydrochlorotiazyd (HCTZ)

W badaniu interakcji leków u zdrowych ochotników wykazano, że po dodaniu HCTZ maksymalne stężenie (Cmax) topiramatu zwiększało się o 27%, a wartość AUC zwiększała się o 29%. Kliniczne znaczenie tej zmiany nie jest jednoznacznie określone, ale może być konieczne dostosowanie dawki topiramatu. Parametry farmakokinetyczne HCTZ nie uległy istotnym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z topiramatem. Zaobserwowano także zmniejszenie stężenia potasu w surowicy po podaniu topiramatu lub HCTZ, które było większe przy jednoczesnym stosowaniu obu leków. 15

Metformina

Wyniki badań wskazują, że przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu i metforminy, średnie maksymalne stężenie (Cmax) oraz średnie wartości AUC metforminy zwiększyły się odpowiednio o 18% i 25%, podczas gdy klirens metforminy zmniejszył się o 20%. Topiramat nie wpływał na czas osiągnięcia stężenia maksymalnego metforminy. Jednocześnie, po doustnym podaniu topiramatu łącznie z metforminą, klirens topiramatu ulega zmniejszeniu. Należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie parametrów kontroli cukrzycy u pacjentów leczonych metforminą, gdy topiramat jest dodawany lub odstawiany. 16

Pioglitazon

W badaniu u zdrowych ochotników zaobserwowano zmniejszenie AUCτ,ss pioglitazonu o 15% bez zmian wartości Cmax,ss. Ponadto, stwierdzono zmniejszenie wartości Cmax,ss i AUCτ,ss aktywnego hydroksymetabolitu (odpowiednio o 13% i 16%) oraz aktywnego ketometabolitu (o 60% dla obu parametrów). Znaczenie kliniczne tych obserwacji nie jest jednoznacznie określone, ale u pacjentów otrzymujących jednocześnie topiramat i pioglitazon zaleca się monitorowanie parametrów kontroli glikemii. 17

Glibenklamid

W badaniu u pacjentów z cukrzycą typu II wykazano zmniejszenie wartości AUC24 glibenklamidu o 25% podczas stosowania jednocześnie z topiramatem. Układowa ekspozycja na aktywne metabolity, 4-transhydroksygliburyd (M1) i 3-cis-hydroksygliburyd (M2), również uległa zmniejszeniu odpowiednio o 13% i 15%. W przypadku dołączenia topiramatu do terapii glibenklamidem lub odwrotnie, należy dokładnie monitorować pacjentów w celu zapewnienia właściwej kontroli cukrzycy. 18

Inne rodzaje interakcji

Leki predysponujące do wystąpienia kamicy nerkowej

Topiramat stosowany jednocześnie z innymi lekami predysponującymi do kamicy nerkowej może zwiększać ryzyko jej wystąpienia. Podczas stosowania topiramatu zaleca się unikanie leków, które mogą tworzyć fizjologiczne środowisko sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych. 19

Kwas walproinowy

Jednoczesne stosowanie topiramatu z kwasem walproinowym wiązało się ze zwiększeniem stężenia amoniaku we krwi z towarzyszącą encefalopatią lub bez niej u pacjentów, którzy tolerowali monoterapię każdym z tych leków. W większości przypadków wystąpienie objawów prowadziło do przerwania stosowania jednego z leków. To działanie niepożądane nie wynika z interakcji farmakokinetycznych. 20

Podczas jednoczesnego stosowania topiramatu i kwasu walproinowego zgłaszano również hipotermię, określaną jako niezamierzone zmniejszenie podstawowej temperatury ciała do poniżej 35°C, zarówno współistniejącą z hiperamonemią, jak i bez niej. To działanie niepożądane może wystąpić zwłaszcza podczas rozpoczynania leczenia topiramatem lub po zwiększeniu jego dawki dobowej. 21

Warfaryna

U pacjentów leczonych jednocześnie topiramatem i warfaryną stwierdzano zmniejszenie czasu protrombinowego/międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (PT/INR). Z tego powodu u tych pacjentów zaleca się regularne kontrolowanie wskaźnika INR. 22

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie topiramatu i alkoholu może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Topiramat, jako lek przeciwpadaczkowy, wpływa na funkcje OUN, a alkohol dodatkowo wzmaga ten efekt. Może to skutkować zwiększoną sedacją, zaburzeniami koordynacji psychoruchowej, wydłużonym czasem reakcji oraz nasileniem innych objawów neurologicznych. 23

Dodatkowo, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane topiramatu, takie jak:

  • Zaburzenia poznawcze i koncentracji
  • Zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • Senność i zmęczenie
  • Nudności i dolegliwości żołądkowo-jelitowe

Ze względu na brak systematycznych badań klinicznych dotyczących interakcji topiramatu z alkoholem oraz potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych, zdecydowanie nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii topiramatem. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności unikania nawet niewielkich ilości alkoholu w okresie leczenia. 24

Tabela interakcji z innymi produktami leczniczymi

Lek lub substancja Charakter interakcji Znaczenie kliniczne Zalecenia
Fenytoina Topiramat może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu u niektórych pacjentów. Fenytoina zmniejsza stężenie topiramatu w osoczu. Istotne – ryzyko toksyczności fenytoiny lub zmniejszenia skuteczności topiramatu Monitorowanie stężenia fenytoiny w przypadku objawów toksyczności. Dostosowanie dawki topiramatu przy włączaniu/odstawianiu fenytoiny.
Karbamazepina Zmniejsza stężenie topiramatu w osoczu. Topiramat nie wpływa na stężenie karbamazepiny. Istotne – ryzyko zmniejszenia skuteczności topiramatu Dostosowanie dawki topiramatu przy włączaniu/odstawianiu karbamazepiny.
Kwas walproinowy Zwiększone ryzyko hiperamonemii z lub bez encefalopatii. Ryzyko hipotermii. Bardzo istotne – zagrożenie życia Monitorowanie stężenia amoniaku i temperatury ciała. Rozważyć modyfikację leczenia przy wystąpieniu objawów.
Alkohol Nasilenie działania depresyjnego na OUN Istotne – ryzyko nasilenia działań niepożądanych Unikanie jednoczesnego stosowania alkoholu z topiramatem.
Hormonalne środki antykoncepcyjne Zmniejszenie skuteczności antykoncepcji (zwłaszcza przy dawkach topiramatu >200 mg/dobę) Istotne – ryzyko nieplanowanej ciąży Stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji.
Warfaryna Zmniejszenie wskaźnika PT/INR Istotne – ryzyko zakrzepicy Regularne monitorowanie wskaźnika INR.
Leki przeciwcukrzycowe (metformina, pioglitazon, glibenklamid) Zmiany parametrów farmakokinetycznych leków przeciwcukrzycowych Istotne – ryzyko pogorszenia kontroli glikemii Monitorowanie parametrów kontroli cukrzycy przy włączaniu/odstawianiu topiramatu.
Hydrochlorotiazyd (HCTZ) Zwiększenie stężenia topiramatu. Zmniejszenie stężenia potasu. Istotne – ryzyko nasilenia działań niepożądanych topiramatu i hipokaliemii Monitorowanie stężenia potasu. Dostosowanie dawki topiramatu.
Digoksyna Zmniejszenie AUC digoksyny o 12% Umiarkowane Monitorowanie stężenia digoksyny przy włączaniu/odstawianiu topiramatu.
Dziurawiec zwyczajny Zmniejszenie stężenia topiramatu we krwi Istotne – ryzyko zmniejszenia skuteczności topiramatu Unikanie jednoczesnego stosowania.
Lit Zmienne efekty zależne od dawki (zmniejszenie lub zwiększenie ekspozycji na lit) Istotne – ryzyko toksyczności litu Monitorowanie stężenia litu.
Rysperydon Zmniejszenie ekspozycji na rysperydon przy wysokich dawkach topiramatu Istotne – zwiększona częstość działań niepożądanych Monitorowanie pod kątem działań niepożądanych (senność, parestezje, nudności).
Inne leki przeciwpadaczkowe Różny wpływ zależny od konkretnego leku Zróżnicowane Monitorowanie stężeń leków i efektów klinicznych.

Podsumowanie wyników dodatkowych badań interakcji farmakokinetycznych

Lek stosowany z topiramatem Stężenie leku stosowanego z topiramatem Stężenie topiramatu
Amitryptylina ↔ Zwiększenie o 20% wartości Cmax i AUC metabolitu nortryptyliny NB (nie badano)
Dihydroergotamina (podanie doustne i podskórne) ↔ (brak wpływu) ↔ (brak wpływu)
Haloperydol ↔ Zwiększenie o 31% wartości AUC dla zmniejszonej ilości metabolitu NB (nie badano)
Propranolol ↔ Zwiększenie o 17% wartości Cmax 4-OH-propranololu (topiramat 50 mg co 12 godz.) ↔ Zwiększenie wartości Cmax o 9% i 16%, zwiększenie wartości AUC o 9% i 17% (odpowiednio 40 mg i 80 mg propranololu co 12 godz.)
Sumatryptan (podanie doustne i podskórne) ↔ (brak wpływu) NB (nie badano)
Pizotyfen ↔ (brak wpływu) ↔ (brak wpływu)
Diltiazem Zmniejszenie o 25% wartości AUC diltiazemu oraz zmniejszenie wartości dla DEA o 18% i ↔ dla DEM* ↔ (brak wpływu)
Wenlafaksyna ↔ Zwiększenie wartości AUC o 20% ↔ (brak wpływu)
Flunaryzyna Zwiększenie wartości AUC o 16% ↔ (topiramat 50 mg co 12 godz.)

↔ = brak wpływu na wartość Cmax i AUC (≤15% zmiany) związku macierzystego; NB = nie badano; *DEA = deacetylodiltiazem, DEM = N-demetylodiltiazem 25

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl