Działania niepożądane
Linorion 20 mg

Działania niepożądane leku Linorion – profil bezpieczeństwa

Lenalidomid, substancja czynna preparatu Linorion, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które różnią się w zależności od wskazania klinicznego oraz stosowanych schematów terapeutycznych. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i skutecznego monitorowania pacjenta.¹

Najcięższe działania niepożądane

Do najpoważniejszych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii lenalidomidem należą:²

• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
• Neutropenia 4. stopnia
• Zapalenie płuc (szczególnie u pacjentów po przeszczepie ASCT)
• Gorączka neutropeniczna
• Niewydolność nerek (włączając postać ostrą)

Leczenie lenalidomidem wiąże się również z podwyższonym ryzykiem wystąpienia drugich nowotworów pierwotnych, w tym ostrej białaczki szpikowej, szczególnie u pacjentów leczonych w skojarzeniu z melfalanem lub bezpośrednio po wysokodawkowej chemioterapii z przeszczepem komórek macierzystych.³

Hematologiczne działania niepożądane

Zaburzenia hematologiczne stanowią jedne z najczęstszych działań niepożądanych lenalidomidu:⁴

• Neutropenia – występuje bardzo często, z częstością do 83,3% w niektórych grupach pacjentów
• Trombocytopenia – obserwowana z częstością do 72,3% w zależności od wskazania i schematu leczenia
• Niedokrwistość – występuje u wielu pacjentów, z częstością sięgającą 70,7%
• Leukopenia – raportowana z częstością do 38,8%

Neutropenia 3. lub 4. stopnia może wystąpić u 74,6% pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, podczas gdy przy leczeniu skojarzonym lenalidomidu z rytuksymabem w chłoniaku grudkowym częstość ciężkiej neutropenii wynosi około 50,7%.⁵

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego

Układ pokarmowy jest często dotknięty działaniami niepożądanymi lenalidomidu:⁶

• Biegunka – występuje u 30,8-54,5% pacjentów
• Zaparcia – dotykają 19,6-56,1% chorych
• Nudności – zgłaszane u około 19,6% pacjentów
• Zapalenie żołądka i jelit – występuje u 22,5% chorych
• Perforacja przewodu pokarmowego – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie, które może prowadzić do powikłań septycznych

Działania niepożądane skórne

Skóra jest częstym miejscem manifestacji działań niepożądanych lenalidomidu:⁷

• Wysypka – występuje u 18,1-31,7% pacjentów
• Świąd – dotyka do 25,4% chorych
• Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
• Obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne – występują rzadziej, ale mogą zagrażać życiu

Należy pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji krzyżowej pomiędzy lenalidomidem a talidomidem.⁸

Działania niepożądane neurologiczne i mięśniowe

Lenalidomid może wywołać szereg objawów ze strony układu nerwowego i mięśniowego:⁹

• Neuropatia obwodowa – występuje nawet u 71,8% pacjentów w schematach skojarzonych
• Skurcze mięśni – zgłaszane u 16,7-33,4% pacjentów
• Zaburzenia snu – dotykają do 27,6% chorych
• Rabdomioliza – rzadkie powikłanie, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu statyn

Działania niepożądane ogólnoustrojowe

Inne często zgłaszane działania niepożądane lenalidomidu obejmują:¹⁰

• Zmęczenie – występuje u 18,1-73,7% pacjentów, zależnie od schematu leczenia
• Astenia (osłabienie) – dotyka 22,0-29,7% chorych
• Gorączka – zgłaszana u 20,5-27,0% pacjentów
• Obrzęk obwodowy – występuje u około 25% chorych
• Kaszel – dotyka 21,9-27,3% pacjentów
• Zmniejszone łaknienie – zgłaszane u 23,1-23,7% chorych

Reakcje specyficzne dla określonych wskazań

Występują również działania niepożądane charakterystyczne dla określonych wskazań:¹¹

• Reakcja typu „tumour flare” (TFR) – obserwowana u 13% pacjentów z chłoniakiem grudkowym leczonych skojarzeniem lenalidomid/rytuksymab
• Zespół rozpadu guza (TLS) – rzadsze powikłanie, występujące u około 1,4% pacjentów z chłoniakiem grudkowym
• Zaburzenia czynności tarczycy – zarówno niedoczynność jak i nadczynność tarczycy były obserwowane

Działania niepożądane wątrobowe

Lenalidomid może powodować szereg zaburzeń wątrobowych:¹²

• Ostra niewydolność wątroby – potencjalnie śmiertelne powikłanie
• Cholestaza – może prowadzić do zgonu
• Toksyczne zapalenie wątroby
• Cytolityczne zapalenie wątroby
• Mieszane cytolityczne/cholestatyczne zapalenie wątroby

Teratogenność – bardzo istotne zagrożenie związane z lenalidomidem

Lenalidomid ma budowę zbliżoną do talidomidu i wykazuje udowodnione działanie teratogenne u zwierząt. Należy oczekiwać, że u ludzi również może powodować ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone.¹³

Z tego powodu lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że spełnione są wszystkie warunki programu zapobiegania ciąży.

Tabela działań niepożądanych lenalidomidu

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane lenalidomidu wraz z ich częstością występowania i stopniem nasilenia, opracowana na podstawie danych z badań klinicznych i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.

Definicje częstości występowania:

• Bardzo często: ≥1/10 (≥10%)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (≥1% do <10%)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (≥0,1% do <1%)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (≥0,01% do <0,1%)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (<0,01%)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Ważne uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania lenalidomidu

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Skojarzone leczenie lenalidomidem i deksametazonem u pacjentów ze szpiczakiem mnogim wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Ryzyko to jest mniejsze przy monoterapii lenalidomidem oraz przy leczeniu skojarzonym z melfalanem i prednizonem.¹⁴

Jednoczesne podawanie czynników wpływających na erytropoezę lub występujące w wywiadzie epizody zakrzepicy żył głębokich mogą dodatkowo zwiększać ryzyko zakrzepicy u tych pacjentów.¹⁵

Reakcje alergiczne i ciężkie reakcje skórne

Podczas stosowania lenalidomidu obserwowano przypadki reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego, reakcji anafilaktycznej oraz ciężkich reakcji skórnych: zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznej nekrolizy naskórka (TEN) i zespołu DRESS.¹⁶

U pacjentów, u których w przeszłości wystąpiła ciężka wysypka w związku z leczeniem talidomidem, nie należy stosować lenalidomidu ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej.¹⁷

Drugie nowotwory pierwotne

W badaniach klinicznych u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, leczonych uprzednio lenalidomidem i deksametazonem, obserwowano zwiększoną częstość występowania drugich nowotworów pierwotnych, głównie podstawnokomórkowych lub płaskonabłonkowych raków skóry.¹⁸

Przypadki ostrej białaczki szpikowej (AML) obserwowano u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z melfalanem lub bezpośrednio po wysokodawkowej chemioterapii i przeszczepie komórek macierzystych.¹⁹

Zaburzenia wątroby

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano następujące poważne działania niepożądane związane z wątrobą (częstość nieznana): ostra niewydolność wątroby, cholestaza, toksyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby oraz mieszane cytolityczne/cholestatyczne zapalenie wątroby. Oba pierwsze zaburzenia (niewydolność wątroby i cholestaza) mogą prowadzić do zgonu.²⁰

Rabdomioliza

Obserwowano rzadkie przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących lenalidomid. Niektóre z nich wystąpiły, gdy lenalidomid podawano jednocześnie ze statyną.²¹

Perforacja przewodu pokarmowego

Podczas leczenia lenalidomidem zgłaszano przypadki perforacji przewodu pokarmowego. To rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie może prowadzić do powikłań septycznych i zgonu.²²

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²³

• Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.