Działania niepożądane
Gemcitabinum Accord 100 mg/ml

Działania niepożądane leku Gemcitabinum Accord

Gemcitabinum Accord, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 100 mg/ml, wykazuje szereg działań niepożądanych charakterystycznych dla cytostatyków. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego jest kluczowa dla odpowiedniego monitorowania stanu pacjenta podczas terapii i wdrożenia ewentualnych działań zapobiegawczych lub korygujących.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych związanych z leczeniem gemcytabiną należą:

• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – nudności z wymiotami lub bez wymiotów, występujące u około 60% pacjentów
• Zaburzenia wątroby – zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AspAT lub AlAT) i fosfatazy zasadowej, obserwowane u około 60% pacjentów
• Zaburzenia nerkowe – białkomocz i krwiomocz, zgłaszane u około 50% pacjentów
• Zaburzenia oddechowe – duszność, występująca u 10-40% pacjentów (szczególnie często u pacjentów z rakiem płuc)
• Zaburzenia skórne – uczuleniowa wysypka skórna (około 25% pacjentów) i alergiczna wysypka ze świądem (około 10% pacjentów)

Częstość występowania oraz nasilenie działań niepożądanych są ściśle uzależnione od dawki leku, szybkości wlewu oraz długości przerw między podaniem kolejnych dawek.²

Toksyczność hematologiczna

Działania niepożądane, które najczęściej powodują konieczność modyfikacji dawkowania gemcytabiny to zaburzenia hematologiczne, w tym zmniejszenie liczby:

• Trombocytów (trombocytopenia)
• Leukocytów (leukocytopenia)
• Granulocytów (neutropenia)

Mielosupresja stanowi istotne ograniczenie terapii i wymaga systematycznego monitorowania parametrów morfologii krwi.³

Szczegółowy profil bezpieczeństwa gemcytabiny

Poniżej przedstawiono kompleksową analizę działań niepożądanych gemcytabiny zaobserwowanych podczas badań klinicznych, z podziałem na układy i narządy oraz częstość występowania, zgodnie z następującą klasyfikacją:

• Bardzo często: ≥1/10 (≥10%)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (≥1% do <10%)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (≥0,1% do <1%)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (≥0,01% do <0,1%)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (<0,01%)

W ramach każdej grupy częstości, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.<sup data-drug="Gemcitabinum Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Ocena częstości: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 i < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 i < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 i < 1/1 000), bardzo rzadko (4

Tabela działań niepożądanych gemcytabiny

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Terapia skojarzona w raku piersi

W przypadku stosowania gemcytabiny w skojarzeniu z paklitakselem w leczeniu raka piersi, obserwuje się zwiększoną częstość występowania toksyczności hematologicznej, szczególnie neutropenii stopnia 3. i 4. Jednak zwiększona częstość występowania tych działań niepożądanych nie wiąże się z nasileniem występowania zakażeń lub objawów krwotocznych.⁵

Ponadto, u pacjentów otrzymujących gemcytabinę w skojarzeniu z paklitakselem częściej występują:

• Zmęczenie
• Gorączka neutropeniczna

Warto podkreślić, że zmęczenie, któremu nie towarzyszy niedokrwistość, przeważnie ustępuje po pierwszym cyklu leczenia.⁶

Terapia skojarzona w raku pęcherza moczowego

W leczeniu raka pęcherza moczowego, porównując schemat gemcytabiny z cisplatyną do schematu M-VAC (metotreksat, winblastyna, doksorubicyna i cisplatyna), zaobserwowano znaczące różnice w profilu bezpieczeństwa. W szczególności, u pacjentów leczonych gemcytabiną z cisplatyną obserwuje się wyższą częstość występowania trombocytopenii, jednak niższą częstość występowania:

• Biegunki
• Zakażeń
• Zapalenia jamy ustnej

Różnice te mogą mieć istotne znaczenie przy wyborze schematu leczenia, uwzględniając indywidualną sytuację kliniczną pacjenta.⁷

Terapia skojarzona w raku jajnika

W przypadku leczenia raka jajnika, gemcytabina stosowana w skojarzeniu z karboplatyną w porównaniu do monoterapii karboplatyną, charakteryzuje się zwiększoną częstością występowania:

• Niedokrwistości
• Neutropenii
• Trombocytopenii
• Leukocytopenii

Dodatkowo, neuropatia nerwów czuciowych występuje częściej w przypadku leczenia skojarzonego niż po monoterapii karboplatyną.⁸

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Systematyczne monitorowanie pacjentów otrzymujących gemcytabinę jest niezbędne dla wczesnego wykrywania i odpowiedniego postępowania w przypadku wystąpienia działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest regularne wykonywanie badań laboratoryjnych, w tym:

• Pełna morfologia krwi z rozmazem
• Parametry wątrobowe
• Parametry nerkowe

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl).⁹