Specjalne ostrzeżenia
Hydroxychloroquine Adamed

Długotrwałe stosowanie hydroksychlorochiny, zwłaszcza w dawkach przekraczających 5 mg/kg masy ciała na dobę, wiąże się z ryzykiem rozwoju retinopatii toksycznej u pacjentów z chorobami reumatologicznymi i dermatologicznymi. Zaleca się przeprowadzenie wstępnego badania okulistycznego przed rozpoczęciem terapii oraz regularne kontrole co najmniej raz na 12 miesięcy, obejmujące ocenę ostrości widzenia, widzenia barwnego, badanie oftalmoskopowe, ocenę dna oka oraz badanie centralnego pola widzenia z użyciem czerwonego punktu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niewydolność nerek, wiek powyżej 65 lat, dawka skumulowana powyżej 200 g oraz pogorszenie ostrości widzenia, co wymaga częstszych badań kontrolnych.

W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia barwnego, ubytku pola widzenia lub innych nieprawidłowości wzrokowych, które nie są związane z akomodacją, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii hydroksychlorochiną. Należy pamiętać, że zmiany siatkówkowe mogą postępować nawet po odstawieniu leku, dlatego pacjenci powinni pozostawać pod ścisłą obserwacją okulistyczną. Ponadto, nie zaleca się łączenia hydroksychlorochiny z innymi lekami o udokumentowanym działaniu toksycznym na siatkówkę, zwłaszcza z tamoksyfenem, który może nasilać toksyczność hydroksychlorochiny na struktury oka.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Retinopatia jako główne zagrożenie w terapii hydroksychlorochiną

Długotrwałe stosowanie hydroksychlorochiny w wysokich dawkach u pacjentów z chorobami reumatologicznymi lub dermatologicznymi może prowadzić do rozwoju retinopatii. W celu minimalizacji ryzyka tego poważnego powikłania konieczne jest stosowanie się do określonych zaleceń dotyczących monitorowania i dawkowania leku.1

Protokół badań okulistycznych

Wszyscy pacjenci przed rozpoczęciem leczenia produktem Hydroxychloroquine Adamed powinni przejść wstępne badanie okulistyczne. Badania te należy następnie powtarzać regularnie, nie rzadziej niż co 12 miesięcy przez cały okres terapii, aby wcześnie wykryć ewentualne zmiany siatkówkowe.2

Kompleksowe badanie okulistyczne powinno obejmować:

  • Ocenę ostrości widzenia – badanie zdolności rozpoznawania szczegółów obrazu3
  • Badanie widzenia barwnego – ocena zdolności rozpoznawania i różnicowania kolorów4
  • Dokładne badanie oftalmoskopowe – ocena struktur wewnętrznych oka5
  • Dokładne badanie dna oka – szczegółowa ocena siatkówki6
  • Badanie centralnego pola widzenia z użyciem czerwonego punktu – ocena wrażliwości siatkówki w obszarze centralnym7

Czynniki zwiększające ryzyko retinopatii

Związek dawki z toksycznością siatkówkową jest bardzo istotny. Ryzyko uszkodzenia siatkówki jest relatywnie niskie przy dawkach dobowych nieprzekraczających 5 mg/kg masy ciała. Jednakże przekroczenie zalecanej dawki znacząco zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia toksycznych zmian siatkówkowych.8

W określonych grupach pacjentów konieczne jest częstsze wykonywanie badań okulistycznych. Dotyczy to następujących przypadków:

Czynnik ryzyka Uwagi
Dawka dobowa > 5 mg/kg mc Przekroczenie bezpiecznej dawki znacząco zwiększa ryzyko toksyczności
Niewydolność nerek Zaburzenia wydalania leku zwiększają jego stężenie w organizmie
Pogorszenie ostrości widzenia Może być pierwszym objawem retinopatii
Wiek powyżej 65 lat Wyższa podatność na toksyczne działanie leku
Dawka skumulowana > 200 g Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko toksyczności

Częstotliwość badań kontrolnych powinna być dostosowana indywidualnie do pacjenta w zależności od występowania powyższych czynników ryzyka.9

Wskazania do natychmiastowego przerwania leczenia

Terapię produktem Hydroxychloroquine Adamed należy natychmiast przerwać u każdego pacjenta, u którego wystąpi którykolwiek z następujących objawów:

  • Zaburzenia widzenia barwnego – zmiany w percepcji kolorów10
  • Ubytek pola widzenia – utrata części pola widzenia11
  • Inne nieprawidłowości wzrokowe, których nie można wyjaśnić trudnościami akomodacji oka12

Należy zwrócić szczególną uwagę, że nawet po przerwaniu leczenia zmiany w siatkówce i związane z nimi zaburzenia widzenia mogą nadal postępować. Z tego powodu pacjenci, u których przerwano leczenie ze względu na objawy toksycznego wpływu na siatkówkę, powinni pozostać pod ścisłą obserwacją okulistyczną.13

Interakcje zwiększające ryzyko retinopatii

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania hydroksychlorochiny z lekami o znanym działaniu toksycznym na siatkówkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na równoczesne stosowanie z tamoksyfenem, który może potencjalizować toksyczne działanie hydroksychlorochiny na struktury oka.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl