Właściwości farmakodynamiczne produktu leczniczego BUFAR Easyhaler

BUFAR Easyhaler, zawierający budezonid (80 mikrogramów) i formoterol (4,5 mikrogramów) w postaci proszku do inhalacji, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych. Klasyfikowany jest jako lek adrenergiczny w połączeniu z kortykosteroidami, z wyłączeniem leków antycholinergicznych (kod ATC: R03AK07).¹

Mechanizm działania i efekty farmakodynamiczne

BUFAR Easyhaler zawiera dwie substancje czynne – formoterol i budezonid – o odmiennych mechanizmach działania, które wykazują efekt addycyjny w łagodzeniu zaostrzeń astmy. Specyficzne właściwości obu składników pozwalają na zastosowanie tego preparatu zarówno jako leku podtrzymującego i łagodzącego objawy, jak również wyłącznie jako leku podtrzymującego w terapii astmy.²

Budezonid – charakterystyka farmakodynamiczna

Budezonid jest glikokortykosteroidem, który podawany drogą wziewną wykazuje działanie przeciwzapalne w drogach oddechowych, którego intensywność jest zależna od zastosowanej dawki. Efektem tego działania jest zmniejszenie nasilenia objawów astmy oraz redukcja częstości zaostrzeń choroby. Warto podkreślić, że budezonid stosowany wziewnie powoduje mniej nasilone działania niepożądane w porównaniu do systemowych kortykosteroidów. Należy zaznaczyć, że dokładny mechanizm odpowiedzialny za przeciwzapalne działanie glikokortykosteroidów nie został w pełni poznany.³

Formoterol – charakterystyka farmakodynamiczna

Formoterol jest selektywnym β2-mimetykiem, który po podaniu wziewnym powoduje szybkie i długotrwałe rozluźnienie mięśni gładkich oskrzeli u pacjentów z odwracalnym zwężeniem dróg oddechowych. Efekt bronchodylatacyjny jest zależny od wielkości dawki, a jego początek obserwuje się już po 1-3 minutach od inhalacji. Co istotne, po podaniu pojedynczej dawki formoterolu rozszerzenie oskrzeli utrzymuje się przez minimum 12 godzin.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Budezonid i formoterol w terapii podtrzymującej

Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem pacjentów dorosłych wykazały, że dołączenie formoterolu do terapii budezonidem korzystnie wpływa na złagodzenie objawów astmy oraz poprawę czynności płuc, a także skutecznie ogranicza częstość zaostrzeń choroby. W dwóch 12-tygodniowych badaniach klinicznych wykazano, że wpływ terapii skojarzonej budezonidem i formoterolem na czynność płuc był porównywalny z efektem obserwowanym przy podawaniu obu tych substancji oddzielnie, a jednocześnie silniejszy niż efekt monoterapii budezonidem. We wszystkich analizowanych grupach terapeutycznych pacjenci stosowali doraźnie krótko działający β2-mimetyk. Istotne jest, że w trakcie trwania badań nie zaobserwowano osłabienia działania przeciwastmatycznego leku.⁵

W populacji pediatrycznej przeprowadzono dwa 12-tygodniowe badania z udziałem 265 dzieci w wieku 6-11 lat, którym podawano budezonid z formoterolem jako terapię podtrzymującą (2 inhalacje preparatu zawierającego 80 mikrogramów budezonidu i 4,5 mikrogramów formoterolu na dawkę inhalacyjną, dwa razy na dobę), a doraźnie stosowano krótko działający beta-mimetyk. W obu tych badaniach zaobserwowano poprawę czynności płuc, a leczenie było dobrze tolerowane w porównaniu do monoterapii budezonidem w porównywalnej dawce.⁶

Budezonid i formoterol w terapii podtrzymującej i doraźnej

Przeprowadzono pięć badań klinicznych metodą podwójnie ślepej próby, oceniających skuteczność i bezpieczeństwo leku, w których wzięło udział łącznie 12 076 pacjentów z astmą (z czego 4 447 zrandomizowano do grupy otrzymującej budezonid i formoterol zarówno jako terapię podtrzymującą, jak i doraźną). Badania prowadzono przez okres 6 lub 12 miesięcy. Warunkiem włączenia pacjentów do badań było występowanie objawów astmy pomimo stosowania wziewnych glikokortykosteroidów.⁷

Wykazano, że terapia podtrzymująca i doraźna (łagodząca objawy) przy użyciu budezonidu i formoterolu zapewniła statystycznie istotną i klinicznie znaczącą redukcję ciężkich zaostrzeń we wszystkich przeprowadzonych porównaniach w ramach pięciu badań. Obejmowały one porównanie budezonidu z formoterolem w większej dawce podtrzymującej z terbutaliną jako lekiem łagodzącym objawy (badanie 735) oraz budezonidu z formoterolem w tej samej dawce podtrzymującej w porównaniu z formoterolem lub terbutaliną stosowanymi jako leki łagodzące objawy (badanie 734).⁸

W badaniu 735 parametry takie jak czynność płuc, kontrola objawów oraz częstość stosowania leku doraźnego były porównywalne we wszystkich grupach terapeutycznych. Z kolei w badaniu 734 odnotowano zmniejszenie nasilenia objawów i ograniczenie konieczności stosowania leku doraźnego, a także poprawę czynności płuc w porównaniu do obu leków porównawczych. W analizie zbiorczej pięciu badań zaobserwowano, że pacjenci otrzymujący budezonid i formoterol zarówno jako terapię podtrzymującą, jak i lek doraźny (łagodzący objawy) nie musieli stosować inhalacji z tego leku przez średnio 57% dni terapii. Nie zaobserwowano oznak rozwoju tolerancji na lek w miarę upływu czasu.⁹

Charakterystyka ciężkich zaostrzeń w badaniach klinicznych

Ciężkie zaostrzenia definiowano jako hospitalizację, poradę na SOR lub leczenie doustnymi steroidami. Redukcja częstości zaostrzeń była statystycznie istotna (wartość P <0,01) dla obu porównań.¹⁰

Skuteczność i bezpieczeństwo u młodzieży i dorosłych

Porównywalna skuteczność i bezpieczeństwo leczenia u młodzieży i osób dorosłych zostały potwierdzone w 6 badaniach klinicznych z zastosowaniem metodologii podwójnie ślepej próby. Badania te obejmowały 5 wcześniej omówionych badań oraz dodatkowe badanie, w którym stosowano większą dawkę podtrzymującą, wynoszącą dwa wziewy preparatu zawierającego 160 mikrogramów budezonidu i 4,5 mikrogramów formoterolu, stosowane dwa razy dziennie. Oceny i porównania przeprowadzono na łącznej populacji 14 385 pacjentów z astmą, z czego 1 847 osób było w wieku młodzieńczym. Warto podkreślić, że liczba pacjentów z grupy młodzieży przyjmujących więcej niż 8 inhalacji w co najmniej jednym dniu w ramach terapii podtrzymującej i doraźnej budezonidem i formoterolem była niewielka, a takie stosowanie leku zdarzało się rzadko.¹¹

Skuteczność w ostrych objawach astmy

W 2 dodatkowych badaniach klinicznych, które obejmowały pacjentów zgłaszających się do lekarza z powodu ostrych objawów astmy, wykazano, że stosowanie budezonidu i formoterolu zapewniło szybkie i skuteczne złagodzenie skurczu oskrzeli, porównywalne z efektem uzyskiwanym po podaniu salbutamolu i formoterolu.¹²