Wpływ hydroksychlorochiny siarczanu na płodność, ciążę i laktację

Lekarze przepisujący hydroksychlorochinę (Hydroxychloroquine Adamed) pacjentkom w okresie reprodukcyjnym powinni posiadać szczegółową wiedzę na temat wpływu leku na ciążę, karmienie piersią oraz płodność. Poniższe informacje stanowią kompleksowe omówienie wszystkich aspektów stosowania hydroksychlorochiny u kobiet w okresie ciąży i laktacji, które lekarz powinien przekazać pacjentce.¹

Hydroksychlorochina w okresie ciąży

Stosowanie hydroksychlorochiny siarczanu w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności i powinno być rozważane wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. Decyzja o kontynuacji lub rozpoczęciu terapii powinna być podjęta indywidualnie dla każdej pacjentki.²

Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na hydroksychlorochinę w pierwszym trymestrze ciąży może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia wad wrodzonych. Badanie kohortowe obejmujące 2045 ciąż wykazało, że przy dawkach dobowych wynoszących 400 mg lub więcej, względne ryzyko (RR) wrodzonych wad rozwojowych wynosiło 1,33 (95% CI, 1,08–1,65). Natomiast w przypadku stosowania dawek mniejszych niż 400 mg, ryzyko to było porównywalne z populacją ogólną i wynosiło 0,95 (95% CI, 0,60–1,50).³

Ważnym aspektem farmakokinetyki hydroksychlorochiny jest jej zdolność do przenikania przez łożysko. Stężenie leku we krwi płodu jest porównywalne ze stężeniem występującym we krwi matki, co może mieć znaczenie dla rozwoju płodu.⁴

W badaniach na zwierzętach wykazano, że chlorochina, związek o podobnej strukturze do hydroksychlorochiny, wykazywała toksyczność reprodukcyjną przy zastosowaniu dużych dawek u ciężarnych samic.⁵

Zalecenia dotyczące stosowania hydroksychlorochiny u kobiet w ciąży

Lekarz powinien przekazać następujące informacje pacjentkom w ciąży lub planującym ciążę:

• Podczas terapii hydroksychlorochiną w okresie ciąży należy zawsze dążyć do stosowania najmniejszej skutecznej dawki leku.⁶
• W przypadku długotrwałego leczenia w czasie ciąży szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie noworodka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem działań okulistycznych.⁷

Hydroksychlorochina w okresie karmienia piersią

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że hydroksychlorochina przenika do mleka kobiecego. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego stosowania leku podczas karmienia piersią są bardzo ograniczone.⁸

Decyzja o stosowaniu hydroksychlorochiny w okresie laktacji powinna uwzględniać:

• Wskazanie do stosowania leku
• Przewidywany czas trwania terapii
• Stosunek potencjalnych korzyści do możliwego ryzyka dla dziecka karmionego piersią⁹

Szczególne sytuacje – hydroksychlorochina w profilaktyce malarii podczas karmienia piersią

W przypadku stosowania hydroksychlorochiny w profilaktyce malarii, gdy lek podawany jest raz w tygodniu, ilość substancji aktywnej dostępnej dla dziecka jest znacznie zredukowana. Zmniejsza to istotnie ryzyko kumulacji leku i potencjalnego działania toksycznego. W tym wskazaniu hydroksychlorochina może być stosowana podczas karmienia piersią.¹⁰

Należy jednak poinformować pacjentkę, że ilość leku przenikająca do mleka kobiecego jest niewystarczająca, aby zapewnić ochronę przeciwmalaryczną u dziecka. Dlatego w sytuacjach narażenia na malarię, niemowlę powinno otrzymać oddzielną profilaktykę przeciwmalaryczną.¹¹

Wpływ hydroksychlorochiny na płodność

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że obecnie brak jest dostępnych danych dotyczących wpływu hydroksychlorochiny na płodność u ludzi. Istniejące badania nie dostarczają wystarczających informacji pozwalających na ocenę potencjalnego ryzyka zaburzeń płodności związanych ze stosowaniem leku.¹²

Podsumowanie zaleceń dla lekarzy prowadzących pacjentki w ciąży i karmiące piersią

1. Hydroksychlorochina powinna być stosowana w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
2. Dawka leku w ciąży powinna być najniższa skuteczna.
3. Podczas długotrwałego stosowania hydroksychlorochiny w ciąży dziecko po urodzeniu wymaga monitorowania pod kątem działań niepożądanych, szczególnie okulistycznych.
4. W przypadku karmiących matek lekarz musi rozważyć korzyści i ryzyko, biorąc pod uwagę wskazanie i czas trwania leczenia.
5. W profilaktyce malarii hydroksychlorochina może być stosowana podczas karmienia piersią, ale nie zapewnia ochrony przeciwmalarycznej dla dziecka.